Δεν υπάρχει άλλος σίγουρος δρόμος σωτηρίας, εκτός από το να εξομολογείται ο καθένας σε πατέρες με πολλή διάκριση και από αυτούς να παίρνει οδηγίες για την αρετή και να μην ακολουθεί το δικό του θέλημα.

(Άγιος Ιωάννης Κασσιανός ο Ρωμαίος.)







Τούτον Δανιήλ υιόν ανθρώπου λέγει είναι, ερχόμενον πρός τον Πατέρα, και πάσαν την κρίσιν και την τιμήν παρ'εκείνου υποδεχόμενον

(Αποστολικαί Διαταγαί, Ε΄, ΧΧ 10, ΒΕΠ 2,92)
Αγία τριάδα


Εθεώρουν έως ότου θρόνοι ετέθησαν και παλαιός ημερών εκάθητο, και το ένδυμα αυτού λευκόν ωσεί χιών, και η θρίξ της κεφαλής αυτού ωσεί έριον καθαρόν... εθεώρουν εν οράματι της νυκτός και ιδού μετά των νεφελών του ουρανού ως υιός ανθρώπου ερχόμενος ην και έως του παλαιού των ημερών εφθασε...

(Δανιήλ Ζ', 9 και 14)



"Πιστεύοντες εις ένα Θεόν εν Τριάδι ανυμνούμενον, τας τιμίας Αυτού εικόνας ασπαζόμεθα."

(Πρακτικά εβδόμης Οικουμενικής συνόδου, Τόμος Β' σελ. 883)

Πέμπτη 17 Μαρτίου 2022

Οι Χριστιανοί εδίωξαν τους Έλληνες; 40o.

23. "Ο Θεοδόσιος που οι χριστιανοί τον λένε και Μέγα έσφαξε 7 χιλιάδες Έλληνες της Θεσσαλονίκης επειδή ήθελε να τους κάνει χριστιανούς, ενώ αυτοί επέμεναν στον παγανισμό. Οι Εθνικοί επαναστάτησαν κατά του Βυζαντίου. Όταν κατέλαβε την Κρήτη ο Νικηφόρος Φωκάς, έσφαξε τους Κρητικούς Εθνικούς, που αντιστάθηκαν γενναία".

ΑΠΑΝΤΗΣΗ:

23a ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΦΑΓΗ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΘΕΣ/ΚΗΣ

Αυτό το ψεύδος υπάρχει σε διάφορες εκδοχές. Άλλοι νεοπαγανιστές λένε ότι ο Θεοδόσιος ήθελε να επιβάλει ...τον νηπιοβαπτισμό. Ας ανοίξουν κανένα βιβλίο ιστορίας όσοι το πιστεύουν αυτό, για να μάθουν ότι η σφαγή έγινε επειδή οι Θεσσαλονικείς είχαν σκοτώσει τον διοικητή της φρουράς της πόλης, επειδή αυτός με την σειρά του είχε κλείσει στη φυλακή έναν αγαπημένο τους ηνίοχο λόγω ενός νόμου που απαγόρευε την ομοφυλοφιλία. Καμμία σχέση με... νηπιοβαπτισμούς ή διωγμό των παγανιστών. Και βέβαια στον Ιππόδρομο πήγαιναν πολλοί Χριστιανοί. Ας ανοίξουν κανένα κείμενο του Χρυσόστομου οι έχοντες αντίρρηση σ' αυτό. Άλλωστε, ο Θεοδόσιος, οργανώνοντας τη σφαγή, κάλεσε όλους τους Θεσσαλονικείς να συμμετάσχουν στις γιορτές του Ιπποδρόμου. Δεν κάλεσε μόνο τους εθνικούς, αλλά όλους τους κατοίκους.

Αυτή η κατηγορία πρωτοειπώθηκε από τους παγανιστές, που αναφέρουν πως η σφαγή των Θεσσαλονικέων από τον Θεοδόσιο έγινε επειδή «ο Γότθος στρατηγός Βοθέριχος, αρχηγός της Βυζαντινής φρουράς της Θεσ/νίκης προσπαΘεί να επιβάλλει τον εκχριστιανισμό των Ελλήνων κατοίκων της πόλεως. Αποτέλεσμα η εξέγερσις του λαού που προσπαΘούσε απεγνωσμένα να κρατήσει την εΘνική και Θρησκευτική του ταυτότητα», ενώ στην Ιστορία του Ελληνικού έθνους της Εκδοτικής Αθηνών ρητά αναφέρεται: «Την άνοιξη του 390 ο Θεοδόσιος δημοσίευσε ένα νόμο που τιμωρούσε με θάνατο την ομοφυλοφιλία. Βασιζόμενος στο κείμενο αυτό ο Βουθέριχος ... φυλάκισε έναν δημοφιλή ηνίοχο. Οργισμένος ο όχλος ... κατακρεούργησε τον στρατηγό. Ο θυμός που κατέλαβε τον Θεοδόσιο ... ήταν τρομερός ... και διέταξε να περικυκλώσει ο στρατός τον ιππόδρομο ... και να σφάξει όλους τους θεατές. Για την διαταγή μετανόησε, αλλά η ανάκλησή της έφτασε στη Θεσσαλονίκη αφού είχαν σφαγεί 7.000 πολίτες».

Πηγές για όσα λέει η «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» είναι ο Σωζομενός (Εκκλ. Ιστ., 7, 25) και ο Θεοδώρητος Κύρου (Εκκλ. Ιστ., 5, 17). «Ο ηνίοχος συνελήφθη και οδηγήθηκε στη φυλακή. Αργότερα, γίνονταν αγώνες στον ιππόδρομο και ο λαός της Θεσσαλονίκης απαίτησε την απελευθέρωση του ηνίοχου, θεωρώντας τον απαραίτητο για τον εορτασμό των αγώνων. Επειδή το αίτημά τους απορρίφθηκε, εξεγέρθηκαν και έσφαξαν τον Βουθέριχο. Ακούγοντας γι' αυτή την πράξη ο αυτοκράτορας οργίστηκε πολύ και διέταξε ότι ένας αριθμός πολιτών θα εκτελούνταν. Η πόλη γέμισε με το αίμα πολλών αδίκως σφαγμένων. Και οι ξένοι που είχαν μόλις έρθει εκεί, θυσιάστηκαν μαζί με τους άλλους», γράφει ο Σωζομενός.

Σύμφωνα με τον Μαλάλα (Χρονογραφία, λόγος ιγ’, 42-43, P.G. 97 517 BC), που έζησε 2 αιώνες μετά τα γεγονότα (οι Θεοδώρητος και Σωζομενός ήταν σύγχρονοι των γεγονότων) η στρατιωτική διεύθυνση είχε επιτάξει πολλές κατοικίες των Θεσσαλονικέων για να τις χρησιμοποιήσουν ως κατάλυμμα των στρατευμάτων που παρεπηδημούσαν στην πρωτεύουσα της Μακεδονίας, κατ' εφαρμογή του μέτρου του μετάτου (metatum) και το μέτρο αυτό προκάλεσε τη δυσφορία και αγανάκτηση των πολιτών. «Τοῦ στρατιωτικοῦ πλήθους διὰ μιτάτα ταράξαντα τὴν πόλιν, ἐστασίασαν καὶ ὕβρισαν τὸν βασιλέα οἱ Θεσσαλονικεῖς. Καὶ θεωρήσας ἱππικὸν ἐν τῇ αὐτῇ πόλει γέμοντος τοῦ Ἱππικοῦ ἐκέλευσε τοξευθῆναι καὶ ἀπώλετο πλῆθος χιλιάδων δεκαπέντε. Καὶ διὰ τοῦτο ἀγανακτῆσας κατ’ αὐτοῦ Ἀμβρόσιος ὁ ἐπίσκοπος ἐποίησεν αὐτὸν ὑπὸ κώλυμα», γράφει επί λέξει. Αυτή είναι μια δεύτερη πιθανή αιτία. Ο Θεοφάνης συνδυάζει τις δυο εκδοχές θεωρώντας τα μιτάτα αιτία και την φυλάκιση του ηνίοχου αφορμή: ἐταράχθη ἡ πόλις διὰ τὰ μιτάτα τοῦ στρατοῦ, καὶ διὰ πρόφασιν ἡνιόχου καὶ τοῦ παιδὸς τοῦ ὑπάρχου (Χρονογραφία, P. 339 C). Άρα η αιτία της εξέγερσης είχε «υλικές» αιτίες και διόλου θρησκευτικές διαφορές.

Καμμία απολύτως πηγή δεν αναφέρει απόπειρα βίαιου εκχριστιανισμού των (ήδη Χριστιανών άλλωστε) Θεσσαλονικέων από τα στρατεύματα ως τον λόγο της εξέγερσής τους. Οι Ν/Π λένε ψέμματα και σε αυτήν την περίπτωση. Και ισχυρίζονται δίχως πηγές, δίχως καμμιά απόδειξη τέτοιες τρομερές κατηγορίες. Η Θεσσαλονίκη ήταν χριστιανικότατη πόλη και δεν ισχύουν οι νεοπαγανιστικοί ισχυρισμοί πως η σφαγή έγινε επειδή οι Βυζαντινοί Αυτοκράτορες μισούσαν μια πόλη, η οποία αρνείτο να εκχριστιανιστεί. Προς Θεσσαλονικείς έγραψε δύο επιστολές ο Παύλος επαινώντας τους για τον χριστιανικότατο βίο τους. Η Θεσσαλονίκη είχε να παρουσιάσει έναν άγιο Δημήτριο. Ήταν από τα μεγαλύτερα χριστιανικά κέντρα, δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Αυτοκρατορίας. Αν υπάρχει κάποια εξήγηση για τη συμπεριφορά του Θεοδόσιου αυτή είναι ότι ο Θεοδόσιος ήταν εξαρτημένος από τους Γότθους μισθοφόρους οι οποίοι ήταν εγκατεστημένοι (και) στην Θεσσαλονίκη, διότι ο στρατός ήταν μισθοφορικός και ο αυτοκράτορας είχε να αντιμετωπίσει πολέμους και διαμάχες. Δεν μπορούσε παρά να υποκύψει στον εκβιασμό τους να τιμωρηθούν αυτοί που έσφαξαν τους συστρατιώτες τους και τον διοικητή τους. Μη ξεχνάμε ότι η γυναίκα του Θεοδόσιου ήταν Θεσσαλονικέα, ότι ο Θεοδόσιος βαπτίστηκε (σε μεγάλη ηλικία) στη Θεσσαλονίκη κι ότι επί της βασιλείας του χτίστηκαν τα περίφημα τείχη της Θεσσαλονίκης. Κανένα εξ αρχής μίσος, λοιπόν, δεν προκύπτει από τα παραπάνω.

Ο Θεοδόσιος επιτιμήθηκε αυστηρά από την Εκκλησία με στέρηση της θείας κοινωνίας και απαγόρευση εισόδου στην εκκλησία, πράγμα φοβερό για έναν Χριστιανό, ειδικά στην εποχή εκείνη και ειδικότερα για έναν νεοβάπτιστο, όπως ο Θεοδόσιος, προτού ζητήσει δημόσια συγγνώμη. Πέρασαν οκτώ μήνες ώστε να του επιτραπούν αυτά, αφού πρώτα ζήτησε ο Θεοδόσιος δημόσια συγγνώμη. Είναι αφελές να θεωρήσουμε πως αυτό ήταν στημένο, να εξευτελίσει ο Αυτοκράτορας τον εαυτό του μπροστά σε όλους τους υπηκόους του, μόνο και μόνο για να... εκδικηθεί τους (δήθεν μη Χριστιανούς) Θεσσαλονικείς. Επομένως, η τιμωρία του Θεοδόσιου από την Εκκλησία δείχνει πως το κίνητρο για τη σφαγή δεν ήταν θρησκευτικό. Άλλωστε, ο Αμβρόσιος (επίσκοπος Μεδιολάνων) επέβαλε στον Θεοδόσιο να υπογράψει νόμο (C. Th., IX, 40, 13), ο οποίος διέταζε την καθυστέρηση της εκτέλεσης των νόμων για ένα μήνα από την έκδοσή τους.

Όταν τέτοια ψέμματα λέγονται για τόσο ξεκάθαρα ζητήματα (λ.χ. ο Βλ. Ρασσιάς ξεδιάντροπα γράφει για «λουτρό αίματος, όπως εκείνο της σφαγής της Θεσσαλονίκης, όπου είχαν κατασφαγεί δεκαπέντε χιλιάδες Έλληνες Εθνικοί» (Υπερ της των Ελλήνων νόσου, εκδ. Ανοιχτή Πόλη, τ. 3, σ.40)!), φαντάζεται κανείς τι ψέμματα λέγονται για πιο περίπλοκα. Τις ίδιες ανακρίβειες λένε μερικοί για την αιτία που ο Βασίλειος ο Β'’ ο Μακεδόνας, τύφλωσε 14 χιλιάδες Βούλγαρους αιχμαλώτους, αρχές του 11ου αι., δηλαδή δήθεν το έπραξε για να εκχριστιανίσει το βουλγαρικό έθνος. Η πραγματικότητα είναι ότι οι Βούλγαροι είχαν ήδη εκχριστιανιστεί προ αιώνων, αφετέρου ότι η ποινή της τύφλωσης εφαρμοζόταν σε στασιαστές κατά της Αυτοκρατορίας˙ ως τέτοιοι θεωρήθηκαν οι αιχμάλωτοι αυτοί από τον Βασίλειο τον Βουλγαροκτόνο (η Βουλγαρία ήταν επαρχία της Αυτοκρατορίας, και στασίασε), όπως άλλωστε έχουν επισημάνει διάφοροι ιστορικοί (Ζακυνθηνός κ.ά.), κι όχι ως αιχμάλωτοι πολέμου με άλλο κράτος (π.χ. με Άραβες).

23b ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΑΔΙΚΩΝ

Ένα ακόμη ψέμμα που διαδίδουν οι Ν/Π είναι ότι επί Λέοντα του Γ'’ (727 μ.Χ.) οι τάχα «Εθνικοί» της (νότιας) Ελλάδας και νησιών του Αιγαίου επαναστάτησαν κατά των τάχα «αλλοεθνών Βυζαντινών». Οι Ν/Π δε διστάζουν να παραποιούν τα ιστορικά στοιχεία. Οι ιστορικοί όμως λένε άλλα:

Νικηφόρου, Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, Ιστορία σύντομος, εκδ. Κανάκη.

§ 60. «Από εκεί λοιπόν (ο βασιλιάς) στράφηκε κατά της ευσέβειας και μελετούσε την καθαίρεση των ιερών εικονισμάτων, κακώς πιστεύοντας ότι, τάχα, από την ύπαρξη και την προσκύνηση τους έγινε το παράδοξο γεγονός. Επιχειρούσε λοιπόν να διδάξει στο λαό το δικό του δόγμα και πολλοί θρηνούσαν για την ύβρη κατά της εκκλησίας. Γι'’ αυτό και οι κάτοικοι της Ελλάδας και των Κυκλάδων νήσων, διαφωνώντας με την ασέβεια, στασιάζουν κατά του αυτοκράτορα και, αφού συγκέντρωσαν πολύ στόλο, αναγορεύουν αυτοκράτορά τους κάποιον ονομαζόμενο Κοσμά. Και ήλθαν στη βασιλεύουσα και συγκρούστηκαν μ' αυτόν και τους πολέμησαν οι κάτοικοι της πόλεως, οι οποίοι πυρπόλησαν πολλά από τα πλοία του Κοσμά. Αυτοί μόλις είδαν την ήττα, προσέφυγαν στον αυτοκράτορα (...)». Ο δε ιστοριογράφος Θεοφάνης προσθέτει ότι οι επαναστάτες αυτοί ενεφορούντο από θείο ζήλο, δηλαδή από την ευσέβεια προς τις εικόνες (ἐν τούτοις οὖν θείῳ κινούμενοι ζήλῳ στασιάζουσι κατ’ αὐτοῦ μεγάλῃ ναυμαχίᾳ συμφωνήσαντες Ἑλλαδικοί τε καὶ οἱ τῶν Κυκλάδων νήσων. Χρονογραφία, P. 62 B). Αυτή είναι η αλήθεια. Οι εικονόφιλοι (=ορθοδοξότατοι) Χριστιανοί Έλληνες επαναστάτησαν κατά του εικονομάχου Έλληνα αυτοκράτορα, κι όχι τίποτε ανύπαρκτοι ειδωλολάτρες, όπως ψεύδονται οι νεοπαγανιστές. Τί γράφει όμως ο κ. Ρασσιάς; «Ελλαδικοί και νησιώτες Έλληνες, εστασίασαν στο πλευρό του «τουρμάχου» Αγαλλιανού κατά του εικονομάχου αρμενικής καταγωγής αυτοκράτορος Λέοντος και εξεστράτευσαν κατά της Κωνσταντινουπόλεως με μεγάλο στόλο, ο οποίος όμως κατεστράφη σε ναυμαχία υπό του «Υγρού Πυρός» των Βυζαντινών» (Επίτομος Ιστορία των Σπαρτιατών, για το έτος 727). Δεν θα ξανασχολιάσουμε τον αβάσιμη διάκριση μεταξύ «Ελλήνων» και «Βυζαντινών» εδώ. «Ξεχνάει» να πει ο κ. Ρασσιάς, φυσικά απλώς επειδή δεν βρήκε καμμία πηγή (είναι άλλωστε όλες τόσο αναξιόπιστες) η οποία να’ αναφέρει τα φρονήματα των επαναστατών, ότι οι Ελλαδικοί και Έλληνες επαναστάτες ήταν Ορθόδοξοι, δηλαδή εικονόφιλοι, δηλαδή ουδόλως «μή Βυζαντινοί» ή «αντιβυζαντινοί». Την υπόθεση ότι μέσα στα καράβια των επαναστατών κρύβονταν και κάποιοι «Εθνικοί» κωπηλάτες, οι οποίοι συνεννοούνταν μεταξύ τους συνθηματικά, θα την αφήσουμε σε άλλους, πιο ειδήμονες, να την ελέγξουν και να την υποστηρίξουν. Φυσικά ο κ. Ρασσιάς έχοντας ξεπεράσει κάθε όριο, κυριολεκτικά δεν ξέρει τι αντιγράφει, αφού αλλού (Μια Ιστορία Αγάπης, τ. Β’, σ. 241-2) αναφέρει ότι οι Ελλαδικοί στασιάζουν «παρακινημένοι από τον πάπα Ρώμης που τους παρουσιάζει μία έκρηξη του ηφαιστίου της Θήρας σαν τάχα... "οργή Θεού" για τα μέτρα του Λέοντος κατά των εικόνων», ενώ ο Νικηφόρος, στην αμέσως προηγούμενη παράγραφο (59-60) της ιστορίας του, αναφέρει ότι ήταν ο Αυτοκράτορας Λέοντας που έγινε εικονομάχος θεωρώντας πως η έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης οφείλεται στην οργή του Θεού. Όχι ότι ο πάπας της Ρώμης παρουσίασε στους Έλληνες την έκρηξη ως οργή Θεού κατά του εικονομάχου Λέοντα. 

Πηγή: ierosolymitissa.org

Δευτέρα 14 Μαρτίου 2022

Νεομάρτυρας Βαλέριος Γκαφένκου (+18 Φεβρουαρίου 1952). Ο Άγιος των κομμουνιστικών φυλακών.

https://www.pemptousia.gr/wp-content/uploads/2011/05/valerios-gafenkou.jpg
 
 Ο Άγιος Νεομάρτυς Βαλέριος Γκαφένκου. Μαρτύρησε για την πίστη του στον Κύριο Ιησού Χριστό από τους κομμουνιστές στη Ρουμανία.
 
Ο Βαλέριος Γκαφένκου γεννήθηκε στις 24 Ιανουαρίου 1921 στην Βεσαραβία κοντά στην πόλη Μπάλτσι. Οι γονείς του Βασίλειος και Έλενα ήταν εύποροι χωρικοί. Απ' όταν ήταν μαθητής ο Βαλέριος ξεχώριζε για τις σχολικές του επιδόσεις και ήταν πολύ αγαπητός από τους συμμαθητές του και τους καθηγητές. Τέλειωσε το λύκειο το καλοκαίρι του 1940 και εγγράφηκε στην Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου του Ιασίου. Αυτήν την περίοδο η πατρίδα του η Βεσσαραβία πέρασε υπό την κατοχή των Σοβιετικών και έτσι η οικογένειά του πέρασε τον Προύθο και κατέφυγαν στο Ιάσιο της Ρουμανίας ως πρόσφυγες. Μαζί με τον πατέρα του, γεμάτοι προφυλάξεις επίστρεφουν στην Βεσσαραβία να τακτοποιήσουν κάποιες υποθέσεις. Τότε ο πατέρας του έχοντας εξασφαλίσει την ασφάλεια της οικογενείας του, τού ανακοινώνει ότι θα μείνει για να πολεμήσει για την ανεξαρτησία της πατρίδας τους και αναθέτει στον Βαλέριο την φροντίδα της μητέρας του και των τριών αδελφών του. Το φθινόπωρο του 1941 συλλαμβάνεται εξαιτίας των θρησκευτικών του πεποιθήσεων και καταδικάζετε σε 25 χρόνια φυλακή. Ήταν 20 ετών. Την περίοδο 1942-1948 έμεινε φυλακισμένος στο Αιούντ. Εδώ ο Βαλέριος και κάποιοι άλλοι κρατούμενοι γίνονται μέρος της ομάδας των δικηγόρων Τραϊάν Τριφάν και Τραϊάν Μαριάν των οποίων η βασική ενασχόληση ήταν η χριστιανική βιοτή σε πνεύμα φιλοκαλικό. Η πνευματική ατμόσφαιρα στη φυλακή του Αιούντ είχε έναν ρόλο βασικό στην πνευματική διαμόρφωση του Βαλέριου. Εδώ με θείο φωτισμό θα φτάσει να δει τις αμαρτίες του. Ο καρπός της μετανοίας του θα είναι μια κατάσταση ψυχικής ευφορίας η οποία θα τον συνοδεύσει σε όλες τις δοκιμασίες του. Μετά το Αιούντ ακολουθεί η φυλακή στο Πιτέστι (1948-1949), λίγοι μήνες στο Βακαρέστι και η φυλακή σανατόριο στην Τίργκου Όκνα (1950-1952).
 
Στην Τίργκου Όκνα, όντας σε κατάσταση προχωρημένης φυματίωσης, θα γίνει το λιμάνι στο οποίο όλοι κατέφευγαν για να ενισχυθούν και να παρηγορηθούν. Η μεταστροφή στο Θεό πολλών αθέων κρατουμένων, η αγάπη μεταξύ των κρατουμένων, το πνεύμα θυσίας που έδειχναν προς τους πιο άρρωστους, όλα λαμβάνουν μέρος υπό την επιρροή του Βαλέριου Γκαφένκου. Η γεμάτη χάρη παρουσία του δημιούργησε μια πνευματική ατμόσφαιρα μοναδική στην ιστορία του κομμουνιστικού γκούλαγκ. «Έχω επιθυμήσει τόσο πολύ την Τίργκου Όκνα»! θα πει μετά από πολλά χρόνια κάποιος που πέρασε απ' αυτήν την φυλακή. (Γκουλάγκ ή Γκούλαγκ ήταν στρατόπεδα συγκεντρώσεως φτιαγμένα υπό των κομμουνιστικών δικτατοριών, ανάλογα με εκείνα τα οποία δημιούργησαν οι ναζί. Εκεί φυλακίζονταν οι αποκαλούμενοι ''αντιφρονούντες''. Δηλ. αναρχικοί, σοσιαλοδημοκράτες, εθνικιστές, πατριώτες όλων των ιδεολογικών αποχρώσεων, εβραίοι, χριστιανοί όλων των δογμάτων, οπαδοί του Τρότσκι, αναθεωρητές του άθεου μαρξισμού, ακόμη και φανατικοί οπαδοί του κόμματος οι οποίοι λόγω δημοφιλίας έπρεπε να εξουδετερωθούν για να μην χάσουν τα πρωτεία οι ηγεσίες των εκάστοτε κομμουνιστικών κομμάτων. Παράδειγμα ο φανατικός κομμουνιστής και σταλινικός, Κίρωφ, δολοφονήθηκε στη Ρωσία το 1934, επί απολύτου κυριαρχίας του δικτάτορα και εγκληματία Στάλιν (1925-1953), παρ' όλο που είχε δηλώσει πλήρη υποταγή και ταύτιση με τον Στάλιν κι όσα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητος αυτός διέπραξε. Αλλά επειδή ήταν πολύ αγαπητός στα μέλη του κομμουνιστικού κόμματος της Ρωσίας, δολοφονήθηκε και δεν βρέθηκε ποτέ ο ένοχος, όταν η μυστική αστυνομία του Στάλιν μάθαινε ακόμη και τί ανέκδοτα έλεγαν στα σπίτια τους οι πολίτες της Ρωσίας, από τα παιδιά τους, τα οποία περνούσαν από ανάκριση απ' τους δασκάλους τους στο σχολείο, όπως ακριβώς έκακαν και οι δάσκαλοι και καθηγητές στην χιτλερική Γερμανία. Ένα ανέκδοτο με θέμα τον Στάλιν ή τον Χίτλερ μπορεί να σου κόστιζε ακόμη και την ζωή, στην καλύτερη περίπτωση σου κόστιζε κάποιες δεκαετίες φυλακή, αν έβγαινες ζωντανός από τα μαρτύρια, την εξοντωτική εργασία και το σχεδόν ανύπαρκτο φαγητό. Είναι αυτονόητο ότι αν τολμήσει κάποιος να τα πει αυτά σε διάλογο με κάποιον θιασώτη του σοβιετικού παραδείσου, θα ακούσει την γνωστή επιχειρηματολογία πως όλα αυτά είναι ψέματα, προπαγάνδα των αστών, ακριβώς ό,τι απαντούν οι νεοναζί όταν κάποιος τους λέει ότι οι ναζί στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, δολοφόνησαν εκατομμύρια ανθρώπους, εβραίους, ρομά, κομμουνιστές, ομοφυλόφιλους, χριστιανούς, δημοκράτες, σοσιαλιστές και άλλους, λένε αυτά είναι ψέματα, δεν υπήρχαν φούρνοι, οι φυλακισμένοι στα στρατόπεδα δεν πέθαναν από την πείνα, τις εκτελέσεις και τους θαλάμους αερίων αλλά... από αρρώστιες και λοιπά μυθεύματα).
 
«Αυτό που δημιούργησε και αυτό που έζησε ο Βαλέριος κατά την μακροχρόνια κράτησή του για κάθε ψυχή με την οποία ερχόταν σε επαφή, είναι δύσκολο να το φανταστείς και ακόμη πιο δύσκολο να το περιγράψεις με λόγια» θα πει ένας πρώην συγκρατούμενος του. Προγνωρίζοντας την ημέρα της κοιμήσεώς του, ο Βαλέριος θα βρεθεί εκείνη τη στιγμή σε μια τόσο υψηλή πνευματική κατάσταση ώστε ο φίλος του Ιοάν Ιανωλίδης ό οποίος βρισκόταν δίπλα του κατά τη στιγμή του θανάτου του θα πει μετά από χρόνια:«Στον αιώνα τον άπαντα δεν επιθυμώ να ζήσω μια τόσο υψηλή πνευματική εμπειρία, αφού εκείνη τη στιγμή ήμουν τόσο, μα τόσο ευτυχισμένος»

Ο άγιος μάρτυς Βαλέριος αξιώθηκε και της επισκέψεως της Θεοτόκου. Αναφέρει ο ίδιος σε μία διήγησή του:

https://www.pemptousia.gr/wp-content/uploads/2011/05/gafenkou_002.jpg 
 
- Αυτή τη νύχτα αγρυπνούσα. Περίμενα να ακούσω τη μελωδία από τα κάλαντα που συνέθετα. Ήθελα να είναι πολύ ωραία. Την έψαλλα στο νου μου. Την αισθάνθηκα να κατεβαίνει απ' τους ουρανούς. Λοιπόν, ήμουν άγρυπνος, νηφάλιος και ήρεμος όταν ξαφνικά είδα ότι έχω στο χέρι τη φωτογραφία της Σέτας (της δεσποινίδας που είχε αγαπήσει). Κατάπληκτος από το γεγονός, σήκωσα τα μάτια μου και στην άκρη του κρεβατιού είδα την Παναγία, ντυμένη στα λευκά, όρθια, ζωντανή, πραγματική. Ήταν χωρίς το Βρέφος. Η παρουσία της μου φαινόταν ζωντανή. Η Παναγία ήταν πραγματικά δίπλα μου. Ήμουν πολύ ευτυχής. Είχα ξεχάσει τα πάντα. Τότε Αυτή μου είπε: Εγώ είμαι η αγάπη σου! Να μη φοβάσαι! Να μην αμφιβάλλεις! Η νίκη θα είναι του Υιού μου! Αυτός αγίασε τώρα αυτόν τον τόπο και τον ετοίμασε για όσα θα γίνουν στο μέλλον. Οι δυνάμεις του σκότους αυξάνουν και ακόμη θα φοβίζουν τον κόσμο, αλλά θα αφανιστούν. Ο Υιός μου περιμένει τους ανθρώπους να επιστρέψουν στην πίστη. Σήμερα οι υιοί του σκότους είναι πιο ατρόμητοι από τους υιούς του φωτός. Έστω και αν σας φαίνεται ότι δεν υπάρχει πια πίστη στη γη, να ξέρετε ότι η απολύτρωση θα έλθει, αλλά με φωτιά και εμπρησμούς. Ο κόσμος πρέπει ακόμη να υποφέρει. Εδώ, όμως, υπάρχει πολλή πίστη και ήρθα να σας ενθαρρύνω. Κρατείτε την ομολογία σας. Ο κόσμος ανήκει στον Χριστό!
 
Μετά η Παναγία εξαφανίστηκε και εγώ έμεινα πλημμυρισμένος από ευτυχία. Κοίταξα το χέρι μου, αλλά δεν είχα τη φωτογραφία της Σέτας.
 
(Πηγή κειμένου για την εμφάνιση της Παναγίας: Ιωάννη Ιανολίδε, Συνταρακτικά περιστατικά φυλακισμένων Ρουμάνων Ομολογητών και Μαρτύρων του 20ου αιώνα, εκδ. Ορθόδοξος Κυψέλη, Θεσσαλονίκη 2009, σ. 170-171.) από vatopaidi.wordpress.com
 
-Οι τελευταίες στιγμές του. Ο Βαλέριος εκοιμήθη στις 18 Φεβρουαρίου 1952. Δύο εβδομάδες νωρίτερα είχε καλέσει εναν συγκρατούμενο τον Νικολάε Ίτουλ, ομολογώντας ότι του απεκαλύφθη η ημέρα της κοιμήσεώς του: 18 Φεβρουαρίου. Τον παρακάλεσε να του ετοιμάσει ένα άσπρο πουκάμισο, εσώρουχο, ένα σπίρτο και ένα κομματάκι κερί. Επίσης του ζήτησε όπως μετά τον θάνατό του, να του βάλει έναν σταυρό στο στόμα, έτσι ώστε εαν κάποτε το θελήσει ο Θεός να μπορέσουν να τον ταυτοποιήσουν.

 https://vatopaidi.files.wordpress.com/2009/09/valerios.jpg
 
Τη 18η Φεβρουαρίου -αφού το πρωί είχε εξομολογηθεί και είχε κοινωνήσει- ο Βαλέριος παρέδωσε την ψυχή του στα χέρια του Κυρίου «Ήταν από τις ωραιότερες στιγμές που έζησα, αν και πέθαινε ο καλύτερός μου φίλος. Αλλά εκείνος ήταν που μου μετέδωσε μια εσωτερική ειρήνη και πληρότητα που με συνοδεύουν μέχρι και σήμερα» (μαρτυρία Ιοάν Ιανολίντε)
 
Γνωρίζοντας από καιρό ότι ο Βαλέριος θα πεθάνει, όλοι οι συγκρατούμενοί του πέρασαν με τη σειρά για να τον αποχαιρετήσουν. Παρά το ότι ήταν αδυνατισμένος για όλους είχε έναν καλό λόγο να πει.
 
Μεταξύ αυτών ήταν και ο Wurmbrand (πρόκειται για τον εβραϊκής καταγωγής προτεστάντη πάστορα Richard Wurmbrand.) Κάποια στιγμή οι συγγενείς των κρατουμένων προμήθευσαν κάποιους από αυτούς με στρεπτομυκίνη το οποίο τότε έκανε θαύματα στη θεραπεία των ασθενειών του πνεύμονα. Ο κρατούμενος Λεωνίντα Στρατάν, επειδή είχε καλυτερεύσει έδωσε την δική του στον Βαλέριο. Αυτός, ενώ θα μπορούσε να γίνει ο ίδιος καλά έδωσε την στρεπτομυκίνη στον πάστορα σώζοντάς του έτσι τη ζωή!) συγκινημένος και γεμάτος ευλάβεια, κάτι που δεν συνήθιζε: «Δόξα τω Θεώ που έφτασα εδώ! Ο Θεός με έφερε εδώ για να σωθώ. Εδώ γνώρισα το Χριστό. Τα λόγια που μου είπες, όπως και η ορθόδοξη αλήθεια που μου απεκάλυψες, δεν θα μείνουν χωρίς καρπό. Συγχώρεσε με για ό,τι κακό σου έκανα. Προσευχήσου για μένα γιατί έχω ανάγκη αυτήν την προσευχή. Επιθυμώ όπως να μπούμε από την ίδια θύρα στην Βασιλεία του Θεού»! Ο Βαλέριος του απάντησε: «Χαίρομαι που συναντηθήκαμε. Καταλαβαίνω την ταραχή σας, αλλά σας παρακαλώ να έρθετε στον Χριστό όπως κάποτε ο Απ. Παύλος, χωρίς δισταγμό. Να προσευχηθούμε μαζί για τον εκχριστιανισμό του εβραϊκού λαού. Η χάρη του Θεού να σας φέρει την Αλήθεια»!
 
Ο Wurmbrand ήταν βαθιά συγκινημένος. Γύρισε στο κρεβάτι του και συνέχισε να κοιτάει τον Βαλέριο. Απολύτως εξαντλημένος ο Βαλέριος εμπιστεύεται τις τελευταίες του σκέψεις στον φίλο του Ioan Ianolide: «Πρώτα απ' όλα η σκέψη και η ψυχή μου βρίσκονται στον Κύριο. Ευχαριστώ που έφτασα εδώ. Τώρα πηγαίνω σ' Εκεινον. Σας παρακαλώ να Τον ακολουθείτε να Τον δοξάζετε και να Τον υπηρετείτε. Είμαι ευτυχισμένος που πεθαίνω για το Χριστό. Όλα είναι ένα θαύμα. Εγώ φεύγω αλλά εσείς έχετε μια ιερή αποστολή και έναν δύσκολο σταυρό να σηκώσετε. Στο βαθμό που θα μπορώ, από εκεί που θα βρίσκομαι θα προσεύχομαι για εσάς και θα είμαι δίπλα σας. Θα αντιμετωπίσετε πολλές θλίψεις.Να είστε δυνατοί. Να έχετε θάρρος και να προσεύχεσθε! Διατηρήστε την Αλήθεια αναλλοίωτη, χωρίς φανατισμούς. Η τρέλα της πίστεως είναι θεϊκή δύναμη, αλλά ακριβώς χάρη σ' αυτήν είναι ισορροπημένη και βαθιά ανθρώπινη. Να αγαπάτε και να υπηρετείτε τους συνανθρώπους σας. Έχουν ανάγκη βοήθειας αφού οι εχθροί προσπαθούν να τους ξεγελάσουν. Ο αθεϊσμός θα νικηθεί αλλά προσέξτε από τί θα αντικατασταθεί»!
 
Πού και πού σταματούσε για να ανακτήσει δυνάμεις. Σας ευχαριστώ απο τα βάθη της ψυχής μου για όσα όλα κάνατε για μένα. Παρακαλώ να με συγχωρήσετε... Εαν κάποιον στενοχώρησα παρακαλώ να με συγχωρέσει... Σκέφτομαι με πολλή αγάπη την μητέρα μου και τις αδελφές μου. Ελπίζω να ακολουθήσουν το δρομο του Κυρίου. Σας παρακαλώ να την φροντίζετε... Αυτά τα λόγια είναι η διαθήκη μου. Ο χριστιανισμός πρέπει να βάλει μια αρχή πιο κοντά στην αλήθεια. Παρακαλώ τους χριστιανούς πολιτικούς να ακολουθούν τη διδασκαλία του Χριστού. Οι ευθύνες τους είναι πολύ μεγάλες.

https://www.fericiticeiprigoniti.net/images/marturisitori/valeriu-gafencu/valeriu-gafencu-fresca-manastirea-afteia.jpg 
 
Παρακάτω θα παραθέσουμε κάποιες μαρτυρίες συγκρατουμένων του Βαλέριου.
 
1) Ο Βαλέριος μιλούσε σε όλους για τον Χριστό. Ήταν έκεί στο δωμάτιο 4 (σ.σ. στην Τίργκου Όκνα ήταν η φυλακή όπου έπαιρναν τους φυματικούς. Στο δωμάτιο 4 ήταν όλοι οι ετοιμοθάνατοι) ένας φοιτητής ιατρικής ο Τραϊάν Μανίου. Ήταν παραπληγικός δηλαδή κατά το ήμιση παράλυτος με κατάκλισεις σ' όλο το σώμα. Από τις κατακλίσεις (πληγή που προκαλείται λόγω της ανεπαρκούς αιμάτωσης στο σώμα κατάκοιτου ασθενούς) μύριζε σαν βόθρος. Του έβαζα κάθε μέρα επίδεσμο και του έβγαζα το πύον με τον καθετήρα. Συζητούσα μαζί του. Δεν ήταν πιστός. Ο Βαλέριος ο οποίος καθόταν στο διπλανό κρεβάτι, μιλούσε μαζί του πολύ. Μία μέρα αποφάσισε να προσευχηθούμε μία εβδομάδα για τον Τραϊάν και να λέμε όλοι πολλές φορές τον 50ο ψαλμό. Μετά από λίγες ημέρες ο Τραϊάν ζήτησε να εξομολογηθεί και να κοινωνήσει. Μου έλεγε: «Μιχαήλ, βρίσκομαι σε μια κατάσταση ευφορίας, την οποία δεν μπορώ να περιγράψω. Αισθάνομαι μια ανεκλάλητη χαρά».
 
2) Μία μέρα ο Βαλέριος πλησίασε τον πιο σκληρό φύλακα, για τον οποίο το ξύλο και οι βρισιές ήταν κάτι το συνηθισμένο: -Κύριε Τζεορτζέσκου, του λέει. Μία φορά ήρθε στον Χριστό ο πιο μεγάλος από τους ιερείς και έφερε μαζί του μια γυναίκα που είχε μοιχεύσει. Απευθυνόμενος στον Ιησού είπε: «Τί να κάνουμε με αυτήν την γυναίκα, αφού σύμφωνα με τον νόμο μας πρέπει να λιθοβοληθεί; Τότε ο Ιησούς τους απάντησε: «Ο αναμάρτητος υμών πρώτος βαλέτω λίθον επ' αυτήν» Εκείνοι που το άκουσαν έφυγαν και τότε λέει στη γυναίκα, «Γύναι που εισίν; ουδείς σε κατέκρινεν» Μετά από μερικές ώρες, ο Τζεορτζέσκου άνοιξε την πόρτα του κελιού και είπε: Δεν είχαν που να βασιστούν γι' αυτό δεν την σκότωσαν! Από εκείνη την ημέρα πάντως ο Τζεορτζέσκου άρχισε να δείχνει λίγη ανθρωπιά και να συμπεριφέρεται καλύτερα σε όσους είμασταν στην απομόνωση (μαρτυρία του Νικολάε Τριφόιου)
 
3) Εξαιτίας της πείνας, από την οποία υποφέραμε όλοι, όταν ερχόταν η στιγμή να διαλέξουμε το ζυμαράκι μας εμφανίζονταν διαφωνίες. Ο Βαλέριος το γνώριζε αυτό και από ταπείνωση και χαλιναγώγηση έμπαινε τελευταίος στη σειρά, δηλαδή έπαιρνε το μικρότερο. Μερικοί ήταν ευχαριστημένοι για την εγκράτεια την οποία έδειχνε, άλλοι όμως επέμεναν όταν ήταν η σειρά του να πάρει εκείνος πρώτος. Ο Βαλέριος υπάκουσε στην επιθυμία τους και όταν ερχόταν η σειρά του να διαλέξει πρώτος έπαιρνε κάποιο στην τύχη για να αποφύγει την λαιμαργία και για να μην το στερήσει από κάποιον αδελφό του. Αυτή η απλή πράξη του έγινε αργότερα παράδειγμα για όλους. (μαρτυρία Ιοάν Ιανολίντε)
 
4) Στην καθημερινή ζωή στις φυλακές εμφανίζονταν και κάποια προβλήματα σε κάθε κελί. Διαφωνίες για παράδειγμα που προέκυπταν για το πώς και πόσο θα αεριστεί ο καθένας, (σ.σ. επειδή απο κάποια στιγμή και μετά οι φύλακες σταμάτησαν να τους βγάζουν ακόμη και στο προαύλιο, οι κρατούμενοι έπαιρναν βαθιές ανάσες σκύβοντας και βάζοντας την μύτη τους στην κάτω χαραμάδα της πόρτας), για το πότε θα περπατήσει ο καθένας σ' αυτά τα δύο μέτρα που έμεναν ακάλυπτα από τα κρεβάτια κ.τ.λ. Ο Βαλέριος σώπαινε όταν εμφανίζονταν τέτοιου είδους συζητήσεις.
 
-Εσύ τι λες; τον ρωτούσαν
 
-Εγώ θα κάνω ό,τι εσείς αποφασίσετε. Αλλά εαν σ' αυτά τα μεγάλα βάσανα που περνάμε δεν μπορούμε να ζήσουμε αδελφικά, πώς μπορούμε να περιμένουμε οι άνθρωποι να μοιράσουν με δικαιοσύνη και αγάπη τα πλούτη όλης της γης; Εαν εδώ δεν μπορούμε να είμαστε καλοί, πώς θα μπορούμε να είμαστε όταν θα είμαστε ελεύθεροι και δυνατοί; Με λίγη αγάπη θα αισθανθούμε την χαρά να κάνουμε το θέλημα του αδελφού μας. Μας χρειάζεται μία βαθιά κατανόηση των ανθρώπων, εάν θέλουμε να ζήσουμε ειρηνικά (μαρτυρία Ιοάν Ιανολίντε)
 
5) Το φθινόπωρο του 1949 ο Βαλέριος εξαιτίας της φυματίωσης παρουσίασε την πρώτη αιμοπτυσία. Έπεσε κατακρέβατα. Μέρα με τη μέρα αδυνάτιζε. Ένας φίλος του πρόσφερε μία κόρα ψωμί από το μερίδιό του. Ο Βαλέριος αρνήθηκε λέγοντάς του: ''Εγώ είμαι άρρωστος δεν είναι ανάγκη να αρρωστήσεις και εσύ. Ωστόσο, όπως ο ίδιος έλεγε αργότερα συγκινημένος, εκείνη η αγνή ψυχή, το βράδυ έβαζε κρυφά τη μερίδα του στο δισάκι του ή στην καραβάνα του. Μπρος σε μία τόσο μεγάλη δύναμη αφοσίωσης ο Βαλέριος αισθανόταν την προστασία του Θείου ελέους.
 
Οι αιμοπτύσεις συνεχιζόνταν και δεν ήταν «ανθρωπιστικό» (εδώ ο συγγραφέας ειρωνεύεται τους κομμουνιστές) να αφήσουν τον κρατούμενο να πεθάνει. Τον πήγαν λοιπόν στο νοσοκομείο, τον έκλεισαν σ' ένα δωμάτιο και τον φύλαγαν μέρα νύχτα. Οι γιατροί ερχόνταν να τον εξετάσουν συνοδευόμενοι από τους φύλακες.
 
Κάποιο βράδυ μπήκε μέσα μια νοσοκόμα. Ο Βαλέριος την είχε δει κατά την επίσκεψη του γιατρού και είχε προσέξει ότι τα μάτια της ήταν δακρυσμένα. Είχε μεθύσει τον φύλακα και βρέθηκε γονατιστή δίπλα από τον Βαλέριο. Πήρε το χέρι του και το φίλησε...
 
-Πώς μπήκατε εδώ; ρώτησε εκείνος.
 
-''Κοίμησα'' τον φύλακα,χαμογέλασε εκείνη.
 
-Τι θέλετε;
 
-Θέλω να σας βοηθήσω. Ζητήστε μου ότι θέλετε.

Ο Βαλέριος αισθάνθηκε την ειλικρίνειά της και βαθιά συγκινημένος είπε: «Διακινδυνεύσατε την ελευθερία σας για μένα. Ο Θεός να σας το ξεπληρώσει. Δεν μπορείτε να με βοηθήσετε με τίποτα. Εάν πεθάνω εδώ, σας παρακαλώ να πείτε στην οικογένειά μου ότι έμεινα πιστός μέχρι τέλους και ότι είμαι χαρούμενος που δίνω τη ζωή μου για το Χριστό και για τον πλησίον. Ίσως γι' αυτό σας έδωσε ο Θεός θάρρος να έρθετε έως εδώ επειδή ό,τι κάνει ο άνθρωπος μπαίνει στην οικονομία του Θεού. Σας ευχαριστώ, δεν θα σας ξεχάσω και θα προσεύχομαι για σας. Τώρα πηγαίνετε! Μην διακινδυνεύετε πιο πολύ! Εγώ βρίσκομαι στα χέρια του Θεού. (μαρτυρία Ιοάν Ιανολίντε)
 
6) Η κατάσταση του Βαλέριου χειροτέρευε. Εξαιτίας της μακροχρόνιας παραμονής του στο κρεβάτι, της ακινησίας και της μη καλής κυκλοφορίας του αίματος του, είχαν εμφανιστεί στο σώμα κατακλίσεις μεγάλες οι οποίες ήταν δύσκολο να θεραπευθούν και είχαν καλύψει ένα μεγάλο μέρος της πλάτης και των ποδιών. Άλλοι ασθενείς σε παρόμοιες καταστάσεις ούρλιαζαν και βλαστημούσαν, εξαιτίας του τρομερού πόνου και του τσούξιμου που προκαλούσαν οι πληγές. Τον Βαλέριο δεν τον άκουσα ποτέ να παραπονείται, αν και έβλεπες στο πρόσωπό του τον πόνο, ενώ στο πρόσωπό του έβλεπες δάκρυα πόνου όταν τον επίδεναν με αδελφική αγάπη οι μεταπτυχιακοί φοιτητές Ιον Γ., Νάε Φ., και Αριστίντε Λ. Τους επίδεσμους τους έφτιαχναν από κομμάτια σχισμένων πουκαμίσων, αλλά ελλείψη φαρμακευτικών ουσιών, το ύφασμα κολλούσε πάνω στην πληγή και όταν το ξεκολλούσαν προκαλούσε τρομερούς πόνους. Από το στόμα του Βαλέριου δεν ακουγόταν κουβέντα, παρά μεγάλες σταγόνες ιδρώτα κάλυπταν το μέτωπό του. Οι γιατροί το παρατηρούσαν. Ήταν σημάδι ότι η υπομονή του είχε φτάσει στα όρια. Τότε σταματούσαν και τον άφηναν λίγο να συνέλθει.
 
Πηγή: proskynitis.blogspot.com

Πηγή φωτογραφιών: pemptousia.gr, vatopaidi.files.wordpress.com, fericiticeiprigoniti.net

Τετάρτη 9 Μαρτίου 2022

Οι Χριστιανοί εδίωξαν τους Έλληνες; 39o.

22i ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΕΠΙ «ΦΙΛΕΛΛΗΝΑ» ΝΕΡΩΝΑ

Ναι, υπάρχουν αρχαιόπληκτοι που θεωρούν το Νέρωνα Φιλέλληνα. Ο πραγματικός λόγος, φυσικά, είναι ότι ήταν ο πρώτος που έσφαξε Χριστιανούς. Ας δούμε τι έκανε αυτός ο φιλέλληνας: Ο Νέρων θέλοντας να μιμηθεί τους άθλους του Ηρακλή, είχε εκπαιδεύσει, λένε, ένα λιοντάρι που θα το σκότωνε γυμνός στην αρένα του αμφιθεάτρου, ενώπιον των θεατών, είτε με ρόπαλο, είτε σφίγγοντάς το μέσα στα μπράτσα του (Σουετώνιου, Nero, 53). Για να σβήσει την ανάμνηση αλλά και κάθε ίχνος όλων των άλλων νικητών των αγώνων διέταξε να γκρεμίσουν τα αγάλματα και τις προτομές τους, να τα σύρουν με γάντζους και να τα πετάξουν στους υπονόμους (Nero, 24). Σε πολλά μέρη εμφανίστηκε και ως ηνίοχος, στην Ολυμπία μάλιστα το άρμα του το έσερναν δέκα άλογα και παρά το ότι τον έριξαν απ'’ το άρμα κι εγκατέλειψε, πάλι αυτός κέρδισε το βραβείο (Nero, 24˙ Δίων Κάσσιος, 64, 14).

22j ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΩΝ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΜΕΤΑ ΤΟ 390 μ.Χ.;

Οι περισσότεροι πιστεύουν πως ο Θεοδόσιος κατήργησε του Ολυμπιακούς Αγώνες της Ολυμπίας το 390 μ.Χ. Στην πραγματικότητα, οι ιστοριογράφοι αναφέρουν ότι τους Ο.Α. τους κατήργησε «ο Θεοδόσιος ο μ». Άλλοι ιστορικοί αυτό το «μ» το εκλαμβάνουν ως «Μεγάλος», οπότε πρόκειται για τον Θεοδόσιο Α' τον Μεγάλο, ενώ άλλοι το εκλαμβάνουν ως «μικρός», οπότε πρόκειται για τον Θεοδόσιο Β'’ τον Μικρό, οπότε οι Ο.Α. της Ολυμπίας καταργήθηκαν το 420 μ.Χ. Η αλήθεια είναι ότι οι Ο.Α. διατηρήθηκαν ως τα μέσα του 6ου αι. στην Αντιόχεια. Αυτό αποδεικνύει ότι οι Χριστιανοί Αυτοκράτορες σεβάστηκαν το θεσμό – μέχρι τη στιγμή που δεν υπήρχαν πλέον τόσοι ειδωλολάτρες, ώστε να συνεχίσουν να διεξάγονται οι Ο.Α. της Αντιόχειας.

Ορισμένοι αρχαιολάτρες ισχυρίζονται ότι οι Ο.Α. συνεχίστηκαν στην Ολυμπία τουλάχιστον ως το 741 μ.Χ. (Δαυλός, τ. 231, σ. 14768) και μάλιστα κρυφά από τους Βυζαντινούς. Έτσι, κάποιος αρχαιολάτρης, ο κ. Νικ. Ασπιώτης, ισχυρίζεται (Δαυλός, τ. 320, σ. 14705) ότι «Οι απαγορεύσεις και τα διατάγματα του Θεοδόσιου Α'’ δεν υπήρξαν αποτελεσματικά. Οι Έλληνες επέδειξαν αδιαφορία» κι ότι ο Θεοδόσιος Β'’, με «πιο σκληρά μέτρα» δεν επέτυχε διακοπή των αγώνων. Κι αυτό διότι «οι αγώνες συνεχίσθησαν "εκτός νόμου"» (Ν. Ασπιώτης, Δαυλός, τ. 229, σ. 14626) και οι «Έλληνες δεν εσταμάτησαν τους αγώνες και αδιαφόρησαν για τα διατάγματα και τα μέτρα βίαιης καταστολής των χριστιανών αυτοκρατόρων, όσο σκληρά και να ήσαν». Το ενδεχόμενο να συνεχίστηκαν κρυφά είναι, βέβαια, απίθανο, δεδομένων των περιστάσεων. Εκείνη την εποχή, είτε η περιοχή ήταν υπό Ελληνικό έλεγχο, οπότε αν διεξάγονταν Ο.Α., αυτό θα γινόταν με την ανοχή των Αυτοκρατόρων, είτε η Ολυμπία ήταν υπό σλαβικό έλεγχο, οπότε θα συνέβαιναν επιδρομές, λεηλασίες κ.λπ. εκ μέρους των νεοεγκατεστημένων βαρβάρων, οπότε δεν μπορεί να υπήρχε η πολυτέλεια διοργάνωσης Ο.Α. Συνεπώς, αν τυχόν συνεχίστηκαν οι Ο.Α., αυτό συνεπάγεται πως οι Βυζαντινοί Αυτοκράτορες ήταν ανεκτικοί και δεν ενδιαφέρθηκαν να εφαρμόσουν τους νόμους τους. Άλλωστε, οι ίδιοι οι αρχαιολάτρες που αναφέρουν όλα αυτά αδυνατούν να εξηγήσουν πώς συνεχίστηκαν οι Ο.Α., ενώ οι Βυζαντινοί Αυτοκράτορες κυνηγούσαν όποιον παραβίαζε τους νόμους τους. Το μόνο που ψελλίζουν (διότι αν συνεχίστηκαν οι Ο.Α., μόνο με ανοχή των Αυτοκρατόρων έγινε αυτό, άρα οι αρχαιολάτρες επιβεβαιώνουν τις δικές μας και όχι τις δικές τους απόψεις περί ανεκτικότητας των Αυτοκρατόρων) είναι ότι «παρά το πείσμα του Θεοδόσιου, οι Έλληνες αντιστάθηκαν και συνέχισαν τους αγώνες». Φαίνεται αμέσως πόσο γελοίος είναι ο ισχυρισμός ότι οι άοπλοι εναπομείναντες παγανιστές της Ν. Ελλάδας, ενώ οι «ανθέλληνες Βυζαντινοί αυτοκράτορες» έστελναν καταπάνω τους το στρατό τους, αυτοί έστεκαν «υπεράνω» όλων και γαλήνια «αδιαφόρησαν»˙ λες και μπορούσαν να διοργανώσουν κρυφά, μέσα στα δάση ή τις σπηλιές ή στα ρυάκια της Ηλείας... αρματοδρομίες (!), αγώνες πάλης (!), κ.ά αθλήματα. Φυσικά, τίποτα από την αρχαία λατρεία δεν ήταν δυνατό να συνεχιστεί εάν δεν επιτρεπόταν από την εξουσία. Διότι αν ο Θεοδόσιος είχει «πείσμα» και τα «μέτρα βίαιης καταστολής των Χριστιανών αυτοκρατόρων» ήταν «σκληρά», τότε θα έσφαζε τον κόσμο που θα αμφισβητούσε τις εντολές του˙ εκτός κι αν θέλουν οι Ν/Π να μας πείσουν ότι ο πανίσχυρος αυτοκράτορας θα φοβόταν άοπλους θρησκευτές. Είτε έτσι είτε αλλιώς, το συμπέρασμα για την (πιθανή) ανεκτικότητα των Αυτοκρατόρων (σε περίπτωση συνέχισης των Ο.Α,) είναι πλήρως λογικό. Άλλωστε ο αυτοκράτορας Λέων ο ΣΤ' (886-912 μ.Χ.) ορίζει στα Βασιλικά του «επιτελσθήτωσαν οἱ [αθλητικοί] ἀγῶνες τοῦ λοιποῦ ἀκωλύτως».

Όσο για τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αντιόχειας, αυτούς δεν τους κατήργησε ο Ιουστινιανός, όπως ισχυρίζεται ο Βλ. Ρασσιάς (Μια Ιστορία Αγάπης, τ. Β’, σ. 132· Υπέρ Της Των Ελλήνων Νόσου, β' έκδοση, εκδ. Ανοιχτή πόλη, τ. 3, σ. 85), αλλά ο προηγούμενος Αυτοκράτορας, Ιουστίνος Α', το 521, εξαιτίας βιαιοτήτων μεταξύ των Βένετων και των Πρασίνων. «Ὁ δὲ αὐτὸς βασιλεὺς [=ο Ιουστίνος Α'] ἐκώλυσε τὸν ἀγώνα τῶν Ὀλυμπίων πρὸς τὸ μὴ ἐπιτελεῖσθαι ἐν Ἀντιοχείᾳ ἀπὸ ἰνδικτιῶνος ιδ’. Ἀλυτάρχησαν δὲ ἀπὸ Ἀφρανίου ἕως ὀγδόου ἑξηκοστοῦ πεντακοσιοστοῦ, ἀφ’ οὗ ἐκωλύθη τὰ Ὀλύμπια, ἀλύταρχοι οζ’» (Μαλάλα, Χρονογραφία, λόγος ιζ’, 140. P.G. 97, 616 D). Καμμία σχέση δεν είχε η απαγόρευσή τους με την απαγόρευση της ειδωλολατρίας. Διαφορετικά θα είχαν καταργηθεί προ πολλού, μαζί με τους αγώνες της Ολυμπίας.

22k ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

Αυτά όλα, και μάλιστα στη χειρότερη, λατινική πλέον εκδοχή τους τα κατήργησαν οι μεγάλοι Ρωμηοί αυτοκράτορες. Μετά από όλα αυτά που περιγράψαμε, διαπιστώνουμε ότι καλά έκαναν. Βεβαίως! Όχι θα άφηναν αυτά τα πράγματα που περιγράψαμε, για να χαίρονται «οι θεοί»!

Βλέπουμε πως οι σοφοί Έλληνες πρόγονοι μας, οι φιλόσοφοι, εξ αρχής είχαν καταδικάσει το δήθεν αθλητικό πνεύμα. Άλλο πράγμα η άσκηση για χάρη της υγείας (αυτό όλοι το αποδεχόμαστε) κι άλλο ο συναγωνισμός για δόξα και δωρεάν σίτιση στο Πρυτανείο. Απορρίπτουν ακόμη και την ανόητη αντίληψη, που οι αρχαιολάτρες κατήγοροι του Χριστιανισμού φέρνουν ως δικαιολογία για την απίστευτη αισχρότητα και βαρβαρότητα των αγωνισμάτων, πως οι αθλητικοί αγώνες διεξάγονταν με τόσο βάρβαρο τρόπο, ώστε οι πολίτες τάχα να είναι προετοιμασμένοι για τον πόλεμο. Το χάλι, οι δωροδοκίες, η βαρβαρότητα των αγώνων, οι απολίτιστοι θεατές χούλιγκαν, η αποθέωση ανθρώπων που το μόνο που είχαν ήταν γερό σώμα, όπως λέει ο Ξενοφάνης, αυτά όλα υπήρχαν και ήταν δεδομένα αιώνες πριν οι «κακοί Ρωμαίοι» νοθεύσουν το υποτιθέμενο «αρχαίο πνεύμα αθάνατο».

Αξίζει να σημειωθεί ότι αρκετοί Πατέρες της Εκκλησίας συμφωνούν με την άθληση του σώματος για χάρη της υγείας. Αφού το σώμα είναι δημιούργημα του Θεού, είναι καλό, άρα είναι καλός και ο αγώνας για την υγεία και την καλή διατήρησή του, κι ένας τρόπος είναι η γυμναστική. Αυτό, λοιπόν, που κατέκριναν οι Χριστιανοί ήταν η ειδωλολατρική νοηματοδότηση των αγώνων. Ο Μ. Βασίλειος ένοιωθε βαθειά θλίψη, όταν, μετά το χωρισμό της πόλης σε δύο επαρχίες, τα γυμναστήρια ήταν κλειστά, διότι τα εγκατέλειψαν οι κάτοικοι, για να εγκατασταθούν σε νέα περιοχή: «Γυμνάσια κεκλεισμένα καὶ νύκτας ἀλαμπεῖς οὐς ἑᾷ ἡμᾶς οὐδὲν λογίζεσθαι ἡ περὶ τοῦ ζῆν ἀγωνία» (Επιστολή οδ’ Μαρτινιανώ, P.G. 32, 444). Οι αθλητικοί αγώνες, κατά τον Γρηγόριο Νύσσης καλλιεργούν «τὴν ἀθλητῶν ἀνδρείαν» (Θεωρία εις τον Μωϋσέου βίον. P.G. 44, 338). Κατά τον Γρηγόριο Θεολόγο πρέπει οι αγώνες να διεξάγωνται τίμια και όχι «ἔξω τῶν νενομισμένων», αλλά «τοὺς κειμένους ὅρους τῆς ἀγωνίας», δηλαδή σύμφωνα με τους κανόνες (Λόγος β’ απολογητικός της εις Πόντον φυγής. P.G. 35, 489). Ο Γρηγόριος ο Νύσσης απαιτούσε ο δάσκαλος να μην διαμορφώνει μόνο την ψυχή του μαθητή, αλλά και να προκαλεί και την ευσχημοσύνη του σώματός του. P.G. 44, 928). Ο Μέγας Βασίλειος συνιστά να γυμνάζονται με σωφροσύνη τα παιδιά (P.G. 32, 448) εννοώντας προφανώς να μην γυμνάζονται γυμνά (καθότι αυτό συνδυαζόταν με την ανάπτυξη της παιδοφιλίας). Ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς στον Παιδαγωγό του συνιστά μαζί με την ωραιότητα της ψυχής να καλλιεργείται και η ωραιότητα του σώματος (P.G. 8, 640).

Είναι τραγελαφικός ο εσωτερικός διχασμός πολλών δυτικοθρεμμένων «ουμανιστών» Νεοελλήνων, που τους κάνει να μην μπορούν να κρίνουν αντικειμενικά τους αρχαίους Ολυμπιακούς αγώνες. Έτσι, δέσμιοι από την μία της διαφωτιστικής αντιχριστιανικής ρητορείας αλλά και της δυτικοευρωπαϊκής φανταστικής «αρχαιοελληνικότητας» και από την άλλη του αντιεθνικισμού και της φιλαληθείας τους, δεν μπορούν να ξεχωρίσουν την αλήθεια από το ψέμμα. Ενώ λ.χ. ο Κ. Σιμόπουλος γράφει ολόκληρο βιβλίο που ξεσκεπάζει το χάλι και τον ευτελισμό των αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων, σε άλλο του βιβλίο, λές και πρόκειται για διαφορετικό συγγραφέα, κατηγορεί τον Μέγα Θεοδόσιο ότι «καταργεί τους Ο.Α. καταφέροντας ένα ακόμα ολέθριο πλήγμα εναντίον των ανθρωπιστικών παραδόσεων του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, εναντίον της ιδεολογίας της ειρηνικής επικοινωνίας και της ευγενικής άμιλλας» (Κ. Σιμόπουλου, Ο Μύθος των μεγάλων της ιστορίας, Αθήνα 1995, σ. 354).

Βεβαίως, αυτό το χάλι των συγχρόνων Ολυμπιακών Αγώνων (με την εμπορευματοποίηση, τα φάρμακα των αθλητών κ.λπ.) είναι ελαχιστότατο συγκριτικά με τη βαρβαρότητα του ήθους, τις αναπηρίες, τα βγαλσίματα ματιών, το χάσιμο σαγωνιών, δοντιών, τους φόνους κ.ά. των αγώνων των αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων. Αν όμως κάποιοι αγώνες αξίζει να διοργανώνονται, αυτοί είναι οι λεγόμενοι Παραολυμπιακοί. Στην αρχαία Ελλάδα όμως αυτοί δε θα διεξάγονταν ποτέ, γιατί εκεί υπήρχε ο Καιάδας και οι Αποθέτες για τα ασθενικά παιδιά. Αυτή η βλακώδης αντίληψη του πρωταθλητισμού είναι προϊόν του «Ολυμπιακού πνεύματος» και των «αξιών του ολυμπισμού». Η αντίληψη δηλαδή ότι υπάρχει ένας winner και οι υπόλοιποι που είναι ελεεινοί losers και άξιοι χλευασμού (και πράγματι χλευάζονταν από τους συμπολίτες τους οι ηττημένοι αρχαίοι αθλητές). Δεν είναι τυχαίο ότι από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές του Ολυμπισμού ήταν οι Ναζί (που θεοποιούσαν την νίκη, τη δόξα και τον μυώδη αθλητή νικητή) και οι καπιταλιστές της Δύσης (που θεοποιούν τα λεφτά). Αυτές οι σιχαμερές αξίες, το να εξυμνείται ένας νικητής και όλοι οι άλλοι συναγωνιστές να θεωρούνται άχρηστα κορμιά ή να πέφτουν στην αφάνεια, είναι προϊόν των αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων. Αντίθετα, υπήρξαν Αρχαίοι Έλληνες σοφοί, όπως ο Αριστοτέλης και ο Διογένης ο Κυνικός, που τόνιζαν ότι με μέτρο η γυμναστική είναι απλώς απαραίτητη για την υγεία του σώματος. Δεν απαιτείται ο συναγωνισμός με τρίτους, για να διαπιστώσουμε αν είμαστε σωματικά υγιείς. Πάντα θα υπάρχουν κάποιοι που είναι φύσει ανώτεροι σωματικά από εμάς˙ δεν απαιτείται να «τους νικήσουμε» σε κανέναν αθλητικό αγώνα, ώστε να αποδείξουμε ότι κάτι αξίζουμε. Ο μόνος συναγωνισμός που είναι απαραίτητος και λογικός είναι ο συναγωνισμός του καθενός με τον εαυτό του. Τόσο στις αθλητικές επιδόσεις αλλά κυρίως στις πνευματικές. Ο πρωταθλητισμός και ο ανταγωνισμός αντιθέτως, αποπροσανατολίζουν από τον σωστό στόχο (την υγεία) και οδηγούν σε σωματικά και ψυχικά ερείπια. Αλλά οι Αρχαίοι Ολυμπιακοί αγώνες αυτό ακριβώς το πνεύμα καλλιεργούσαν. Όχι το «αγωνιστικό», ούτε βέβαια της «άμιλλας» (με τόσες αγοραπωλησίες αθλητών και νικών;), αλλά του διαβολικού πρωταθλητισμού «ο θάνατός σου η ζωή μου», αντί της υγειούς, δίχως υπερβολές σωματικής άσκησης. Ούτε η ελεεινή «δόξα» (δόξα για ποιο πράγμα; Για αθάνατα πνευματικά επιτεύγματα μήπως; Ή για πρόσκαιρη και με τη βοήθεια αναβολικών, υπερκόπωσης, σωματική δύναμη;) που συμβάδιζε με τον ψυχικό εξευτελισμό όσων απλώς ήρθαν δεύτεροι, τρίτοι κ.λπ. είναι κάτι άξιο λόγου.

Εν πάσει περιπτώσει, με την κατάργησή τους από τον Μ. Θεοδόσιο οι Ολυμπιακοί γλίτωσαν από την παρακμή και εξιδανικεύτηκαν ανά τους αιώνες. Ουσιαστικά κέρδισαν τη φήμη τους – αποκαθαρώμενοι από κάθε τι κακό εξαιτίας της κατάργησης αυτής. Αν τυχόν διατηρούνταν στην μεσαιωνική εποχή, ακριβώς με τον τρόπο που οι παγανιστές της ύστερης Αρχαιότητας τους διεξήγαγαν, κανείς σήμερα δεν θα πίστευε στο απίστευτο ψέμμα της εξιδανίκευσης τους. Η ειρωνία είναι ότι αυτοί που με τις πράξεις τους ουσιαστικά έδωσαν αυτή την υστεροφημία σε κάτι τόσο βάρβαρο, κατηγορούνται σήμερα ως οι καταστροφείς του... «αρχαίου ολυμπιακού πνεύματος». Κι αν κανείς έλεγε πως δεν ήταν αυτός ο σκοπός του Θεοδόσιου, η απάντηση είναι πως δίχως το Θεοδόσιο και τα παράδοξα της ιστορίας, αυτοί οι ίδιοι δε θα θέλαν καν να’ ακούσουν για «αρχαίο πνεύμα αθάνατο». 
 

Οι Χριστιανοί εδίωξαν τους Έλληνες; 38o.

22g Η ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ

Δυστυχώς, τα αρχαία αγωνίσματα, ειδικά τα πλέον δημοφιλή, η πυγμαχία, η πάλη και το παγκράτειο ήταν τόσο φρικιαστικά, ώστε και σήμερα οι αρχαίες περιγραφές να παριστάνουν πόσο διαφορετικός απ'’ όσο νομίζουμε ήταν ο αρχαίος αθλητισμός συγκρινόμενος με τον σύγχρονο.

Γράφει ο Λουκιανός στο αποκαλυπτικό έργο του Ανάχαρσις ή περί γυμνασίων: «Πες μου Σόλων, γιατί η νεολαία τής Αθήνας συνηθίζει αυτές τις αχρειότητες; Συμπλέκονται, βάζουν τρικλοποδιές, προσπαθούν να πνίξουν ο ένας τον άλλον σφίγγοντας τον λαιμό του, στριφογυρίζουν το σώμα, βυθίζονται στη λάσπη, κυλιούνται εκεί σαν τα γουρούνια. Σπρώχνονται, χαμηλώνουν τα κεφάλια και χτυπούν ο ένας τον άλλον σαν κριάρια. Κοιτάξτε! Αυτός εκεί άρπαξε τον άλλο από τα πόδια και τον τίναξε στο χώμα, πέφτει απάνω του και τον βυθίζει στη λάσπη. Και τώρα, τύλιξε τη μέση του άλλου με τα πόδια περνάει τον βραχίονά του κάτω από τον λαιμό του και σφίγγει τον άμοιρο και ο άλλος τον χτυπάει στον ώμο, ικετεύοντας φαντάζομαι, να μη τον πνίξει τελείως» (Λουκιανού, Ανάχαρσις ή περί γυμνασίων, 1).

Ας μιλήσουμε για την Πυγμαχία...

Ο μυθιστοριογράφος Απολλόδωρος αναφέρεται στον Ηρακλή που τσάκιζε τα πλευρά των αντιπάλων του, υπόδειγμα «ηρωικό» για τους αθλητές των Ολυμπιάδων.

Ο Αρτεμίδωρος γράφει για την πυγμαχία: «Οι αγώνες με γρονθοκοπήματα είναι βλαβεροί για όλο τον κόσμο. Δεν αποτελούν μόνο καταισχύνη, προκαλούν και συμφορές. Το πρόσωπο παραμορφώνεται και τρέχουν αίματα» (Περί ονείρων αποβάσεων).

Από τον 4ο αιώνα π.Χ., αντί για γυμνά χέρια που υπήρχαν πριν, η πυγμαχία γινόταν με δέσιμο των δακτύλων, δήθεν για προστασία τών δακτύλων. Ο Φιλόστρατος αναφέρει ότι τύλιγαν τα τέσσερα δάχτυλα με μικρή παχειά δερμάτινη λωρίδα. Μετά όμως κάλυπταν ολόκληρη την γροθιά με ιμάντες από βόδια, για να καταφέρουν ισχυρά πλήγματα στους αντιπάλους τους (Φιλόστρατου, Γυμναστικός, 10).

Στη Ρωμαιοκρατία οι πυγμάχοι χρησιμοποιούσαν χειρόκτια ενισχυμένα με κόμβους από σίδηρο και μολύβι. Ήταν ο λεγόμενος caestus (Παυσανία, Ελλάδος Περιήγησις, 8, 48). (Κάτι σαν τις σημερινές σιδερογροθιές που χρησιμοποιούν άνθρωποι του υποκόσμου)

Ο Πλάτων, αναφέρει τις «σφαίρες» των πυγμαχικών χειροκτίων, που αντικατέστησαν τους ιμάντες. (Πλάτωνα, Νόμοι, 830b˙ Παυσανία, Ελλάδος Περιήγησις, 6, 23). Χρησιμοποιούσαν επίσης από τον 3ο π.Χ. αιώνα «ιμάντες οξείς», που είχαν μεταλλικές ακίδες στα δερμάτινα καλύματα των χεριών. Ονομάζονταν αυτές «μύρμηγκες», επειδή προκαλούσαν πληγές μυρμιγκικού σχήματος, όπως και τα Ρωμαϊκά, και ακολουθούσε σφαγή. «Ιμάς οξύς επί τω καρπώ τής χειρός εκατέρας». «Πυγμαχίης δ' ώνδινε φόνος διψώσαν απειλήν ιγνιστόρους μύρμηκας εμαίνετο χερσίν ελίσσων. Πυγμάχου δ' ώδινε φόνου διψώσαν απειλήν». Σκληροί ιμάντες με μεταλλικά επιθέματα, τύλιγαν τα χέρια ως τον αγκώνα, μετατρέποντας τα σε συντριπτικό ρόπαλο. Στον 6ο αιώνα π.Χ. γράφει ο Παυσανίας, δεν χρησιμοποιούσαν τους οξείς ιμάντες, αλλά τις «μειλίχες» που τραυμάτιζαν και προκαλούσαν κατάγματα (Παυσανία, Ελλάδος Περιήγησις, 8, 40,3).

Ο Ευρυδάμας από την Κυρήνη νίκησε στην πυγμαχία, όμως ο αντίπαλός του, του τσάκισε τα δόντια, και για να μη φανεί, τα κατάπιε όλα (Αιλιανού, Ποικίλη Ιστορία, 10,19). Το 496 π.Χ., ο πυγμάχος Κλεομήδης από την Αστυπάλαια, σκότωσε τον Επιδεύριο Ίκκο. Τον χτύπησε στο πλευρό, του προκάλεσε άνοιγμα, βύθισε το χέρι του μέσα, και του ξερίζωσε τον πνεύμονα. Επειδή δεν αναγνωρίσθηκε η νίκη του, γύρισε στο νησί, μπήκε σε σχολείο που διδάσκονταν 60 παιδιά, γκρέμισε το στύλο που στερέωνε την οροφή, με αποτέλεσμα να γκρεμιστεί το σχολείο και να πεθάνουν όλοι οι μαθητές. Οι Αστυπαλαιείς πήγαν στο Μαντείο των Δελφών, που πήραν την εξής απάντηση: «Ο Κλεομήδης είναι ο τελευταίος ήρωας. Να τον τιμάτε με θυσίες γιατί δεν είναι θνητός» (Παυσανία, Ελλάδος Περιήγησις, 5, 2, 6-8˙ Ευσέβιου, Ευαγγελική Προπαρασκευή, 5, 32).

Σε μια πυγμαχία ολυμπιακών αγώνων ο αντίπαλος αθλητής, αφότου έγινε επαγγελματίας πυγμάχος, έχασε μύτη, σαγόνι, φρύδια, αυτιά και βλέφαρα (Λουκίλλος, Παλατινή Ανθολογία, XI, 75).

Στην πυγμαχία, έπειτα από πάλη τεσσάρων ωρών, τόσο πολύ παραμορφώθηκε το πρόσωπο του Στρατοφώντα, που ο πύκτης έγινε αγνώριστος όχι μόνο στους σκύλους, αλλά σε ολόκληρη την πόλη. Κι αν έβλεπε το πρόσωπό του στον καθρέφτη, ούτε ο ίδιος δε θα αναγνώριζε τον εαυτό του (Λουκίλλος, Π.Α. XI, 77).

Προστάτης «θεός» της Πυγμαχίας ήταν ο Απόλλων, και για το λόγο αυτό ονομαζόταν και «Πύκτης» (Ιλιάς Ψ, στ. 660).

Μόνο παραλογισμός θα φαινόταν, έπειτα από όλα αυτά, αν τα παιδιά ωθούνταν στην βαρβαρότητα αυτή. Κι όμως, το 632 π.Χ. καθιερώθηκαν στην 37η Ολυμπιάδα αγώνες πυγμαχίας και πάλης για παιδιά.

Ας μιλήσουμε για το Παγκράτιο...

Στην Ολυμπία θεωρούσαν το Παγκράτιο ως το «ωραιότερο άθλημα», και στους αθλητές, έφτιαχναν ανδριάντες προς τιμήν της κτηνωδίας τους (Φιλόστρατος).

Ο Αθηναίος κυνικός φιλόσοφος Δημώναξ συγκλονίσθηκε αντικρύζοντας έναν Παγκρατιστή να δαγκώνει σαν λιοντάρι (Λουκιανού, Δημώναξ, 49).

Σε δύο αγγεία παριστάνονται δύο Παγκρατιστές, να βγάζουν με το δάχτυλο τα μάτια τών αντιπάλων (Κ. Σιμόπουλου, Μύθος απάτη και βαρβαρότητα οι Ολυμπιάδες, σελ. 97).

Στην πάλη όπως και στο Παγκράτιο, επιτρεπόταν ακόμα και ο στραγγαλισμός του αντιπάλου. Οποιαδήποτε αγριότητα ήταν θεμιτή: κατάγματα, συντριβή χεριών, ποδιών, πλευρών, ακόμη και σπονδύλων. Αυτό λεγόταν «αθλητική παιδεία» και «αθλητικό ιδεώδες».

Ο παγκρατιστής Σώστρατος κατά τις αναμετρήσεις άρπαζε τους καρπούς των χεριών του αντιπάλου και τους στρέβλωνε αναγκάζοντάς τον να παραδοθεί. Γι' αυτό καλείτο «ακροχερσίτης» (Παυσανίας, 6, 4, 1). Ένας παγκρατιστής κατέφυγε στο μαντείο των Δελφών ρωτώντας πώς θα νικήσει τους αντιπάλους του. Η απάντηση ήταν «ποδοπατώντας τους»! Ο Πίνδαρος υιοθετεί τις βαρβαρότητες του παγκρατίου: «Καθένας μπορεί να εξοντώσει τον αντίπαλό του με οποιοδήποτε μέσο» (Ισθμιονίκες, 4, 48). Αυτές ήταν οι «ολυμπιακές αξίες».

Οι αγώνες του παγκρατίου εφαρμόσθηκαν το 648 π.Χ. (33η Ολυμπιάς), και το 200 π.Χ. (145η Ολυμπιάς) επεκτάθηκαν και στα παιδιά. Τα πάντα επιτρέπονταν. Να εξαρθρώνεις, να τσακίζεις κόκκαλα, να στραγγαλίζεις, να θανατώνεις με όλα τα μέσα. Συνηθίζονταν κλωτσιές στο γόνατο ή στα γεννητικά όργανα όπως προκύπτει από παραστάσεις αγγείων της εποχής. Από τον 6ο π.Χ. αιώνα, μπορούσε ο ένας να πιέσει το πρόσωπο του άλλου στην άμμο, ώστε να τον αναγκάσει να την καταπιεί ή να την αναπνεύσει (Λουκιανού, Ανάχαρσις ή περί γυμνασίων, 3).

Η πρώτη συνέπεια τού παγκρατίου κατά τον Φιλόστρατο, ήταν η στρέβλωση των χεριών και των ποδιών. Τα τελικά αποτελέσματα ήταν ο στραγγαλισμός τού αντιπάλου, που ενθουσίαζε τους θεατές. Οι Ηλείοι, γράφει ο Φιλόστρατος, επαινούν το πνίξιμο στο παγκράτιο.

Γράφει ο Λουκιανός: «Στέκονται όρθιοι, ρίχνονται ο ένας πάνω στον άλλο και χτυπούν με χέρια και με πόδια. Ο ένας φτύνει ο δύστυχος τα τσακισμένα δόντια του καθώς γέμισε το στόμα του από αίμα και άμμο ύστερα από γροθιά στο σαγόνι. Βλέπει τις συμφορές ο άρχοντας αλλά δεν δίνει εντολή να σταματήσει και να καταργηθεί ο αγώνας. Αντίθετα ενθαρρύνει τους παγκρατιστές και επαινεί εκείνος που κατάφερε το τρομακτικό χτύπημα» (Λουκιανού, Ανάχαρσις ή περί γυμνασίων, 3).

Οι Λακεδαιμόνιοι παγκρατιστές, κατασπάρασσαν τον αντίπαλο με δόντια και με νύχια, τον τύφλωναν βγάζοντας τους βολβούς τών ματιών του (Φιλόστρατος). Ο σοφιστής Ιούλιος Πολυδεύκης (2ος μ.Χ αι.) γράφει ότι παγκράτιο και παγκρατιστής σημαίνουν «στραγγαλισμό, πνίξιμο, κλωτσιές και γροθιές» (Πολυδεύκη, Ονομαστικόν, 3, 150).

Ο Αρραχίων, του οποίου άγαλμα είχε στηθεί στην αγορά τής Φιγαλείας, κατά την αναμέτρησή του με αντίπαλο παγκρατιστή, ακινητοποιήθηκε αιχμάλωτος ανάμεσα στα πόδια του άλλου, ενώ εκείνος προσπαθούσε να τον πνίξει σφίγγοντας με τα χέρια το λαιμό του. Κατόρθωσε ο Αρραχίων να συντρίψει ένα δάχτυλο του ποδιού του αντιπάλου, και αμέσως ξεψύχησε (Παυσανία, Ελλάδος Περιήγησις, 8, 40, 2).

Σε άλλη περίπτωση, οι δύο αντίπαλοι παγκρατιστές Κρεύγας ο Επιδάμνιος, και ο Συρακούσιος Δαμόξενος, συμφώνησαν μετά από πολύωρη πάλη χωρίς νικητή, να χτυπήσει ο ένας τον άλλο, που θα παρέμενε όρθιος και ακίνητος. Ο Κρεύγας χτύπησε τον Δαμόξενο στο κεφάλι, χωρίς επικίνδυνες συνέπειες. Ο Δαμόξενος, χτύπησε τον Κρεύγα στο πλευρό με τεντωμένα δάχτυλα, διαπέρασε τα σπλάχνα, και τα ξερρίζωσε με τα χέρια του. Ο Κρεύγας ξεψύχησε αμέσως (Παυσανία, Ελλάδος Περιήγησις, 8, 40).

Οι ποινές που επιβλήθηκαν σε αθλητή για αντικανονική λαβή ή θανατηφόρο χτύπημα του αντιπάλου είναι ελάχιστες. Ο Δημοσθένης καταγγέλλει πως η νομοθεσία κήρυττε αθώο εκείνον που στους αθλητικούς αγώνες θανάτωνε τον αντίπαλό του (Κατ’ Αριστοκράτους, 53). Η αιτιολογία της αθώωσης ήταν ότι δεν υπήρχε πρόθεση φόνου, αλλά προσπάθεια του αθλητή να νικήσει τον αντίπαλο ζωντανό, επομένως ο ασθενέστερος στην πάλη είναι υπαίτιος του φόνου του και δεν τιμωρείται ο φονιάς (Κατ’ Αριστοκράτους 54). Θα έπρεπε, για χάρη των αρχαιολατρών, να θεσπιστούν οι ίδιοι, «αμόλυντοι», κτηνώδεις αρχαίοι αθλητικοί κανονισμοί στην Ολυμπιάδα της Αθήνας (αντί για τις γελοίες ψευδοαναβιώσεις στην Αρχαία Ολυμπία), για να δούμε τί γνώμη θα είχε ο κόσμος για το αρχαίο ολυμπιακό «ήθος».

Ο Πίνδαρος αναγκάζεται να παραδεχτεί ότι «πλεῖστοι τῶν ἀγωνιζομένων ἀπέθανον ἐν τῷ σταδίῶ», δηλαδή ότι πολλοί από τους αγωνιζόμενους πέθαναν προφανώς κατά τη διάρκεια του αγώνα ή λίγο μετά στο στάδιο! Ο Γαληνός γράφει ότι η υπερκόπωση στους αγώνες δρόμου προκαλεί σημαντικές βλάβες. Αναφέρει περιπτώσεις θανάτου δρομέων εξαιτίας ρήξεων στο κυκλοφορικό (De parvae pilae exercicione, 5). Ο Παυσανίας γράφει ότι ο αθλητής Λάδας νίκησε στο δόλιχο – αγώνα δρόμου αλλά πέθανε (3, 21, 1).

22h ΑΠΟΜΥΘΟΠΟΙΗΣΗ

Πέραν όλων των παραπάνω στοιχείων, που παραδόξως παραμένουν άγνωστα στον πολύ κόσμο, αξίζει να εξετάσουμε μερικά ακόμη σύμβολα μύθους των Ολυμπιακών Αγώνων.

Το πρώτο αφορά την αφή της ολυμπιακής φλόγας και την λαμπαδηδρομία. Στις σύγχρονες Ολυμπιάδες, όπως γνωρίζουμε, γίνεται αφή του ολυμπιακού φωτός και στη συνέχεια αυτό ταξιδεύει σε διάφορες χώρες ανά τον κόσμο. Το όλο γεγονός υποτίθεται ότι γίνεται σύμφωνα με τις αρχαίες Ολυμπιάδες. Η αλήθεια είναι τελείως διαφορετική. Κατά την αρχαιότητα ούτε αφή του ολυμπιακού φωτός γινόταν στην Αρχαία Ολυμπία ούτε ταξίδευε αυτό έπειτα ανά την Αρχαία Ελλάδα. Κανείς ιστορικός ή περιηγητής της αρχαίας Ελλάδας δεν αναφέρει τέτοια τελετή. Ο Παυσανίας, που μας έδωσε τόσες πληροφορίες, δεν λέει πουθενά κάτι για αφή φωτός. Προκύπτει λοιπόν, το ερώτημα, γιατί γίνεται αφή στις σύγχρονες Ολυμπιάδες, αφού δεν γινόταν στις αρχαίες;

Παραμονές της τέλεσης των Ολυμπιακών στην πρωτεύουσα του Γ' Ράιχ, στο Βερολίνο, ένα μέλος της Ολυμπιακής Επιτροπής, ο Carl Diem, θα ισχυριστεί ότι εντόπισε σε αρχαίους αμφορείς παραστάσεις λαμπαδηδρόμων με τη φλόγα από την Ολυμπία. Ένας ισχυρισμός που θα αποτελέσει την αφορμή για τον υπουργό Προπαγάνδας Joseph Gebbels να σκηνοθετήσει, για πρώτη φορά, το θέρος του 1936 την πανηγυρική μεταφορά της φλόγας από την Αρχαία Ολυμπία μέχρι την καρδιά του Γ' Ράιχ.

Διαβάζουμε στην επίσημη ιστοσελίδα της ΕΟΕ (Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή), «η αφή της ολυμπιακής φλόγας και η λαμπαδηδρομία τελέστηκαν για πρώτη φορά το 1936 στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου (...)» (Από τον Ιό της Ελευθεροτυπίας). Και βέβαια ήταν η ΔΟΕ της εποχής που συνολικά αποφάσισε την λαμπαδηφορία· αλλά η αρχική πρόταση ήταν του Γερμανού μέλους της ΔΟΕ, ο οποίος φυσικά ήταν διορισμένος από τους Ναζί και εξέφραζε τις απόψεις του ναζιστικού καθεστώτος. Οι λαμπαδηδρομίες ήταν σύνηθες γεγονός στις παγανιστικής προέλευσης τελετές (ισημερίας κ.ά.) του Γ'’ Ράιχ.

Δηλαδή, η αφή και η λαμπαδηδρομία είναι μια ναζιστική φάρσα, που ουδεμία σχέση δεν έχει με την αρχαιότητα. Στην καλύτερη των περιπτώσεων, αποτελεί απλώς ακόμη μια λανθασμένη δυτικοευρωπαϊκή ερμηνεία της ελληνικής αρχαιότητας. Κι όμως, η φάρσα έχει γίνει τόσο πιστευτή, που σήμερα κανείς δεν μπορεί να ξεχωρίσει την αλήθεια από την μεταγενέστερη προσθήκη. Δηλαδή, η φάρσα έχει αποκτήσει πλέον κύρος παράδοσης. Δεν ενοχλούνται, «φυσικά», οι αρχαιολάτρες μας με αυτό. Διότι κι αυτοί τόσο κατανοούν και γνωρίζουν για την Αρχαιότητα, ώστε να αποδέχονται ως αληθή την δυτικοευρωπαϊκή ερμηνεία της, του 1930.

Ακόμη και η κλασσική ρήση «νους υγιής εν σώματι υγιεί», που τόσο διαφημίζεται και υποτίθεται πως εκφράζει την αντίληψη των αρχαίων Ελλήνων για τον αθλητισμό, δεν είναι παρά η, κατά τον 19ο αιώνα, «καθαρευουσιάνικη» μετάφραση ενός τμήματος από μια φράση του λατίνου ποιητή Δέκιμου Ιούνιου Ιουβενάλη (60-127 μ.Χ.). Στο έργο του Σάτιρες (Sature), στην δέκατη σάτιρα, ο Ιουβενάλης στηλιτεύει την αδυναμία των ανθρώπων να ξεχωρίσουν το καλό από το κακό και ότι πολλές φορές ζητούν υλικά αγαθά που δεν τους οδηγούν στην ευτυχία, και καταλήγει ότι οι άνθρωποι δεν θα πρέπει να ζητούν με προσευχές από τους θεούς τίποτε άλλο παρά να τους χαρίζουν ένα υγιές μυαλό και ένα υγιές σώμα (orandum est ut sit mens sana in corpore sano).

Όπως βλέπουμε, η σάτιρα αυτή και το περιεχόμενό της δεν έχουν καμμία σχέση με τον αρχαίο ελληνικό ή το ρωμαϊκό αθλητισμό. Η φράση mens sana in corpore sano ήταν γνωστή στην λατινική Δύση και τον 19ο αιώνα μεταφράστηκε «αρχαιοπρεπώς» σε «Νους υγιής εν σώματι υγιεί». Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ιουβενάλης δεν αντιγράφει την φράση αυτήν από κάποιον αρχαίο Έλληνα συγγραφέα. Η φράση «Νους υγιής εν σώματι υγιεί» δεν βρίσκεται σε κανένα μα κανένα έργο της αρχαιοελληνικής γραμματείας. Δεν αναφέρεται από κανέναν αρχαίο συγγραφέα, ούτε άμεσα ούτε έμμεσα (Βλ. Φ. Μαλιγκούδη, «Εν-Στάσεις», Ελευθεροτυπία, 26/8/2004). Συνεπώς, η ρήση «νους υγιής εν σώματι υγιεί» είναι τελείως άσχετη με τον αρχαίο αθλητισμό˙ παρόλα αυτά έγινε το ρητό, το οποίο δήθεν έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες, ως συνόψιση της άποψης τους για τον αθλητισμό!

Ένα άλλο παραμύθι είναι αυτό της αρχαίας ολυμπιακής εκεχειρίας. Η εκεχειρία μεταξύ των εμπόλεμων υπήρχε μόνο στα όρια της αρχαίας Ολυμπίας. Παραέξω ο πόλεμος συνεχιζόταν με την ίδια ένταση και λύσσα. Για παράδειγμα, ο Ξενοφώντας (Ελληνικά, 7, 28-32) αναφέρει ότι ενώ διεξάγονταν οι αγώνες της 104ης Ολυμπιάδας (365 π.Χ.), εκτός της Ολυμπίας οι Ηλείοι και οι Αρκάδες πολεμούσαν σκληρά ο ένας τον άλλον˙ μάλιστα, έφτασαν να μάχονται ακόμη και μέσα στον χώρο της αρχαίας Ολυμπίας! Άλλο παράδειγμα (από τα πάμπολα): το 420 π.Χ. οι Σπαρτιάτες εισέβαλαν στην Ηλίδα κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας με χίλιους οπλίτες και κατέλαβαν το Λέπραιον. Αυτή είναι η περίφημη «ολυμπιακή εκεχειρία». Ωστόσο, διαδίδεται πως τάχα σταματούσαν όλοι οι πόλεμοι σε όλον τον αρχαίο ελληνικό κόσμο! Και μια λεπτομέρεια: ο τελευταίος Ολυμπιονίκης ήταν Αρμένιος.

Άλλος ένας μύθος είναι αυτός του αγώνα για ένα στεφάνι ελιάς. Οι νικητές στους ολυμπιακούς απολάμβαναν πάμπολλα προνόμια. Ανακηρύσσονταν επίτιμα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της κοινότητας. Τρέφονταν εφ' όρου ζωής στο πρυτανείο. Ύστερα απ' τον 5ο αι. π.Χ. οι ολυμπιονίκες απολάμβαναν και φορολογική ατέλεια. Ένας πρωταθλητής του 1ου αι. π.Χ. εισέπραξε πέντε τάλαντα, δηλαδή 131 κιλά ασήμι, για να παρευρεθεί σε μια τελετή, να εντυπωσιάσει το κοινό και να... τιμήσει την πόλη, σύμφωνα με τον Δίωνα Χρυσόστομο. Οι πυθιονίκες βραβεύονταν με χρηματικά ποσά, οι νικητές των Παναθηναίων με 60 αμφορείς ελαίου, που μπορούσαν να πουλήσουν σε άλλες πόλεις χωρίς δασμούς. Ο Σόλωνας καθόρισε αμοιβή 500 δραχμών για τους ολυμπιονίκες, με τις οποίες κανείς μπορούσε να αγοράσει 500 πρόβατα ή 100 βόδια.

Αν τέτοιες ήταν οι αμοιβές, είναι φυσιολογικό οι αθλητές να πουλούν και να αγοράζουν τους αγώνες. Δεκάδες αγάλματα του Δία είχαν στηθεί στην Ολυμπία ο κάθε αθλητής που πιανόταν να δωροδοκεί υποχρεωνόταν να στήνει από έναν Δία. Κι αν αυτοί που συνελήφθησαν και αποκαλύφθηκαν ότι παρανομούν ήταν ουκ ολίγοι, φαντάζεται κανείς πόσες παρανομίες δεν ξεσκεπάστηκαν ποτέ.

Αναληθείς είναι και οι ισχυρισμοί ότι με τις Ολυμπιάδες οι Έλληνες λησμονούσαν τις εχθρότητες και ότι εμφανίζονταν να έχουν ομόνοια και ενότητα. Η αντιπαλότητά τους συνεχιζόταν και κατά τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ακριβώς όπως συμβαίνει με τα σημερινά κράτη που επιδιώκουν νίκη επί του «εχθρικού» κράτους και περισσότερα μετάλλεια, ώστε να δοξαστεί η σημαία και να ακουστεί ο εθνικός ύμνος τους. Γι'’ αυτό υπήρξαν οι περιπτώσεις αγοροπωλησίας αθλητών από μια πόλη σε άλλη, όπως προαναφέραμε.

Πηγή: ierosolymitissa.org

Οι Χριστιανοί εδίωξαν τους Έλληνες; 37o.

22d Η ΘΕΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΩΝ

Στον Ακράγαντα η είσοδος του νικητή Εξαίνετου στην πόλη ήταν ιδιαίτερα θεαματική, πάνω σε τέθριππο που το ακολουθούσαν τριακόσιοι από τους πιο επιφανείς πολίτες, ανεβασμένοι σε άρματα τα οποία οδηγούσαν λευκά άλογα.

Οι γενναίες παροχές, η απαλλαγή από τις φορολογικές υποχρεώσεις, η προεδρία στους αγώνες, η δωρεάν ισόβια σίτηση στο Πρυτανείο, το μερίδιο που δικαιούνταν οι Ολυμπιονίκες από τα πολεμικά λάφυρα της πόλης τους, οι τιμητικές διακρίσεις σε καιρό ειρήνης, ήταν αυτά που έπαιρναν ως ανταμοιβή για την «ανιδιοτελή, για έναν κλάδο ελιάς» νίκη τους, προκαλούσαν τη δίκαιη αγανάκτηση των σοφών Ελλήνων.

Στους ανδριάντες των αθλητών απέδιδαν θεϊκές ιδιότητες και ιαματικές ικανότητες, όπως έκαναν οι Θάσιοι στο άγαλμα του Θεαγένους, στο οποίο θυσίαζαν σαν σε θεό: «ἤδη καὶ ὁ Πολυδάμαντος τοῦ ἀθλητοῦ ἀνδρειὰς ἰᾶται τοὺς πυρέττοντας ἐν Ὀλυμπίᾳ καὶ ὁ Θεαγένους ἐν Θάσῳ» (Λουκιανού, Θεών εκκλησία, 12).

Ο Ηρόδοτος (5, 47) αναφέρει ότι του Κροτωνιάτη Φιλίππου του Βουτακίδη του έκαναν οι συμπολίτες του ηρώο μετά το θάνατό του και του προσέφεραν θυσίες.

Ο Παυσανίας (3, 15, 7) αναφέρει ότι οι Σπαρτιάτες θεοποίησαν τον Ολυμπιονίκη Ιπποσθένη, κτίζοντας του ναό και λατρεύοντάς τον ως θεό. Τον 5ο και 6ο αιώνα αναφέρονται πολλές τέτοιες περιπτώσεις – δείγμα της κατάντιας του «αρχαίου ολυμπιακού ιδεώδους», ήδη τρεις τέσσερις αιώνες πριν τους Λατίνους, πράγμα που καταρρίπτει το γνωστό αρχαιολατρικό παραμύθι περί ακμής και παρακμής.

Το 412 π.Χ., μετά τη νίκη του Εξαίνετου στον αγώνα δρόμου κατά την είσοδο του στον Ακράγαντα, πάνω σε άρμα, τον ακολουθούσαν τριακόσια άρματα, όλα με λευκά άλογα. Οι τύραννοι, όπως ο Διονύσιος των Συρακουσών ή ο Ιέρωνας, της ίδιας πόλης εξυμνούνταν από ποιητές κόλακες, όπως ο Πίνδαρος και ο Βακχυλίδης, οι οποίοι έτσι συνέβαλαν στην διατήρηση της εξουσίας τους και στο θαυμασμό τους από τους άλλους Έλληνες. «Μετά τη νίκη του κραύγαζαν οι θεατές, μακάριος αυτός ο άνδρας. Από τον Δία τούλαχε τρανή εξουσία πάνω στους Έλληνες», γράφει ο Βακχυλίδης για μια νίκη του Ιέρωνα το 468 π.Χ. Ο Πίνδαρος (Ολυμπιονίκες, 3) για τον Ιέρωνα γράφει εκτός άλλων «Βασιλιά λαοπρόβλητο σε βλέπει, περισσότερο από κάθε άλλον, η μοίρα η μεγάλη». Για τον τύραννο Θήρωνα του Ακράγαντα γράφει «Εδώ και εκατό χρόνια αυτή η χώρα δεν γέννησε πιο καλοθέλητο και πιο γενναιόδωρο αρχηγό». Όπως ακριβώς οι σημερινοί τριτοκοσμικοί δικτάτορες επιδιώκουν την υποταγή των υπηκόων τους μέσω εθνικών νικών σε αθλητικούς αγώνες, το ίδιο ακριβώς έπρατταν και οι αρχαίοι τύραννοι της κλασσικής Ελλάδας.

22e ΤΟ ΗΘΟΣ ΤΩΝ ΑΓΩΝΩΝ:

«Ποίηση, τέχνη και παράδοση συνεργάζονται στον αφηρωισμό και στην αποθέωση των αθλητών και ανοίγουν τον δρόμο της εκτροπής από το γνήσιο αθλητικό πνεύμα. Ο απέραντος θαυμασμός προς το πρόσωπο του ολυμπιονίκη και η αίγλη που τον περιβάλλει, οι τιμές, οι διακρίσεις και τα οικονομικά οφέλη που αποκτά, δημιουργούν γρήγορα κρίση στο αθλητικό ήθος. Ο αθέμιτος συναγωνισμός, η δωροδοκία των αντιπάλων κατά τον 4ο αιώνα π.Χ. και η εξαγορά ανήθικων αθλητών, που καταπατώντας τον όρκο τους δέχονται να εμφανισθούν ως εκπρόσωποι άλλης πόλεως, είναι οι βαριές ηθικές επιπτώσεις του επαγγελματισμού στον αθλητισμό και συμπτώματα της γενικής κρίσεως ηθών και αξιών, που ακολούθησε τον Πελοποννησιακό πόλεμο. Τότε εμφανίζεται, για πρώτη φορά, μια νέα τάξη αθλητών, που θέτει ως αποκλειστικό σκοπό την επιτυχία. Ο σκληρός συναγωνισμός δημιουργεί την ειδίκευση σε ωρισμένο αγώνισμα, που προϋποθέτει ριζική αλλαγή των συντελεστών της σωματικής αγωγής και συστηματοποίηση της προετοιμασίας, της δίαιτας και του τρόπου ζωής. Με το ήθος του αθλητή αλλάζει και ο σωματικός του τύπος, όπως δείχνουν και τα έργα τέχνης, και η παλαιά εκείνη αρμονική ισορροπία του σώματος και του πνεύματος παραχωρεί τη θέση της σε μια δυσανάλογη μυική έμφαση των μελών. Η μεγάλη δημοτικότητα που αποκτούν τα βαρέα αγωνίσματα (πάλη, παγκράτιο, πυγμή) δημιουργεί τον πιο δημοφιλή τύπο αθλητή, τον παλαιστή, παγκρατιστή και πυγμάχο, που με την κρεατοφαγία και τον συστηματικό υπερσιτισμό (αναγκοφαγία) αποκτά υπερφυσική δύναμη και δύσμορφη εμφάνιση. Έτσι εμφανίζονται οι επαγγελματίες αθληταί, που κυριαρχούν στους πανελλήνιους και τοπικούς αγώνες και στις πανηγύρεις. Η εμφάνισή τους απεθάρρυνε τους ερασιτέχνες αθλητάς και κατέστρεψε τις ευγενικές φιλοδοξίες και τις αγνές χαρές τους. Η αναμέτρηση μαζί τους ήταν μάταιη πια. Οι ερασιτέχνες αθληταί άρχισαν σιγά σιγά να απέχουν από τους τόπους ασκήσεως και στους αγώνες να προτιμούν τον ρόλο του θεατή από τον ρόλο του ανταγωνιστή. Την ώρα εκείνη το μοιραίο τέλος της ευγενικής άμιλλας και του γνήσιου αθλητισμού είχε πιά σημάνει» (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτικής Αθηνών Α.Ε., τ. Β', σ. 496).

Το χάλι λοιπόν, είχε ξεκινήσει πολύ πριν τους κακούς Ρωμαίους που τάχα αυτοί κατέστρεψαν το αρχαίο Ολυμπιακό Πνεύμα. Φυσιολογικά χάθηκε το πνεύμα της ευγενούς άμιλλας ήδη από τον 4ο αιώνα, διότι είναι φυσιολογικότατο, εκεί που μπορεί να αποκτηθεί δόξα και φήμη, εκεί να εμφανίζονται και τα αθέμιτα μέσα. Δυο τρεις αιώνες κράτησε το «Αρχαίο Πνεύμα Αθάνατο»˙ τους υπόλοιπους επτά αιώνες ήταν το γνωστό χάλι.

Σε νόμισμα της Βέρροιας εικονίζεται άνδρας με μαστίγιο, βοηθός αγωνοθετών. Νομίσματα της Περγάμου και της Λυδίας είχαν παραστάσεις μαστιγοφόρων, που μαστίγωναν τους κακοήθεις αθλητές. Τον 5ο αιώνα π.Χ. (456 και 452) στους αγώνες πάλης, ο Λεοντίσκος από τη Μεσσήνη, αδυνατώντας να καταρρίψει τον αντίπαλό του, άρπαξε τα δάχτυλά του και τα συνέθλιψε, με συνέπεια εκείνος, ύστερα από τα πολλά κατάγματα, να εγκαταλείψει τον αγώνα. Με αυτό τον τρόπο, ανακηρύχθηκε δύο φορές Ολυμπιονίκης, και του έστησαν και ανδριάντα στο Ρήγιον. Δεδομένου ότι στην Ολυμπία ανακαλύφθηκε επιγραφή που απαγόρευε να συντρίβουν τα δάχτυλα των αντιπάλων (Παυσανία, Ελλάδος Περιήγησις, 6, 4, 30).

Στους αγώνες οι δρομείς επιχειρούσαν, κατά την εκκίνηση, να ορμήσουν πρώτοι. Φροντίζουν, γράφει ο Πλούταρχος (Αποφθέγγματα Λακωνικά) περισσότερο για αναγνώριση της γρηγοράδας τους παρά για έπαινο σχετικά με το ήθος δικαιοσύνης. Πολλοί δρομείς εξορμούσαν πριν δοθεί το σύνθημα. Ο ποιητής Statius γράφει (Θηβαΐς, 6, 550-645) ότι στα Νέμεα, κατά τον αγώνα δρόμου πέντε αθλητών, προηγείτο ο Παρθενοπαίος με δεύτερο τον Ίδα. Ο πρώτος είχε μακριά μαλλιά και ο Ίδας, λίγο πριν το τέρμα άδραξε τους βοστρύχους (το μαλλί που ονομάζουμε σήμερα πολύ κατσαρό, σχήματος δαχτυλιδιού) που ανέμιζαν, τον τράνταξε, τον συγκράτησε, τον αναχαίτισε και τερμάτισε πρώτος.

Το 510 π.Χ. ο παλαιστής Μίλωνας ο Κροτωνιάτης μπαίνοντας στο στάδιο δεν βρήκε κανέναν αντίπαλο, επειδή το ογκώδες και τεράστιο σώμα του προκαλούσε τρόμο. Αμέσως τιμήθηκε με το στέφανο... της νίκης (!), όσο κι αν δεν αγωνίστηκε (Λουκίλος, επίγραμμα 316). Ο φιλόσοφος Πτολεμαίος ο Χέννος (1ος π.Χ. αι.) γράφει (Καινή Ιστορία, 190) ότι στην Ολυμπία ο πυγμάχος Διόγνητος, ενώ νίκησε και θανάτωσε τον αντίπαλό του, δε βραβεύτηκε με στέφανο από τους ελλαδονίκες, επειδή ο ανταγωνιστής του ονομαζόταν Ηρακλής!

Η εικόνα του ηττημένου: Ο νικημένος όσο και να ήθελε να κρύψει την αποτυχία του αυτή ήταν ζωγραφισμένη στο πρόσωπο του. Είχε να αντιμετωπίσει τους θεατές και τους γνωστούς του, που ανάλογα με την τοποθέτηση τον αποδοκίμαζαν φιλικά ή εχθρικά. Σε κάθε νικημένο η ψυχική απογοήτευση ήταν καταφανής. Η μελαγχολία, τα νεύρα, οι εκρήξεις, ο εγωκεντρισμός τον κατελάμβαναν. Οι φίλοι, οι θεατές αλλά και οι εχθροί του τον πείραζαν ανάλογα… Ο Πλάτων μας σκιαγραφεί το νικημένο: «οι δρομείς… τελευτώντες δε καταγέλαστοι γίγνονται, τα ώτα επί των ώμων έχοντες (=με πεσμένα τα αυτιά τους) και αστεφάνωτοι αποτρέχωντες» (Πολιτ. 10, 12).

Ο νικημένος προσπαθούσε να επιστρέψει στην πατρίδα του με κάθε μέσο, ακόμη και πεζός, αρκεί να μην γινόταν αντιληπτός από τους γνωστούς, που τον έβριζαν, τον πείραζαν ή τον κοροΐδευαν. Ο Πίνδαρος στους Ολυμπιονίκες του μας δίνει πλήρη εικόνα «υποδοχής» του νικημένου: «Νόστον ἔχθιστον καὶ ἀτιμοτέραν γλῶσσαν καὶ ἐπίκρυφον οἶμον» (εχθρική πατρίδα, βρίσιμο, κρυφό δρόμο). Σχολιάζοντας το σημείο αυτό παλαιός σχολιαστής παρατηρεί ότι: «οι γαρ ηττημένοι σιωπώσι και λάθρα αναχωρούσι ου φανεράς οδούς απιάσιν, αλλά εκτρεπόμενοι…» (Ολυμπ. 8, 90). Ποιητές φίλοι των ηττημένων με ποιήματα σατύριζαν εύστοχα την αποτυχία τους. Είναι, προφανώς... η «ευγενής άμιλλα των αρχαίων», και το... στεφάνι ελιάς, τα οποία μας διδάσκουν στο σχολείο χρόνια ολόκληρα.

Οι θεατές: Ο Δίων ο Χρυσόστομος μας πληροφορεί ότι οι θεατές στους αγώνες ήταν μοιρασμένοι σε δύο στρατόπεδα «εκάτερον» και εξεδήλωναν «επιβοήσεις, ευφημίαν και λοιδορίαν»: «αι δε επιβοήσεις εκατέρου του πλήθους εν τοις σταδίοις και τοις θεάτροις πόσον διαφέρουσι μετά επαίνου γιγνόμεναι και πολλής ευφημίας των μετά μίσους και λοιδορίας» (από το Ιστορία Φυσικής Αγωγής του Θωμά Βασ. Γιαννάκη, Δρ. Ιστορίας Φυσικής Αγωγής).

22f ΓΥΝΑΙΚΕΣ-ΘΕΑΤΕΣ

«Στο δρόμο για την Ολυμπία, πριν περάσει κανείς τον Αλφειό, υπάρχει ένα βουνό με ψηλούς βράχους, κακοτράχαλο, που ονομάζεται Τυπαίον. Υπάρχει νόμος να γκρεμίζουν απ' αυτό το βουνό οι Ηλείοι τις γυναίκες, αν συλληφθούν να παρευρίσκονται στους Ολυμπιακούς αγώνες ή αν έχουν απλώς περάσει τον Αλφειό κατά τις απαγορευμένες γι' αυτές μέρες» (Παυσανία, Ελλάδος περιήγησις 5, 6, 7-8).

Φυσικά, είναι αναληθής ο ισχυρισμός ότι τάχα μπορούσαν να παρακολουθούν και οι γυναίκες τους Ολυμπιακούς. Μόνο η ιέρεια της Δήμητρας μπορούσε. Λέει ο Παυσανίας ότι οι Ηλείοι δίνουν το αξίωμα αυτό «σε διάφορες γυναίκες με τη σειρά». Αυτό που γινόταν λοιπόν, είναι ότι κάθε φορά παρακολουθούσε μία γυναίκα και όχι όλες. Υπήρχε μια ιέρεια στο στάδιο, και όλοι οι άλλοι θεατές ήταν άντρες. Και το δικαίωμα να παρακολουθεί τους αγώνες δεν το έδιναν σε όλες τις γυναίκες, αλλά σε διάφορες, δηλαδή όχι σε όλες. Δεν γίνονταν ασφαλώς όλες οι γυναίκες ιέρειες της Δήμητρας, ώστε όλες να έχουν το δικαίωμα να παρακολουθήσουν τους Ολυμπιακούς. Θα έγραφε άλλωστε ο Παυσανίας «...σε όλες τις γυναίκες με τη σειρά».

Πρακτικά, βέβαια, δεδομένου του πλήθους των γυναικών, είναι αδύνατον κάθε γυναίκα της Ηλίδας ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι οι Ηλείοι έδιναν το ιερατικό αξίωμα σε όλες τις Ηλείες ανά έτος, μία φορά στη ζωή της να είχε παρακολουθήσει τους Ολυμπιακούς, αφού αυτοί διεξάγονταν ανά τετραετία.

Και βέβαια, αυτή η διάταξη ίσχυε μόνο για τις Ηλείες. Για ένα ελάχιστο τμήμα του αρχαίου γυναικείου ελληνικού πληθυσμού. Δε γίνεται λοιπόν να εξάγονται συμπεράσματα για τις γυναίκες τις αρχαίας Ελλάδας, από ένα μικρό δείγμα 300 γυναικών ιέρειων ως το 393 μ.Χ. Αντίθετα, όλοι οι άντρες, από κάθε μέρος της Ελλάδας είχαν δικαίωμα να είναι θεατές. 
 

Οι Χριστιανοί εδίωξαν τους Έλληνες; 36o.

22. "Οι Χριστιανοί απαγόρευσαν τους Ολυμπιακούς αγώνες. Έφεραν το σκοταδισμό, με το να δαιμονοποιήσουν τον αθλητισμό και το ολυμπιακό πνεύμα".

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Κάποιοι μας λένε για το Ολυμπιακό ιδεώδες, που διέκοψαν οι κακοί Χριστιανοί. Όμως η αλήθεια είναι πολύ διαφορετική. Το λεγόμενο αρχαίο ολυμπιακό πνεύμα της άμιλλας και του ευγενούς συναγωνισμού ίσως να υπήρχε τους πρώτους δύο, τρείς αιώνες, αλλά στη συνέχεια οι Ολυμπιακοί εκφυλίστηκαν τόσο, ώστε η αναφορά σε μια αρχαία κλασσική εποχή, όπου ο αθλητισμός ήταν τάχα απαλλαγμένος από τα άσχημα του σημερινού επαγγελματικοποιημένου αθλητισμού, είναι τόσο αναληθής, ώστε καταντάει γκαιμπελική προπαγάνδα. Έτσι λοιπόν, χωρίς να είμαστε αντίθετοι με το αρχαϊκό (8ος-6ος π.Χ. αι.) πνεύμα και χωρίς να καίμε «τα χλωρά με τα ξηρά», παραθέτουμε στοιχεία για την πραγματική εικόνα του αρχαίου ελληνικού αθλητισμού, η οποία φυσικά ήταν η κυρίαρχη για το μεγαλύτερο διάστημα της αρχαιότητας, μετά τον 5ο π.Χ. αι. και όσο περνούσε ο χρόνος χειροτέρευε:

22a ΦΙΛΟΣΟΦΟΙ ΚΑΙ ΛΟΓΙΟΙ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ

Οι Φιλόσοφοι, κατέκριναν πολλά πράγματα σχετικά με τον αθλητισμό, την δόξα των αθλητών και την σημασία της σωματικής δύναμης.

6ος π.Χ. αι.

Ο φιλόσοφος Ξενοφάνης (στα 525 π.Χ.), στο 2ο διασωθέν απόσπασμα γράφει: «Όταν κάποιος κερδίζει τη νίκη στην Ολυμπία, στο ιερό του Δία, εκεί όπου κυλάει ο ποταμός Πίσος, στο τρέξιμο ή στο πένταθλο ή στην πάλη ή στην πυγμαχία ή στο φοβερό άθλημα που λέγεται παγκράτιο, τότε όλοι στην πόλη του προσβλέπουν σε αυτόν με θαυμασμό˙ αποκτά θέση τιμητική στους αγώνες, σιτίζεται με δημόσια δαπάνη και παίρνει ένα πολύτιμο δώρο. (...) Το έθιμο να θεωρείται η δύναμη ανώτερη από τη σοφία, δεν είναι σωστό ούτε δίκαιο. Διότι η πόλη δεν γίνεται ούτε στο ελάχιστο πιο καλοκυβερνημένη, αν έχει ανάμεσα στις τάξεις της έναν καλό πυγμάχο ή έναν πενταθλητή ή έναν παλαιστή ή ένα γρήγορο δρομέα, έστω κι αν το τρέξιμο είναι το πιο ένδοξο άθλημα στους αγώνες. Μικρή είναι η χαρά και το κέρδος για την πόλη, αν κάποιος αθλητής της πάρει τη νίκη δίπλα στις όχθες του Πίσου˙ γιατί τέτοια πράγματα δεν γεμίζουν τις αποθήκες της».

6ος-5ος π.Χ. αι.

Ο Σόλων περιόρισε τις τιμές που δίνονταν στους αθλητές (Διογένης Λαέρτιος, I, 55) και δεν έδωσε σ' αυτούς μεγάλη σημασία, διότι όταν προπονούνται είναι πολυδάπανοι κι όταν νικούν είναι επιζήμιοι (Διογένης Λαέρτιος, I, 56). Ο Διόδωρος Σικελιώτης λέει ότι ο Σόλων πίστευε πως οι πυγμάχοι, οι δρομείς κι οι άλλοι αθλητές τίποτε αξιόλογο δεν προσφέρουν για τη σωτηρία της πόλης (Βίβλος Ένατη 25).

5ος π.Χ. αι.

Ο Ευριπίδης στο έργο του Αυτόλυκος, 284, περί το 420 π.Χ. λέει: «Από τα χίλια μύρια κακά που υπάρχουν στην Ελλάδα, δεν υπάρχει χειρότερο από τη φάρα των αθλητών. Πρώτα πρώτα, αυτοί είναι ανίκανοι να ζουν ή να μάθουν να ζουν ορθά. (...) Επιπλέον, οι αθλητές δεν μπορούν να αντέξουν την φτώχεια ούτε να κουμαντάρουν τις τύχες τους. (...) Γι' αυτό το πράγμα κατηγορώ τη συνήθεια των Ελλήνων, που μαζεύονται για να βλέπουν τους αθλητές και έτσι τιμούν ανώφελες απολαύσεις μόνο και μόνο για να εξασφαλίσουν το φαΐ. Ποιος άνδρας υπερασπίστηκε ποτέ την πόλη των γονέων του, κερδίζοντας ένα στεφάνι επειδή πάλαιψε καλά ή επειδή έτρεξε γρήγορα ή επειδή πέταξε ένα δίσκο μακριά ή επειδή έδωσε μια καλή γροθιά στο στομάχι του αντιπάλου του; Μήπως οι άνθρωποι πολεμούν τους εχθρούς και τους διώχνουν από την πατρώα γη κρατώντας δίσκους στα χέρια ή δίνοντας γροθιές ανάμεσα απ' τις ασπίδες; Κανένας δεν είναι τόσο κουτός, ώστε να κάνει κάτι τέτοιο όταν βρίσκεται απέναντι στο σίδερο του εχθρού. Πρέπει να στεφανώνουμε τους καλούς και μυαλωμένους ανθρώπους και τους σώφρονες που καθοδηγούν καλά την πόλη, και τους δίκαιους, και εκείνους που μας κάνουν με τα λόγια να αποφεύγουμε κακές πράξεις και μάχες και εμφύλιες έριδες».

4ος π.Χ. αι.

Ο Διογένης ο Κυνικός, σύμφωνα με τον Δίωνα τον Χρυσόστομο (Διογένης ή Περί αρετής και Διογένης ή Ισθμικός), κάποτε πήγε στα Ίσθμια και φόρεσε μόνος του στεφάνι «πίτυος», πεύκου δηλαδή από κείνο με το οποίο στεφανώνονταν οι νικητές των Ισθμίων. Οι Κορίνθιοι έστειλαν υπηρέτες διατάσσοντάς τον να το αποθέσει και να μην κάνει τίποτε παράνομο. Γιατί είναι παράνομο, τους ρώτησε, να στεφανώνεται αυτός και δεν είναι να στεφανώνονται άλλοι; Επειδή δεν νίκησες, Διογένη, του απαντούν. Μα εγώ, είπε, νίκησα πολλούς ανταγωνιστές και μεγάλους, όχι τέτοιους σαν τα ανδράποδα που παλεύουν τώρα εδώ και δισκοβολούν και τρέχουν, αλλά πολύ χαλεπότερους: την πενία και την αδοξία, την οργή και τη λύπη, την επιθυμία και τον φόβο και «το πάντων αμαχώτατον θηρίον», την ηδονή. Είναι άτοπο, λοιπόν, να πάρουν το στεφάνι και να το δώσουν στον γεμάτο με περισσότερο κρέας (εννοεί από τους σωματώδεις αθλητές τής παλαίστρας), ενώ φέροντάς το ο ίδιος καθιστά ενδοξότερα τα Ίσθμια.

Είδε στη συνέχεια κάποιον να βγαίνει από το στάδιο υψωμένος στα χέρια του πλήθους και να τον ακολουθούν άλλοι που βοούσαν, πηδούσαν από χαρά και ύψωναν τα χέρια στον ουρανό, ενώ άλλοι του έβαζαν στεφάνια και ταινίες. Κατόρθωσε να πλησιάσει και τον ρώτησε τι είναι ο θόρυβος και τι συνέβη. Νίκησα στο στάδιο, Διογένη, απάντησε εκείνος. Και τί μ' αυτό; ήταν η αντίδραση του φιλοσόφου. Ούτε φρονιμότερος έγινες, ούτε σωφρονέστερος τώρα από όσο πριν, ούτε λιγότερο δειλός, ούτε λιγότερων πραγμάτων θα έχεις ανάγκη του λοιπού, ούτε με λιγότερη λύπη θα ζήσεις στο μέλλον. Σύμφωνοι, απάντησε ο αθλητής, αλλά είμαι ο ταχύτερος όλων των Ελλήνων. Και δεν ξέρεις, του λέει, ότι η ταχύτητα είναι σημείο δειλίας; Ο Ηρακλής ήταν βραδύτερος από πολλούς, είχε όμως τόξα εναντίον όσων έφευγαν. Η συζήτηση τράβηξε σε μάκρος κι έκανε πολλούς από τους παρόντες να προβληματιστούν για την αξία τής νίκης και τον αθλητή να φύγει λυπημένος και πιο ταπεινός.

Στο μεταξύ, είδε δύο άλογα δεμένα κοντά να αντιμάχονται αλληλολακτιζόμενα και πολύν όχλο συγκεντρωμένο να βλέπει το θέαμα, ωσότου το ένα από αυτά απέκαμε, έσπασε το σκοινί και έφυγε. Πλησίασε τότε και στεφάνωσε αυτό που έμεινε, ανακηρύσσοντάς το Ισθμιονίκη, οπότε ξέσπασαν σε γέλιο και θορυβούσαν οι πάντες εντυπωσιασμένοι από τον φιλόσοφο, ενώ πολλοί εκδήλωναν κάποια καταφρόνηση προς τους αθλητές.

Ο Ισοκράτης (Πανηγυρικός 2) λέει «(...) γιατί οι αθλητές, επιτέλους, και διπλάσια δύναμη αν αποκτήσουν, είναι για τον κόσμο ανώφελοι. Απεναντίας, ένας και μόνο άνθρωπος με φωτισμένο πνεύμα μπορεί να αποβεί χρήσιμος σε όλους».

Ο Πλάτωνας κατακρίνει την δίαιτα των αθλητών του 5ου-4ου αι., η οποία του φαίνεται υπαίτια για την καχεκτικότητά τους:

«-Θα τους ταίριαζε λοιπόν τάχα η δίαιτα αυτών των συνηθισμένων αθλητών;

-Ίσως.

-Ναι, μα είναι κάπως υπνιάρικη αυτή, και δεν τους εξασφαλίζει αρκετά σταθερή υγεία. Ή δεν βλέπεις πως κοιμούνται όλη τους τη ζωή κι αν βγούνε λιγάκι έξω από την ωρισμένη τους δίαιτα, προσβάλλονται από μεγάλες και σοβαρές αρρώστειες οι αθληταί;» (Πολιτεία 404a)

Ο Αριστοτέλης επίσης ισχυρίζεται ότι αρκεί η απλή άσκηση κι όχι βίαιος αθλητισμός (Ηθικά Νικομάχεια, 1220b).

1ος μ.Χ. αι.

«Για να δείτε αθλητές να σκοτώνονται ή να χτυπιούνται κάνετε τόσο δρόμο ώς την Ολυμπία;» (Επίκτητος, Διατριβαί, 3, 22, 58).

«Σκέφτομαι το πλήθος εκείνων που γυμνάζουν το σώμα τους, και πόσοι λίγοι είναι εκείνοι που εξασκούν το πνεύμα τους. Πόσοι άνθρωποι που μετέχουν σε μια γελοία εκδήλωση θεάματος και σε γελοίους αγώνες, ενώ στις τέχνες και στις επιστήμες επικρατεί ερημιά. Και πόσοι είναι οι ηλίθιοι που θαυμάζονται για τους μύες και τις φαρδιές πλάτες» (Σενέκας Epistulae 86,2).

2ος μ.Χ. αι.

«Γιατί και στο δόλιχο θα νικήσει το άλογο και στον αγώνα δρόμου ενός σταδίου ο λαγός θα κερδίσει και στον δίαυλο το ζαρκάδι θα έρθει πρώτο. Από τους ανθρώπους κανείς δεν είναι αξιόλογος στο τρέξιμο, άθλιοι άνθρωποι που ασχολείστε με μάταια. Αλλά ούτε και κανένα απ' τα παιδιά του Ηρακλή δε θα φαινόταν πιο δυνατό από έναν ελέφαντα ή ένα λιοντάρι. Πιστεύω ότι και ο ταύρος θα πάρει το στεφάνι της νίκης. Αλλά κι αν κανείς θέλει να συναγωνιστεί στο λάκτισμα, ο γάιδαρος θα κερδίσει το στεφάνι της νίκης. Αλλά στην ιστορία του παλαιού αγώνα θα γραφτεί ότι στο παγκράτιο κάποτε ο Ογκιστής [=Γκαριστής] νίκησε κάποιον άνδρα. Και νίκησε κατά την εικοστή πρώτη Ολυμπιάδα» (Γαληνός, Προτρεπτικός επί τας τέχνας, 13).

Κατά τον Γαληνό (Προτρεπτικός επί τας τέχνας 9-14), ο αθλητισμός καλλιεργούσε την απάτη. Η σκληρή άσκηση τού σώματος δεν καθιστούσε τους ανθρώπους ισχυρότερους από τα πλάσματα τού ζωϊκού κόσμου, ενώ θα έπρεπε να τιμώνται για τις επιτυχίες τους στον πολιτισμό τών τεχνών. «Των ανθρώπων γαρ αρίστους θεία αξιωθήναι τιμή, ουχ ότι καλώς έδρασαν εν τοις αγώσιν, αλλά δια την από τών τεχνών ευεργεσίαν». Όλα τα φυσικά αγαθά είναι ή πνευματικά ή σωματικά. Δεν υπάρχει άλλη κατηγορία αγαθών. Τέτοια αγαθά δεν ονειρεύονται ποτέ οι αθλητές. Δεν έχουν λογική. Συσσωρεύουν διαρκώς σάρκες και αίμα και κρατούν το πνεύμα νεκρό όπως τα ζώα. «Σαρκών γαρ αεί και αίματος αθροίζοντες πλήθος, ως εν βορβόρω πολλώ την ψυχήν εαυτών έχουσιν κατασβεσμένην, ουδέν ακριβώς νοήσαι δυναμένην, αλλ' άνουν, ομοίως τοις αλόγοις ζώοις». Ο Γαληνός θυμίζει τα λόγια τού Ιπποκράτη, ότι «Υγεία σημαίνει ελεγχόμενη τροφή και εργασία. Χρειάζεται παντού μέτρο", και λέει ότι αντιθέτως, δεν υπάρχει πιο ανασφαλής κατάσταση από την υγεία τών αθλητών. «πᾶν γάρ, φησί, τὸ πολὺ τῇ φύσει πολέμιον». Ο Γαληνός παρομοιάζει το βίο τών αθλητών αυτών με γουρουνιών, με τη διαφορά ότι τα γουρούνια, δεν κοπιάζουν, ούτε τρώνε με το ζόρι. «ώστε εοικέναι τον βίον αυτών υών διαγωγή». Ο Γαληνός καταλήγει να θεωρεί ότι οι λέξεις «αθλητής» και «άθλος» έχουν κοινή ρίζα το «άθλιος» (Προτρεπτικός επί τας τέχνας, 11)!

Ο Πλούταρχος υποστηρίζει πως ως αιτία της υποδούλωσης των Ελλήνων οι Ρωμαίοι θεωρούν «τὰ γυμνάσια καὶ τὰς παλαίστρας, [...] ὑφ’ ὧν ἔλαθον ἐκρυέντες τῶν ὅπλων (εξαιτίας των οποίων παράτησαν τα όπλα) καὶ ἀγαπήσαντες ἀνθ’ ὁπλιτῶν καὶ ἱππέων ἀγαθῶν εὐτράπελοι καὶ παλαστρῖται καλοὶ λέγεσθαι» (Ηθικά, 274d).

3ος μ.Χ. αι.

Για να εξασφαλίσουν τρυφηλό βίο οι επαγγελματίες αθλητές δεν δίσταζαν μπροστά σε κάθε λογής παρανομίες και ατιμωτικές πράξεις. Πουλούσαν και αγόραζαν τις νίκες στην Ολυμπία. «πωλείν τε και ωνείσθαι τα νίκας». Άλλοι για να εισπράξουν χρήματα και άλλοι για να αποφύγουν τις επικίνδυνες συγκρούσεις. Στις συναλλαγές αυτές πρωτοστατούσαν οι γυμναστές που ενδιαφέρονταν για το προσωπικό τους κέρδος «προνοούντες τού εαυτών κέρδους» (Φιλόστρατου, Γυμναστικός, 43).

4ος μ.Χ. αι. 
 
Ο Λιβάνιος καταδικάζει την πάλη και το παγκράτιον που προκαλούσαν συχνά συντριβή οστών και εξόρυξη οφθαλμών, και γενικά τους αθλητές, την αγριότητα που καλλιεργούσαν και την τάση προς τη βία που ενθουσίαζε τους θεατές των αγωνισμάτων (Ομιλία 64, 119). Μεγάλο ψέμμα λοιπόν η άποψη ότι τον 4ο αιώνα υπήρχαν από τη μια οι κακοί Χριστιανοί εχθροί του αθλητισμού και από την άλλη οι καλοί «ελληνίζοντες» φίλοι του αθλητισμού! Οι αρχαιολάτρες που διαδίδουν αυτούς τους ισχυρισμούς θα έπρεπε να ντρέπονται.

Βλέπουμε πως οι Αρχαίοι φιλόσοφοι δυσπιστούσαν στην αξία του αθλητικού ιδεώδους, όχι μόνο όταν ο αθλητισμός είχε εκφυλιστεί κατά την Ρωμαιοκρατία, αλλά ήδη από τον έκτο και τον πέμπτο αιώνα π.Χ. Για τους νεοπαγανιστές, είναι «οι Μεγάλοι Πολυθεϊστές ΜΑΣ Έλληνες Φιλόσοφοι». Αν τις απόψεις αυτές των φιλοσόφων τις επανελάμβαναν οι Πατέρες τις Εκκλλησίας, τότε θα έδιναν ακόμη μια απόδειξη του ανθελληνισμού τους! (Δύο μέτρα και δύο σταθμά λοιπόν;)

22b ΑΡΧΑΙΟ ΝΤΟΠΙΝΓΚ ΑΘΑΝΑΤΟ

(οι παρακάτω πληροφορίες είναι από το βιβλίο «Οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αρχαία Ελλάδα / Οι αθέατες πλευρές», Ελένης Νικολαΐδου και κ. Χρ. Κάτσικα, εκδόσεις Σαββάλας.)

- Οι γνωστοί «παιδοτρίβαι» και οι «διαιτητικές συνταγές» τους θεωρούνταν απαραίτητα βοηθήματα των αθλητών. Ειδικές δίαιτες είχαν προταθεί για τους ασκούμενους, όπως π.χ. η κατανάλωση πολλών σύκων, φρούτων με μεγάλη συγκέντρωση σακχάρου που παρέχει ενέργεια.

- Τον 6ο π.Χ. αιώνα οι αθλητές προσπαθούσαν να βελτιώσουν την απόδοσή τους τρώγοντας διάφορα είδη κρέατος. Αναφέρεται ότι οι άλτες χρησιμοποιούσαν κρέας κατσίκας, οι παλαιστές, οι σφαιροβόλοι και οι ακοντιστές κρέας ταύρου αναμεμειγμένο με χοιρινό λίπος κτλ. (δηλαδή, πλημμύρα ζωικών πρωτεϊνών).

- Οι αθλητές έτρωγαν επίσης ολόκληρα τα κοκόρια που νικούσαν σε αγώνες σε μια προσπάθεια λήψης της άφθονης τεστοστερόνης του νικητή κόκορα.

- Ο Αριστοτέλης περιγράφει την παραμόρφωση του προσώπου των αθλητών, οι οποίοι μοιάζουν πλέον με ζώα, λόγω της ειδικής δίαιτας στην οποία υποβάλλονταν για αύξηση της μυϊκής τους μάζας.

- Ο Φιλόστρατος (2ος π.Χ. αι.) στο έργο του ''Περί γυμναστικής'', αφού παραδέχεται ότι οι γιατροί βοηθούσαν σημαντικά την προετοιμασία των αθλητών, μας πληροφορεί ότι οι μάγειροι παρασκευάζουν για τους αθλητές ψωμί καρυκευμένο με χυμό μήκωνος της υπνοφόρου (φυτό από το οποίο παράγεται το όπιο).

Τι σχέση έχουν αυτά με το υποτιθέμενο ερασιτεχνικό πνεύμα της άμιλλας;

22c ΜΕΓΑΛΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΖΑΡΙ

Οι ύμνοι τού Πινδάρου προς τους νικητές των Ολυμπιακών αγώνων αποτελούσαν όλοι προϊόν εξαγοράς. Όσοι ατυχούσαν στους Ολυμπιακούς και άλλους αγώνες, γύριζαν στην πατρίδα τους εξευτελισμένοι και περιφρονημένοι. Κρύβονταν σε στενά δρομάκια για να αποφύγουν τους εχθρούς τους χάριν τής αποτυχίας τους. «κατά λαύρας δ' εχθρών απάοροι πτώσσοντι, συμφορά δεδαγμένοι» (Πυθιονίκες 8). Ο Πίνδαρος, χάριν αδρής χρηματικής αμοιβής, δοξολογεί ακόμα και τυράνους όπως τον Ιέρωνα των Συρακουσών και τον Θήρωνα του Ακράγαντος, που νίκησαν με εξαγορά τών αγώνων πληρώνοντας τους αντιπάλους τους αλλά και τους ελλανοδίκες. Το 488 π.Χ. ο Ιέρων «νίκησε» στους ιππικούς αγώνες τών Δελφών και το 476 στην Ολυμπία χωρίς προσωπική ανάμιξη στις αναμετρήσεις, και ο Πίνδαρος τον υμνεί ότι «κορφολογάει τις αρετές» (Ολυμπιονίκες 1, στ. 17-20).

Το 372 π.Χ. (102η Ολυμπιάς), ένας ελλανοδίκης, ο Τρωίλος, έλαβε μέρος σε αρματοδρομία, ενώ απαγορευόταν η συμμετοχή κριτών στους αγώνες (Παυσανία, Ελλάδος Περιήγησις, 6, 1, 51). Φυσικά ανακηρύχθηκε Ολυμπιονίκης, και στήθηκε ανδριάντας του στο Άλτι τής Ολυμπίας. Δύο ελλανοδίκες, μετά από μυστικές συναλλαγές, ανακήρυξαν ολυμπιονίκη τον Ευπόλεμο. Όμως έγινε γνωστό, και καταδικάστηκαν σε πρόστιμο από τη Βουλή των αγώνων (Παυσανία, Ελλάδος περιήγησις, 6, 3, 7). Κατά τον Πλούταρχο (Περί δυσωπίας, 17, 535c) οι ελλανοδίκες χάριζαν στεφάνους νίκης, ύστερα από δωροδοκίες και άλλες ανήθικες συναλλαγές, σε πρόσωπα άσχετα με τις αναμετρήσεις.

Πολλοί αθλητές δωροδοκούσαν τους αντιπάλους τους για να αναδειχθούν ολυμπιονίκες. Το 388 (98η Ολυμπιάς), ο Θεσσαλός πυγμάχος Εύπωλος δωροδόκησε τους τρεις αντιπάλους του (Παυσανία, Ελλάδος Περιηγήσις, 5, 21, 5). Ανάμεσα σε αυτούς «που τα πιάσανε», ήταν και ο νικητής τών προηγουμένων αγώνων.

Τον στέφανο της νίκης, γράφει ο Φιλόστρατος, μπορεί κανείς ελεύθερα να τον πουλάει και εξίσου ελεύθερα να τον αγοράζει. «στέφος δε Απόλλωνος ή Ποσειδώνος άδεια μεν αποδίδοσθαι, άδεια δε ωνείσθαι» (Φιλόστρατου, Γυμναστικός, 45).

Μπορούμε να αναφέρουμε πολλά ακόμα δείγματα δωροδοκίας μεταξύ αθλητών που έγιναν αντιληπτά ή διασώθηκαν ως σήμερα. Ας δούμε και μερικά άλλα στοιχεία.

Ας μιλήσουμε τώρα λίγο για αγοραπωλησίες αθλητών:

Ο τύρανος Ιέρων τών Συρακουσών, τέσσερα χρόνια μετά τη νίκη τού Κροτωνιάτη Άστυλου στην Ολυμπία, το 488, τον εξαγόρασε να εμφανισθεί στους επόμενους αγώνες ως Συρακούσιος. Έτσι το 484 νίκησε για τις Συρακούσες. (Παυσανίας, 6, 13, 1). O Κρητικός Σωτάδης νίκησε στον δόλιχο κατά την 99η Ολυπιάδα. Στους επόμενους αγώνες, εξαγοράσθηκε από την Έφεσο με πολλά χρήματα και εμφανίσθηκε στην Ολυμπία ως δικός της αθλητής (Παυσανίας, 6, 18, 6).

Κατά τον Φιλόστρατο οι αθλητές της εποχής του (3ος αιώνας μ.Χ.) κολυμπούσαν στην πολυτέλεια και την εξουσία. Δέχονταν δωροδοκίες επειδή χρειάζονταν χρήματα για το σπάταλο βίο τους και άλλοι δωροδοκούσαν συναθλητές τους, επειδή δεν είχαν δυνατότητες να διεκδικήσουν τη νίκη: «οι μεν γαρκαι αποδίδονται την εαυτών εύκλειαν, δι' οίμαι, το πολλών δείσθαι, οι δε ωνούνται το μη ξυν πόνω νικάν δια το αβρώς δαιτάσθαι» (Φιλόστρατου, Γυμναστικός, 45).
 

Αναζητηση

Αναγνώστες