Εθνομάρτυς Κυριάκος Παπαδόπουλος, Μητρόπολη Πολυανής και Κιλκισίου.

Ο π. Κυριάκος Παπαδόπουλος καταγόταν από τον Πόντο. Γεννήθηκε ανάμεσα στα χρόνια 1875-80. Ο πατέρας του, καθώς και ο πάππος του ήσαν ιερείς θρεμμένοι στήν θρησκευτικήν ατμόσφαιρα, που είχον δημιουργήσει Βασίλειοι και Γρηγόριοι. Τέτοιοι ιερείς συντήρησαν την πίστι και τον εθνισμό στα μέρη εκείνα στ' ατέλειωτα χρόνια της σκλαβιάς. Σαν τούς προγόνους του π. Κυριάκου και σαν τον ίδιο τον π. Κυριάκο.

Μετά την Καταστροφή ο ιερεύς μας έθαψε την πρεσβυτέρα του στο χωριό τους και με τα δύο παιδιά του ήλθε κι εγκατεστάθηκε στο Αχλαδοχώρι Σερρών. Το δοκιμασμένο αγωνιστικό του φρόνημα βρήκε στις ακριτικές αυτές περιοχές το κατάλληλό του περιβάλλον. Προπαγάνδες και θύελλες κακών γειτόνων θα έσπαζαν στούς βράχους της πίστεως καί τού πατριωτισμού τού π. Κυριάκου καί των συμπατριωτών του. Το Αχλαδοχώρι, πάνω στο βουνό Μενοίκιο, υψόμετρο 700, στα βόρεια του Σιδηροκάστρου, από το Βουλγαρικό σχίσμα κι εδώ έγινε κέντρο ζωηράς πάλης ανάμεσα στούς Έλληνες καί τούς Βουλγάρους. Δύο χιλιάδες κατοίκους είχε το χωριό καί τρείς ιερείς. Πρώτος, όχι γιά τα γράμματά του, ο π. Κυριάκος. Πράος, αφιλοκερδής, φιλόξενος.

Μιά γριούλα ενορίτισσά του διηγείται: «Ήρθαν μιά μέρα ξένοι στο χωριό καί με ειδοποίησε ο άνδρας μου να τούς ετοιμάσω κάτι γιά φαΐ. Τί όμως; Το σπίτι άδειο. Τρέχω στόν π. Κυριάκο γιά κανένα αυγό.

—«Πάρε όσα έχει η φωλιά». Είχε αρκετά. «Πιάσε καί τον πετεινό», λέει στην κόρη του. Κι έτσι έγινε πλούσια φιλοξενία. Αυτό γινόταν συχνά. Ο παπάς δεν λυπόταν να δίνη. Πονόψυχος, καλός λειτουργός. Πάντα πρώτος στο καλό. Γι’ αυτό καί ήταν σεβαστός καί κοσμαγάπητος».

Το Μάρτιο του 41 οι στρατιωτικές αρχές διέταξαν την άμεση εκκένωση του Αχλαδοχωρίου. Θα εγίνοντο στρατιωτικές επιχειρήσεις. Όλο το χωριό με τον παπά του ξεσηκώθηκε καί πήραν γιά δεύτερη φορά τον δρόμο της προσφυγιάς. Ποιός μπορεί να περιγράψη τα συναισθήματα που ένιωθαν κι έκαναν τις καρδιές να σφίγγωνται καί τα μάτια να βουρκώνουν; Θα γύριζαν πίσω ξανά; Καί πότε;

Ο π. Κυριάκος κρατώντας το χέρι του 10 χρονου εγγονού του προχωρεί. Είκοσι χρόνια πρωτύτερα πήγαινε κρατώντας στον ώμο τον πατέρα του εγγονού του. Δοξασμένο τό 'ονομα του Κυρίου!

Πήγαν στη Λευκώνα Σερρών. Γρήγορα πέρασαν στη Νιγρίτα. Ο Στρυμών ήταν η νέα συνοριακή γραμμή Ελλάδος—Βουλγαρίας. Ο π. Κυριάκος τοποθετήθηκε στον Αμυγδαλώνα Νιγρίτης, πάνω στα Κερδύλλια. Εδώ τώρα τελεί τη θυσία της ειρήνης.

Ακολουθούν ημέρες μαύρες. Η Ελλάδα πάλι στη σκλαβιά καί ν’ αλληλομαχούν καί τα παιδιά της. Νυχτώνει καί δεν ξέρεις, αν θα σε βρή η ημέρα. Πρέπει να μπής σε μιά παράταξι. Αλλιώτικα σε χτυπούν όλοι. Ο Αμυγδαλώνας, το χωριό της προσφυγιάς τού π. Κυριάκου, ερημώνεται. Είναι στη διάθεσι πότε τού ενός πότε του άλλου. Φεύγει σε κοντινό χωριό ο π. Κυριάκος, το Αχινό. Κι εδώ τα ίδια. Σκέφτεται τη Θεσσαλονίκη. Εκεί θα είναι αλλιώς τα πράγματα. Παίρνει τον εγγονό του και αποφασίζει ο κάτασπρος γέροντας να κάμη πορεία 120 χιλιομέτρων ως τη Θεσσαλονίκη με ένα παιδί 14 χρόνων. Κοντά στην πρωτεύουσα της Μακεδονίας τα πράγματα χειρότερα. Κατευθύνεται προς το Κιλκίς.

Αλλά το μαρτύριο κυνηγούσε τον π. Κυριάκο. Εδώ ύστερ' από μιά αιματηρή μάχη διατάζουν οι κομμουνιστές Ελασίτες να παραδοθούν όσοι κρύβονται σε σπίτια. Αλλιώς θα τουφεκίζεται ο σπιτονοικοκύρης. Ο π. Κυριάκος παρουσιάζεται. Αμέσως δάρσιμο αλύπητο καί φυλακή. Το κεφάλι του έτρεχε αίμα, το πρόσωπό του πρήστηκε, τα δόντια τού τα είχαν βγάλει με τανάλια, τα γένεια τού τα ξερρίζωσαν με τα χέρια. Κανένα σεβασμό αν όχι στα αξίωμα, στην ηλικία.

Στις 4 Νοεμβρίου 1944 τον σκότωσαν μαζί με άλλους ιερείς.

Ο μικρός εγγονός του άρρωστος από τις ταλαιπωρίες έμπαινε στο νοσοκομείο, ενώ ο παππούς του έπαιρνε τού μαρτυρίου το δρόμο. Μήτε τα ίχνη τού παππού του δεν μπόρεσε να βρή. Ας μένη όμως παρηγορημένος. Ο παππούς του «πολλούς βασάνους υπέστη, πολλών καί των επάθλων έτυχε».

Πηγή: proskynitis.blogspot.gr

Τί κακό παθαίνουν οι Χριστιανοί που συμμετέχουν στις απόκριες;

Ποιός μπορεί να διηγηθή τις αταξίες, που κάνουν οι Χριστιανοί κατά την περίοδο των Αποκρέων, και μάλιστα στα νησιά; Στ' αλήθεια, θα μπορούσε να πη κανείς, ότι τότε οι Χριστιανοί δαιμονίζονται όλοι, διότι χορεύουν, παίζουν, τραγουδούν ασυνείδητα, μέχρι και αυτοί οι πλέον γέροντες. Και, όποιος δεν χορέψει ή δεν τραγουδήσει, θεωρείται τρελλός, διότι οι άνδρες φορούν γυναικεία φορέματα και οι γυναίκες ανδρικά· διότι ντύνεται ο καθένας με διαφορετικά ρούχα και μάσκες, τις κοινώς αποκαλούμενες μουτσούνες· τότε δεν έχει διαφορά η ημέρα από την νύκτα· διότι όπως η ημέρα και όλη η νύκτα ξοδεύεται σε χο­ρούς και μασκαριλίκια· τότε δεν διαφέρουν οι λαϊκοί από τους κληρι­κούς και τους ιερωμένους· διότι όλοι εξ ίσου ατακτούν· τότε, για να πω έτσι, πανηγυρίζει η ασέλγεια· γιορτάζει η ακολασία· ευφραίνεται η μέ­θη· αγάλλεται η τρυφή και η ασωτεία· χορεύει ο διάβολος με δέκα μανδύλια και μαζί με αυτόν χορεύει όλο το πλήθος των δαιμόνων· διό­τι το κέρδος, που κάνουν μόνο στις αποκριές, δεν μπορούν να το απο­κτήσουν σε ολόκληρο τον χρόνο. Λυπάται δε η αρετή· στενοχωριέται η σωφροσύνη· οδύρεται η χριστιανική σεμνότητα και η ευταξία· διώχνε­ται ο φόβος του Θεού και ο φόβος της κολάσεως και της κρίσεως· πεν­θεί ο Χριστός και θρηνούν όλοι οι άγγελοι και οι δίκαιοι.

"Ω, και ποι­ός να μη κλάψη; και ποιός να μη χύση καρδιοστάλακτα δάκρυα, βλέ­ποντας την απώλεια και την ανοησία αυτών των Χριστιανών; αυτοί είναι τόσο ανόητοι, που αντί να κερδίσουν από την νηστεία της αγίας Τεσσαρακοστής, περισσότερο ζημιώνονται από τις απόκριες, και, για να κερδίσουν ένα, χάνουν εκατό· και κάνουν οι άθλιοι σαν τους ανόη­τους εμπόρους, τρέχοντας σε ζημία και όχι σε κέρδος· διότι ασύγκριτα μεγαλύτερη είναι η βλάβη που δέχονται κατά τις απόκριες, παρά η ω­φέλεια που λαμβάνουν από την Τεσσαρακοστή που έρχεται· ίλεως, ίλε­ως, ίλεως να γίνη ο Θεός. Και μακάρι αυτός να φωτίση τους άγιους Αρχιερείς και τους πνευματικούς και τους διδασκάλους, να εμποδί­σουν αυτά τα κακά με αφορισμούς και με επιτίμια, όπως ορίζει και ο ξβ' Κανόνας της αγίας και Οικουμενικής ς’ Συνόδου.

(Πηγή: «Χρηστοήθεια των Χριστιανών», Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου, Λόγος Β’, Μεταφραστής: Βενέδικτος Ιερομόναχος Αγιορείτης, Εκδότης: Συνοδία Σπυρίδωνος Ιερομονάχου Νέα Σκήτη Αγίου Όρους, Έτος έκδοσης: 2010)

Πηγή: alopsis.gr

Άνθρωπος και κόσμος στη θεολογία του Αγίου Μαξίμου του Ομολογητού.

Του μητροπολίτου Περγάμου (νέου ημερολογίου) Ιωάννου Ζηζιούλα.

1. Εισαγωγή: Η ζωή του αγίου Μαξίμου  

Με πολλή χαρά συμμετέχω στη σειρά τών ομιλιών που διοργανώνει το Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών τού Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών. Σ' αυτή τη σειρά η οποία παρουσιάζει πραγματικά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, όχι μόνο για τη σπουδή τής Βυζαντινής Ιστορίας και τού Πολιτισμού, αλλά και για τη σημασία τού πολιτισμού αυτού για τον σύγχρονο κόσμο.

Σε μια εποχή έξαρσης τής οικολογικής κρίσεως, όπως είναι η σημερινή, είναι εύλογο να διερωτηθούμε, ιδιαίτερα εμείς οι Ορθόδοξοι, τι έχει να μας διδάξει η παράδοσή μας, όπως αυτή διαμορφώθηκε μάλιστα από τους πατέρες τής Εκκλησίας μας, για τη σχέση τού ανθρώπου με το φυσικό του περιβάλλον. Έτσι, η μελέτη και τής Βυζαντινής περιόδου τής ιστορίας μας, παύει να είναι θέμα περιέργειας ή συσσώρευσης γνώσεων και αποκτά ιδιαίτερη υπαρξιακή σημασία.

Το Βυζάντιο δεν είναι για εμάς τους Ορθοδόξους Έλληνες, άσχετο με τη σημερινή ζωή μας. Το κουβαλάμε διαχρονικά μέσα μας, δια μέσου τής Εκκλησίας, τών αγίων και τών εικόνων της, τής λατρείας της, και μάλιστα τής Θείας Λειτουργίας, τού Μοναχισμού και τού ασκητικού του ήθους. Με όλα αυτά το Βυζάντιο είναι για εμάς μέρος τής ταυτότητάς μας, όσο και αν τα Δυτικά ρεύματα εισέβαλαν ορμητικά τα παλαιότερα χρόνια, δημιουργώντας στους Νεοέλληνες βαθύ συνειδησιακό και πολιτισμικό διχασμό, από τον οποίο υποφέρουμε και θα υποφέρουμε ακόμη για πολύ.

Μεταξύ εκείνων που επέδρασαν βαθύτατα στη διαμόρφωση τής Θεολογικής αλλά και τής φιλοσοφικής σκέψεως στη Βυζαντινή περίοδο, διακρίνεται ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής. Γεννημένος περί το 580 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη, σε μια οικογένεια μεγάλης επιρροής στην αυτοκρατορική αυλή, είχε την ευκαιρία να επιδοθεί σε ευρύτατες σπουδές, ιδιαίτερα φιλοσοφία και τη ρητορική, μέχρις ότου ο αυτοκράτορας Ηράκλειος τον προσέλαβε στην αυλή του ως ένα είδος προσωπικού Γραμματέως τού κράτους. Χωρίς να διαρρήξει τους δεσμούς του με την αυτοκρατορική αυλή, εγκατέλειψε την επίζηλη αυτή θέση του, και έγινε μοναχός. Το 614 κείρεται μοναχός στη μονή Φιλιππικού στη Χρυσούπολη, (ένα προάστειο τής Κωνσταντινούπολης), και το επόμενο έτος τον βρίσκουμε στη μονή τού Αγίου Γεωργίου στην Κύζικο.

Μετά την Περσική εισβολή στη Μικρά Ασία περί το 630, τον βρίσκουμε στη μονή τού Ευκρατά στην Καρθαγένη, όπου συνδέεται με τον ηγούμενό της άγιο Σοφρώνιο, πριν ο τελευταίος γίνει Πατριάρχης Ιεροσολύμων το 634. Η επίδραση που άσκησε ο Σοφρώνιος στη Θεολογική σκέψη τού Μαξίμου, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη Χριστολογία, υπήρξε καταλυτική.

Την εποχή εκείνη, η Εκκλησία κινδύνευε να διαιρεθεί από μια έντονη θεολογική διαμάχη, γύρω από το ερώτημα εάν στο πρόσωπο τού Χριστού, στο οποίο κατά το δόγμα τής 4ης Οικουμενικής Συνόδου το 751 μ.Χ. είχαν ενωθεί ασυγχύτως και αδιαιρέτως δύο φύσεις, η Θεία και η ανθρώπινη, υπήρχαν δύο ενέργειες και δύο θελήσεις, ή μία ενέργεια και μία θέληση.

Ο Σοφρώνιος ήταν υπέρμαχος τών δύο ενεργειών και δύο θελήσεων, και ο Μάξιμος ακολούθησε και ανέπτυξε σε βάθος, και υποστήριξε με πάθος την ίδια θέση. Αυτό τον έφερε σε οξεία σύγκρουση με την αυτοκρατορική πολιτική, η οποία στην προσπάθειά της να βρει κάποιον συμβιβασμό, ώστε να αποφευχθεί το κοινωνικό ρήγμα στην αυτοκρατορία, με διάφορα διατάγματα που εξέδιδε, έκλινε μάλλον προς την πλευρά τών Μονοφυσιτών. Έτσι, μετά από περιπέτειες τών οποίων η εξιστόρηση παραλείπεται στην ομιλία αυτή, ο Μάξιμος καταδικάζεται το 662 από Μονοθελητική σύνοδο τής Κωνσταντινουπόλεως, και μετά από ποινή που προέβλεπε το κόψιμο τής γλώσσας και τού δεξιού χεριού, εστάλη εξόριστος στη Λαζική, όπου και απέθανε στις 13 Αυγούστου τού ιδίου έτους. Η θεολογία του όμως, δεν άργησε να δικαιωθεί, όταν το 680 - 681, η ΣΤ΄ Οικουμενική σύνοδος στην Κωνσταντινούπολη, επικύρωσε δογματικά πλήρως τη θεολογία του.

Η σύντομη αυτή ιστορική εισαγωγή, κρίθηκε απαραίτητη για όσους ίσως δεν είναι εξοικειωμένοι με τη βιογραφία τής μεγάλης αυτής Θεολογικής και φιλοσοφικής μορφής που μας απασχολεί σ' αυτή την ομιλία μας. Σκοπός μας είναι σήμερα να δείξουμε πώς οι θέσεις τού μεγάλου αυτού θεολόγου τής Εκκλησίας μας, και μάλιστα αυτές που αφορούν στη Χριστολογία, (και στις οποίες επέμεινε μέχρι μαρτυρίου), συνδέονται με τη σχέση τού ανθρώπου προς το φυσικό περιβάλλον. Γιατί όσο κι αν μας φαίνεται εκ πρώτης όψεως παράδοξο, η αποδοχή ή όχι τής Χριστολογίας για την οποία αγωνίσθηκε ο Μάξιμος, επηρεάζει άμεσα και αποφασιστικά, (όπως θα δούμε), την αντίληψή μας για τη θέση τού ανθρώπου μέσα στη φύση. Ναι, η θεολογία έχει πράγματι βαθύτατη σχέση με την Οικολογία.

2. Η κοσμολογία τού αγίου Μαξίμου

Ας δούμε πρώτα την κοσμολογία τού αγίου Μαξίμου. Για τον άγιο Μάξιμο (όπως και για όλους τους πατέρες τής Εκκλησίας), ο κόσμος είναι δημιουργία τού Θεού. Δεν είναι ούτε αυθύπαρκτος, ούτε αυτονόητος, ούτε από τη φύση του αιώνιος, όπως τον αντιλαμβάνονταν οι αρχαίοι Έλληνες. Ο κόσμος προέκυψε ως αποτέλεσμα τής αγάπης τού Θεού, ο Οποίος θέλησε να υπάρχει κάτι και έξω από τον εαυτό Του. Μεταξύ τού Θεού και τού κόσμου, υπάρχει χάσμα οντολογικό. Η φύση τού Θεού και η φύση τού κόσμου, είναι ριζικά διάφορες. Η θεοποίηση τού κόσμου, είναι συνεπώς εντελώς αδιανόητη.

Το οντολογικό αυτό χάσμα, μεταξύ Θεού και κόσμου, θα καταδίκαζε τον κόσμο στον αφανισμό, εάν αυτός στηριζόταν αποκλειστικά στις δυνάμεις του. Αλλά ο Θεός ήθελε να μην αφανισθεί ο κόσμος. Δεν ήθελε να αφανισθεί ο κόσμος. Ήθελε να ζει και αυτός αιώνια. Ήθελε να έχει (κατά την έκφραση τού αγίου Μαξίμου), "όχι απλώς το είναι, αλλά και το αεί είναι". Αλλά αφού η ιδιότητα τού "αεί είναι", δηλαδή τής αθανασίας ανήκει μόνο στον Θεό, ο οποίος δεν έχει όπως ο κόσμος αρχή, και δεν υπόκειται στο χρόνο, δεν υπήρχε άλλος τρόπος να αποκτήσει αθανασία το κτιστό, παρά μόνο αν ενωνόταν με τον Άκτιστο Θεό. Αυτή η ένωση κτιστού και Ακτίστου, (Θεού και κόσμου), ήταν για τον άγιο Μάξιμο τόσο σπουδαία, ώστε να αποτελεί το κέντρο όλης τής θεολογίας του.

Ο Θεός κατά τον άγιο Μάξιμο, δημιούργησε τον κόσμο, βάζοντας μέσα σε όλα τα όντα, έναν λόγο. Το ότι ο κόσμος εμπεριείχε τους λόγους τών όντων, ήταν ιδέα ήδη γνωστή στον αρχαίο κόσμο, κυρίως με τη διδασκαλία τών Στωικών. Την είχε αναπτύξει ιδιαίτερα ο Φίλων και στη συνέχεια ο Ωριγένης. Αλλά ενώ σε όλους αυτούς η ιδέα αυτή εμπεριείχε τον κίνδυνο να ταυτισθεί ο κόσμος με τον Θεό, στο Μάξιμο ο κίνδυνος αυτός αποφεύχθηκε, με το να συνδεθούν οι λόγοι τών όντων, όχι με τη σκέψη τού Θεού, αλλά με τη βούλησή Του. Τοποθετούσε τους λόγους, σε ένα μελλοντικό προορισμό. Ο κόσμος θα σωθεί και θα ζήσει αιώνια, γιατί ο Λόγος τού Θεού, (το δεύτερο πρόσωπο τής Αγίας Τριάδος), ο οποίος περιέχει στον εαυτό του όλους τους λόγους τών όντων, θα σαρκωθεί και θα γίνει άνθρωπος. Έτσι θα ενωθεί το κτιστό με το Άκτιστο, και θα υπερβεί η κτίση τον θάνατο, που ως θνητή από τη φύση της, δεν μπορεί μόνη της να αποφύγει.

3. Η σχέση μεταξύ ανθρώπου και κτίσεως

Αλλά γιατί ο Λόγος τού Θεού να γίνει άνθρωπος, και όχι κάτι άλλο, π.χ. άγγελος; Εδώ βρίσκεται το κλειδί, για τη σχέση τού ανθρώπου με την υπόλοιπη κτίση.

Ο άνθρωπος κατά τον άγιο Μάξιμο, έχει ένα μοναδικό προνόμιο: Μετέχει εξ' ίσου τού υλικού και τού νοερού κόσμου. Αν ο Θεός ήθελε να σωθούν και να ζήσουν αιώνια μόνο τα νοερά και πνευματικά όντα, (μόνο οι ψυχές π.χ.), τότε δεν θα χρειαζόταν η σάρκωση τού Λόγου. Το ότι ο Λόγος προσέλαβε σώμα υλικό, αποδεικνύει ότι ο Θεός ήθελε να φέρει σε κοινωνία και ένωση μαζί Του όλη την υλική κτίση. Να λοιπόν η πρώτη και μεγάλη οικολογική συνέπεια τής Χριστολογίας τού αγίου Μαξίμου: Το φυσικό περιβάλλον, είναι προορισμένο από τον Θεό, να ανυψωθεί κι αυτό μαζί με τον άνθρωπο, σε κοινωνία με τον Ίδιο τον Θεό. Ο Θεός δεν θέλει τη σωτηρία μόνο τού ανθρώπου, αλλά και όλης τής κτίσεως. Αυτός ο ύψιστος και θείος προορισμός τού υλικού κόσμου, θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μόνο αν ο άνθρωπος έδινε ελεύθερα τη συγκατάθεσή του. Το αυτεξούσιο, δηλαδή η ελευθερία, δόθηκε από τον Θεό στον άνθρωπο, ως πλασμένον κατ' εικόνα Θεού, και αυτό αποτελεί το διακριτικό του γνώρισμα από τα ζώα και τη λοιπή υλική κτίση.

Χωρίς την ελεύθερη συγκατάθεση τού ανθρώπου, η σωτηρία τής κτίσεως θα ήταν αποτέλεσμα εξαναγκασμού, και δεν θα είχε καμία αξία, γιατί θα προσέκρουε στην αγάπη τού Θεού. (Η αγάπη πάντοτε σέβεται την ελευθερία). Ο άνθρωπος λοιπόν, δημιουργήθηκε ελεύθερος, να κυριαρχεί στην λοιπή υλική δημιουργία όπως μαρτυρεί και η Γραφή: "Αυξάνεστε και πληθύνεστε και κατακυριεύσατε τής γης, και άρχειν επί τών ερπετών" κλπ, κλπ, αλλά την ελευθερία του αυτή την έλαβε από τον Θεό, όχι για να καταστρέφει, αλλά για να ενώνει με τον Θεό τον υλικό κόσμο. Ο άνθρωπος θα γινόταν έτσι ο μικρόκοσμος, που θα μεσίτευε μεταξύ ουρανού και γης, Θεού και κόσμου. Γι' αυτό ο άγιος Μάξιμος αφιερώνει μεγάλο μέρος τής διδασκαλίας του, αναλύοντας αυτό το μυστήριο τής μεσιτείας. Υπέρβαση τής διαιρέσεως μεταξύ τών δύο φύλων, μεταξύ παραδείσου και οικουμένης, μεταξύ ουρανού και γης, μεταξύ νοερών και αισθητών, και τέλος μεταξύ Θεού και κτίσεως. Αυτός είναι για τον άγιο Μάξιμο, ο προορισμός τού ανθρώπου. Τίποτε λιγότερο από αυτό.

Τον προορισμό αυτό, ο πρώτος άνθρωπος αρνείται να εκτελέσει. Άμα τη γενέσει του, (λέει ο άγιος Μάξιμος), ρέπει προς την αντίθετη φορά. Και αντί να ενώσει τον κόσμο με τον Θεό, έκανε τον εαυτό του θεό, και έσχατο σημείο αναφοράς όλου τού κόσμου. Έτσι επεκράτησε η φιλαυτία, η ρίζα όλων τών παθών, κατά τον άγιο Μάξιμο. Και η βουλή τού Θεού για την υπέρβαση τής θνητότητας, που ήταν εγγενής στη φύση τού κτιστού δεν πραγματοποιήθηκε. Ο άνθρωπος, ασκώντας την ελευθερία του ως αυτοαναφορά, ως φιλαυτία δηλαδή, καταδίκασε όλη την κτίση, και πρώτα τον ίδιο τον εαυτό του στο θάνατο. Έτσι η φυσική διαφορά μεταξύ τών όντων, και μεταξύ τών ανθρώπων και τής λοιπής δημιουργίας, από απλή διαφορά, έγινε διαίρεση και αντιπαλότητα. Κατά τον άγιο Μάξιμο, άλλο είναι διαφορά, και άλλο διαίρεση. Ο άνθρωπος διαφέρει από τα άλλα ζώα, αλλά δεν είναι διηρημένος από αυτά. Γι' αυτό και αν ερωτάτο σήμερα ο άγιος Μάξιμος, για τη σχέση ανθρώπου και άλλων ζώων, όπως αυτή προβάλλεται από τη σύγχρονη Βιολογία, θα έλεγε: "Ναι, ο άνθρωπος έχει βιολογικό δεσμό με τα άλλα ζώα, (όπως αποδεικνύει και η σύγχρονη Βιολογία). Αλλά και διαφέρει από αυτά ως προς το αυτεξούσιο και την ελευθερία". Η διαφορά δεν πρέπει να μας οδηγήσει στο να δεχθούμε διαίρεση, ωσάν ο άνθρωπος να μην ήταν ενωμένος με τη λοιπή δημιουργία, οπότε και θα ήταν αδύνατος ο ρόλος του ως μεσίτου μεταξύ Θεού και κόσμου, στον οποίο ρόλο επιμένει ο Μάξιμος τόσο πολύ. Αλλά και η βιολογική του ένωση με τα λοιπά ζώα, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει και διαφορά. Γιατί τα ζώα στερούνται τού αυτεξουσίου και τής ελευθερίας που έχει ο άνθρωπος.

Αν λοιπόν αρνηθούμε τη βιολογική συνέχεια τού ανθρώπου με τα άλλα ζώα, τότε η μεσιτεία τού ανθρώπου μεταξύ υλικού κόσμου και Θεού, καθίσταται αδύνατη. Και αν δεν δεχθούμε τη διαφορά μεταξύ αυτών τών δύο, τότε η μεσιτεία αυτή καθίσταται ανελεύθερη και αναγκαστική. Και αυτό έχει πελώρια σημασία, (η φιλοσοφική αυτή θέση τού αγίου Μαξίμου), ότι άλλο διαφορά και άλλο διαίρεση.

Η κοσμολογία λοιπόν τού αγίου Μαξίμου, είναι ανθρωποκεντρική. Ο άνθρωπος είναι κεκλημμένος από τον Θεό, να υπηρετήσει την ενότητα τής δημιουργίας και την ανύψωσή της σε κοινωνία με τον Θεό. Δεν είναι όμως η κοσμολογία του ανθρωπομονιστική. Ο άνθρωπος δεν μπορεί να νοηθεί αποκομμένος από τη λοιπή υλική δημιουργία. Είναι και αυτός μέρος της. Και ότι συμβαίνει στην υλική δημιουργία έχει άμεσες επιπτώσεις και σ' αυτόν.

4. Η Χριστολογική κοσμολογία τού αγίου Μαξίμου

Ας δούμε τώρα, τη Χριστολογική κοσμολογία τού Μαξίμου:

Η κλήση τού ανθρώπου από τον Θεό, να εκπληρώσει τον ύψιστο αυτό προορισμό τής ενώσεως τού κόσμου με τον Θεό απέτυχε. Ο πρώτος Αδάμ αρνήθηκε να την πραγματοποιήσει, πράγμα που ούτως ή άλλως δεν θα μπορούσε καν, χωρίς ο ίδιος να ενωθεί με τον Θεό. (Αφού αρνήθηκε την ένωση με τον Θεό, αυτομάτως αρνήθηκε και την πραγματοποίηση τού προορισμού του). Γι' αυτό ο Θεός εισάγει νέο τρόπο πραγματώσεως τού αρχικού σχεδίου Του, που στην ουσία δεν είναι παρά η προαιώνια βουλή Του, να ενωθεί δια τού ανθρώπου όλη η κτίση με τον Θεό. Αυτός ο νέος τρόπος με τον οποίον, (όπως λέει ο άγιος Μάξιμος), "καινοποιεί", δηλαδή τροποποιεί τας φύσεις, ο Λόγος τού Θεού σαρκούται και γίνεται άνθρωπος, όχι για να σώσει μόνο τον άνθρωπο, (προσέξτε το αυτό), αλλά για να ενώσει όλη την κτίση δια τού ανθρώπου. Χαρακτηριστικά είναι όσα γράφει στο "Περί Διαφόρων Αποριών". Το διαβάζω στο πρωτότυπο, και αν χρειασθεί το μεταφράζω:

"Επειδή τοίνυν... ο άνθρωπος... τη προς ένωσιν τών διηρημένων δοθήσει αυτώ φυσική δυνάμει... εις τον τών ηνωμένων μάλλον διαίρεσιν παραχρησάμενος, (ότι ο άνθρωπος δηλαδή, τη δύναμη που πήρε για να ενώνει τον κόσμο, της έκανε κατάχρηση και τον οδήγησε προς τη διαίρεση τού κόσμου), και ταύτη μικρού δειν ελεεινώς εις το μη ον πάλιν κινδυνεύσας μεταχωρήσαι, (σε τέτοιο βαθμό που κινδύνευσε η κτίση να οδηγηθεί στο μη ον. Να εξαφανισθεί. Από το οποίο και προήλθε). "δια τούτο καινοτομούνται φύσεις,... και Θεός άνθρωπος γίνεται, ίνα σώσει τον απολόμενον άνθρωπον, και τής κατά το παν καθόλου φύσεως, δι' εαυτού το κατά φύσιν ενώσας ρήγματα,... δείξας τη μεγάλην βουλήν πληρώση τού μεγάλου Θεού και Πατρός, εις εαυτόν ανακεφαλαιώσας τα πάντα, τα εν ουρανώ και τα επί της γης, εν ω και εκτίσθησαν... και συν ημίν και δι' ημάς την άπασαν κτίσιν,... αλλήλοις διασφίγξας, παράδεισον και οικουμένην, ουρανόν και γην, αισθητά και νοητά,... τα πάντα εις εαυτόν ανακεφαλαιώσατο, μίαν υπάρχουσαν την άπασαν κτίσιν δείξας, καθάπερ άνθρωπον άλλον...".

5. Η σημασία τής ενσάρκωσης τού Λόγου

Νομίζω δεν χρειάζεται μετάφραση. Με λίγα λόγια, λέει ο άγιος Μάξιμος, ότι η σάρκωσις τού Λόγου, εσήμαινε την ανακεφαλαίωση τών πάντων, και την υπέρβαση όλων τών διαιρέσεων, πάλι δια τού ανθρώπου. Κι έτσι έχουμε μια ένωση εδώ, και τού ανθρώπου με την κτίση. Η κτίση δηλαδή με τον άνθρωπο γίνεται μια ενότητα. Γίνεται όπως λέγει: "καθάπερ άλλον άνθρωπον". Η κτίσις είναι σαν να γίνεται ένας άνθρωπος κι αυτή, η οποία πλέον επικοινωνεί με τον Θεό δια τού ανθρώπου. Αποκτά δηλαδή ένα στόχο, μια κεφαλή, ένα χέρι, το οποίο φέρει σε κοινωνία όλη τη δημιουργία με τον Θεό. Το βαρυσήμαντο αυτό χωρίο, μας αποκαλύπτει ότι για τον άγιο Μάξιμο, ο σκοπός τής ενανθρωπίσεως, δεν είναι άλλος από το να πραγματοποιήσει την ένωση όλης τής κτίσεως, "καθάπερ άνθρωπον άλλον", δηλαδή δια τού ανθρώπου και εν τω ανθρώπω, ώστε να αποφευχθεί η επάνοδος εις το "μη είναι". ("Εις το μη ον πάλιν μεταχωρήσαι", δηλαδή να υπερβαθεί ο θάνατος). Έτσι για τον πατέρα αυτόν τής Εκκλησίας, η σωτηρία έχει ευρύτερη κοσμολογική διάσταση, και το επίκεντρό της, είναι η σχέση τού ανθρώπου με τη φύση. Ο άνθρωπος πλάσθηκε για να ενώσει τα διεστώτα στη φύση, αυτά που προκαλούν το θάνατο. (Ο θάνατος είναι ταυτόσημος με τη διαίρεση για τον άγιο Μάξιμο), και να τα αναγάγει όλα στον Θεό. Γι' αυτό ο Μάξιμος εκτός από την Ανάσταση που είναι νίκη κατά τού θανάτου, τονίζει ιδιαίτερα και την Ανάληψη, κατά την οποία, (αυτό το τονίζει ιδιαίτερα), ενώθηκε με τον Θεό, και αυτό το γήινο σώμα μας, ως στοιχείο που μας συνδέει με τα αισθητά, δηλαδή με το φυσικό μας περιβάλλον.

Στο σημείο αυτό πρέπει ιδιαιτέρως αν τονίσωμε, την αντίθεση που έχει η σκέψη τού Μαξίμου, με εκείνη τού Πλατωνισμού, και ακόμα τού Ωριγένη και τού Ευαγρίου, οι οποίοι πίστευαν ότι το σώμα δεν επιβιώνει στη Βασιλεία τού Θεού, αφού είναι υλικό και κατώτερο τής ψυχής και τού νου. Η ανάδειξη τού σώματος ως στοιχείου που μετέχει στη Θέωση τού ανθρώπου, συνδέεται με την πεποίθηση ότι ολόκληρη η υλική δημιουργία του, είναι ιερή και πρέπει να είναι σεβαστή. Στην πεποίθηση αυτή στηρίχθηκε και η υπεράσπιση τών Ιερών Εικόνων αργότερα από Θεολόγους, όπως ο Ιωάννης Δαμασκηνός, ο οποίος δεν δίστασε να γράψει: "και την ύλην σέβω, δι' ης η σωτηρία μου γέγονε".

Η καταξίωση αυτή τού υλικού κόσμου σε τέτοιο βαθμό, ώστε να συνδέεται με τον Ίδιο τον Θεό, στο πρόσωπο τού Χριστού, αποτελεί την πιο τρανή απόδειξη τής σημασίας που απέδιδαν οι πατέρες τής Εκκλησίας στο φυσικό περιβάλλον. Ο άνθρωπος γι' αυτούς ήταν αδιανόητος χωρίς το φυσικό του περιβάλλον. Μαζί με αυτό πέφτει, και μαζί με αυτό σώζεται. Η πτώση τού ανθρώπου επέδρασε άμεσα και στη φύση του.

Γι' αυτό ο Παύλος γράφει στην προς Ρωμαίους επιστολή, ότι "όλη η κτίση συστενάζει και συνωδίνει τώρα μαζί με τον άνθρωπο, και περιμένει πότε θα συνδοξασθεί και αυτή μαζί του". Ο άγιος Μάξιμος δίνει στην Παύλεια αυτή θεολογία το βαθύτερο θεολογικό και φιλοσοφικό της νόημα, προβάλλοντας μια χριστολογική κοσμολογία, στην οποία ο άνθρωπος διαδραματίζει καίριο ρόλο, για όλη τη δημιουργία. Η ευθύνη τού ανθρώπου για το φυσικό του περιβάλλον, γίνεται έτσι καίρια.

6. Η Εκκλησιολογική κοσμολογία τού Μαξίμου

Τρίτον, ας δούμε αυτό που θα το ονομάζαμε: Η Εκκλησιολογική κοσμολογία τού Μαξίμου.

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει στη σκέψη τού αγίου Μαξίμου, η σύνδεση τής κοσμολογίας, τής ανθρωπολογίας και τής και τής Χριστολογίας με την Εκκλησία. Η Εκκλησία για τον πατέρα αυτό, είναι τύπος όλου τού αισθητού κόσμου, με το Ιερατείο να συμβολίζει τον ουρανό, και τον Ναό με την ευπρέπειά του, την "κατά γην διακόσμηση". Αλλά και τον άνθρωπο συμβολίζει η Εκκλησία, γράφει στη "Μυσταγωγία" του. "Ψυχήν μεν έχουσα το Ιερατείο, και νου το θείον θυσιαστήριον, και σώμα τον Ναόν". Έτσι χάρις στην Εκκλησία κόσμος και άνθρωπος αλληλοεικονίζονται. Γράφει στη "Μυσταγωγία" του, αναφερόμενος στον Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη: "Κατά ταύτην δε πάλιν ευμιμήως την εικόνα και τον κόσμον όλον, τον εξ ορατών και αοράτων συνιστάμενον, άνθρωπον υπέβαλεν (ο Διονύσιος) είναι. Και κόσμον αύθις, τον εκ ψυχής και σώματος άνθρωπον... Και ψυχήν μεν είναι τών αισθητών τα νοητά, σώμα δε τών νοητών τα αισθητά".

Έτσι ο άνθρωπος, είναι μικρόκοσμος τού μακροκόσμου. Μικρός τών μεγάλων, αφού ενώνονται σ' αυτόν τα αισθητά και τα νοητά. Και η Εκκλησία είναι εικόνα τού ίδιου τού Τριαδικού Θεού, αφού σ' αυτή πραγματοποιείται η ένωση τών πάντων, κόσμου και ανθρώπου, παρά τις διαφορές, όπως λέγει "τών ιδιωμάτων τών τόπων και τών τρόπων", "ίνα μη αλλήλων παντάπασιν αλλότρια ει, (αυτά, οι διαφορές), και εχθρά τα τού ενός Θεού κτίσματα και ποιήματα, (να μην είναι οι διαφορές αυτές αφορμή αλλοτρίωσης και εχθρότητος, και μεταξύ τών κτιστών, και με τον Θεόν), και κινδυνεύσει (κατ' αυτόν τον τρόπον) αυτοίς και αυτό το είναι, εις το μη ον μεταπεσείν τού Θεού χωριζόμενον". Με αυτόν τον τρόπο, με τη διαίρεση, κινδυνεύει να επιστρέψει στο μη είναι η κτίση.

Συγκλονιστικά αυτά τα λόγια για την ουσία και την κοσμολογική σημασία τής Εκκλησίας. Πώς στον Θεό η διαφορά, δεν σημαίνει διαίρεση αλλά ενότητα. Έτσι και στην Εκκλησία ο κόσμος όλος και ο ίδιος ο άνθρωπος, παρά τη διαφορά που υπάρχει μεταξύ τών όντων, ενώνονται μεταξύ τους και με τον Θεό, όχι απλώς για να γίνουν καλύτεροι και να ζουν ευτυχέστερα, αλλά για να μην πάψουν να είναι, να υπάρχουν. Ο σκοπός τής Εκκλησίας δεν είναι ηθικός, αλλά οντολογικός. Η υπέρβαση τής διαιρέσεως ή τής αντιπαλότητας μεταξύ τών όντων, με μια ένωση που σέβεται και δεν καταργεί τη διαφορά, είναι ζήτημα ζωής ή θανάτου για τον κόσμο και τον άνθρωπο. Η Εκκλησία υπάρχει για να εικονίζει και να προσφέρει τη γεύση ενός κόσμου απαλλαγμένου από τη διαίρεση, η οποία είναι ταυτόσημη με τον θάνατο, και με το μηδέν που προηγήθηκε τής δημιουργίας τού κόσμου.

Αυτή τη σχέση κόσμου, ανθρώπου και Θεού, τη βλέπει ο άγιος Μάξιμος να εικονίζεται κυρίως και κατ' εξοχήν στη Θεία Λειτουργία. Η Λειτουργία, είναι για τον πατέρα αυτόν τής Εκκλησίας, μία πορεία τού κόσμου με επικεφαλής τον άνθρωπο - ιερέα τής κτίσεως, προς ένα κόσμο ενότητας όλων τών διεστώτων, και αιώνιας ζωής σε κοινωνία με τον Θεό στη Βασιλεία Του. Η Λειτουργία είναι για τον Μάξιμο η εικόνα ενός κόσμου που υπερβαίνει τον θάνατο, χάριν στην υπέρβαση τής διαιρέσεως, μεταξύ ανθρώπου και κόσμου, και ανθρώπου, κόσμου και Θεού. Η Θεία Λειτουργία, (όπως και η ίδια η Εκκλησία), αποκτά έτσι, πελώρια υπαρξιακή σημασία, όχι μόνο για τον άνθρωπο, αλλά και για ολόκληρη την κτίση.

7. Συμπεράσματα

Και τώρα μερικά συμπεράσματα:

Είδαμε σε πολύ γενικές γραμμές, τη διδασκαλία ενός από τους πιο βαθείς Θεολόγους και φιλοσόφους τού Βυζαντίου, για τη θέση τού ανθρώπου μέσα στον υλικό κόσμο. Ο άνθρωπος κατά τον άγιο Μάξιμο, δημιουργήθηκε από τον Θεό, με το μοναδικό προνόμιο να μετέχει τόσο τών άλλων υλικών κτισμάτων, χάριν στο σώμα, (το σώμα είναι για τον Μάξιμο και για τους άλλους πατέρες, ήδη από την εποχή τού αγίου Ειρηναίου, συστατικό τής ίδιας τής ταυτότητας τού ανθρώπου, (χωρίς σώμα δεν υπάρχει η έννοια τού ανθρώπου), όσο και τών νοερών όντων, αλλά και τού Ιδίου τού Θεού, χάρις στο αυτεξούσιο που έχει ως πλασμένος ως κατ' εικόνα Θεού. Αυτό το μοναδικό προνόμιο τής μετοχής του, τόσο στον υλικό, όσο και στον πνευματικό και νοερό κόσμο, δόθηκε στον άνθρωπο για έναν υψηλό σκοπό: Να βοηθήσει την κτίση να υπερβεί τη φυσική της θνητότητα και να ενωθεί με τον μόνον φύσει αθάνατο Θεό. Ο άνθρωπος λοιπόν πλάσθηκε όχι για να γίνει κυρίαρχος και εξουσιαστής τής φύσεως, αλλά για να γίνει Ιερέας της. Να την πάρει στα χέρια του και να την αναφέρει στον Θεό. Με τον τρόπο αυτό, ο άνθρωπος αποδεικνύεται απαραίτητος για τη φύση, αλλά και η φύση για τον άνθρωπο.

Η κοσμολογία τού αγίου Μαξίμου, είναι (όπως είπαμε) ανθρωποκεντρική, αλλά δεν είναι ανθρωπομονιστική. Την κοσμολογική αυτή αποστολή του, ο άνθρωπος ασκώντας την ελευθερία του, αρνήθηκε να την εκπληρώσει, με συνέπειες τραγικές τόσο για τον ίδιο, όσο και για όλη την κτίση. Η φύση έκτοτε κινδυνεύει από αυτόν που τάχθηκε να την προστατέψει και να την αναδείξει, δηλαδή από τον άνθρωπο. Ο κίνδυνος αυτός, (υπαινίσσεται ο άγιος Μάξιμος), μπορεί να φθάσει μέχρι και την επιστροφή στο μηδέν, δηλαδή στον αφανισμό. Η αμαρτία τού ανθρώπου, έχει καταστροφικές συνέπειες για όλη τη φύση. Τη σωτηρία από αυτή την υπαρξιακή απειλή αναλαμβάνει ο Χριστός, ως το δεύτερο πρόσωπο τής Αγίας Τριάδος, το οποίο γίνεται άνθρωπος, για να πραγματώσει αυτό που ο πρώτος άνθρωπος αρνήθηκε να κάνει. Έτσι πάλι μέσω τού ανθρώπου, (ενωμένου όμως με τον Θεό), αποκτά η κτίση τη δυνατότητα να σωθεί από την καταστροφή.

O Χριστός σώζει την κτίση χωρίς να καταργήσει τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος εξακολουθεί να παραμένει το κλειδί για τη ζωή τού κόσμου. Όσο πιο πολύ ενώνεται με τον Θεό, τόσο πιο πολύ λυτρώνεται και η κτίση όλη από τη φθορά. Και όσο πιο πολύ αυτονομείται από τον Θεό, και ανάγει τον εαυτό του σε θεό, τόσο περισσότερο στενάζει η κτίση κάτω από το πέλμα του.

Η οικολογική κρίση που βιώνει σήμερα ο κόσμος μας, επιβεβαιώνει δραματικά την κοσμολογία τού αγίου Μαξίμου. Ο πρώτος που επεχείρησε στις μέρες μας να αναζητήσει τις ιστορικές καταβολές τής οικολογικής μας κρίσης, o αμερικανός ιστορικός Lynn White, σ' ένα κλασικό άρθρο του στο περιοδικό Σάιενς το 1967, επισήμανε την ευθύνη τής Χριστιανικής θεολογίας για τη γέννηση τού οικολογικού προβλήματος. Πρόκειται για την αντίληψη ότι ο άνθρωπος έχει το δικαίωμα να κατεξουσιάζει τη φύση, ως λογικά ανώτερος όλων τών άλλων όντων.

Ο Διαφωτισμός, με το στόμα ενός Μπέικον και ενός Ντεκάρτ, και ακόμη ενός Καντ, ήρθε να καλέσει τον άνθρωπο, να σύρει τη φύση δέσμια πίσω του, και με την πρόοδο τής επιστήμης και τής τεχνολογίας, να γίνει (κατά την έκφραση τού Ντεκάρτ), "κύριος και κάτοχος τής φύσεως". Αυτό και έγινε, και οι συνέπειες είναι μπροστά μας. Και θα γίνουν ακόμη πιο οδυνηρές για τις γενεές που έρχονται.

Αν το οικολογικό πρόβλημα έχει κάποια σχέση με την κοσμοθεωρία και τη νοοτροπία μας, (και αναμφίβολα έχει), τότε το Βυζάντιο έχει να μας διδάξει πολλά. Η κοσμολογική ανθρωπολογία τού αγίου Μαξίμου, την οποία προσπαθήσαμε επιγραμματικά να αναλύσουμε εδώ, δεν είναι μια μεμονωμένη αντίληψη ενός Βυζαντινού Θεολόγου. Ολόκληρος ο Βυζαντινός πολιτισμός, είναι ζυμωμένος με τις κοσμολογικές ιδέες τού Εκκλησιαστικού αυτού συγγραφέα. Η Βυζαντινή αρχιτεκτονική, και ιδιαίτερα η ναοδομία, η εικονογραφία και η διακόσμηση τών ναών. Προπάντων μάλιστα η Βυζαντινή Θεία Λειτουργία. Η υμνογραφία και η λαογραφία με τις παραδόσεις και τις γιορτές της, όλα αποτελούν εφαρμογές στην πράξη τής κοσμολογίας που συναντούμε στον πατέρα αυτό τής Εκκλησίας. Πρόκειται για έναν τρόπο και μια στάση ζωής, που προσεγγίζει την κτίση με σεβασμό, και την αναφέρει στον Θεό ως δικό Του δώρο, που του το αντιπροσφέρει εν ευχαριστία, λέγοντας: "τα σα εκ τών σων σοι προσφέρομεν, κατά πάντα και δια πάντα".

Μέσα στη Βυζαντινή Λειτουργία, ο άνθρωπος βρίσκει τη σωστή θέση του με το φυσικό του περιβάλλον, ενώ στη Βυζαντινή Μοναστική παράδοση, με την οποία ήταν ζυμωμένος ο άγιος Μάξιμος, όσο λίγοι Βυζαντινοί στοχαστές, ασκηταί, στην εκκρίζωση τής φιλαυτίας, αυτής τής μήτρας τού οικολογικού κακού.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία, στο βαθμό που συνεχίζει την παράδοση που εκπροσωπεί ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής, (και αποτελεί ερώτημα, αν όντως τη συνεχίζει), μπορεί να συνεισφέρει στην αντιμετώπιση τής οικολογικής κρίσεως στην εποχή μας. Θεολόγοι όπως ο άγιος Μάξιμος, αποδεικνύονται επίκαιροι και σήμερα, αρκεί να αναδειχθεί η υπαρξιακή σημασία τής διδασκαλίας τους.

Η αποψινή ομιλία μου, αποτέλεσε μια ταπεινή προσπάθεια προς την κατεύθυνση αυτή.

Σας ευχαριστώ για την υπομονή σας να με ακούσετε.

 

Πηγή: site40.net

moving baby

Αυτό το πλασματάκι είναι γεμάτο ζωή και κίνηση γιατί οι γονείς του το άφησαν να ζήσει... Πόσα παιδιά παγκοσμίως δολοφονούνται από τους γονείς τους; Αυτό είναι πολιτισμός και πρόοδος; Η γενοκτονία που συντελείται είναι πέραν κάθε τρομακτικής φαντασίας. Σκοτώνουμε τα παιδιά μας.

Ο Πάπας Φραγκίσκος και οι ορθόδοξοι φοιτητές...

 

Με 50 ορθόδοξους φοιτητές του Παπικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων συναντήθηκε ο Πάπας Φραγκίσκος, στις 11 Ιανουαρίου 2014, με την ευκαιρία της 50ής επετείου από την ίδρυση της επιτροπής πολιτιστικής συνεργασίας με τις Ορθόδοξες και Ανατολικές Εκκλησίες.

Η επιτροπή συστήθηκε με πρωτοβουλία του Πάπα Παύλου VI, στις 27 Ιουλίου, 1964, δηλαδή, πριν από το τέλος της Β΄ Συνόδου του Βατικανού και λειτουργεί για την προώθηση της Χριστιανικής Ενότητας, συμμετέχοντας σε διάφορες οικουμενιστικές πρωτοβουλίες και τη χορήγηση υποτροφιών σε φοιτητές.
 

Κατά τον τελευταίο μισό αιώνα, έχουν εκπαιδευθεί στη Ρώμη εκατοντάδες ορθοδόξων, μεταξύ των οποίων και ο σημερινός Οικουμενικός Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, Βαρθολομαίος.

 

Πηγή: Ακτίνες 

 

(Σχόλιο Εγκολπίου: Με παπική εκπαίδευση τί Ορθόδοξα κριτήρια μπορούν έχουν οι νεοημερολογίτες ορθόδοξοι φοιτητές;;;)

Οι παρελάσεις στην Αρχαία Ελλάδα...

Γράφει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΕΜΟΣ
 

Τα τελευταία χρόνια, ανάμεσα στα άλλα παράλογα και ανιστόρητα, ακούμε πολύ συχνά κάποιους να φωνάζουν ότι πρέπει να καταργηθούν οι παρελάσεις. Φυσικά, δεν είναι τυχαία όλα αυτά. Ο στόχος είναι να κυριαρχήσει η παγκοσμιοποίηση και πρέπει να αποκοπούν μία – μία οι ρίζες που μας συνδέουν με το ένδοξο προγονικό παρελθόν. Δηλαδή, την γλώσσα, την ιστορία, τη θρησκεία, τον πολιτισμό.
 

Αλλά, πριν προχωρήσουμε, ας δούμε τι σημαίνει παρέλαση. Η λέξη παρέλαση προέρχεται από το ρήμα παρελαύνω (παρά +ελαύνω = τρέχω έφιππος ή επάνω σε άρμα, καταδιώκω). Παρελαύνω = ελαύνω, δηλαδή τρέχω πλησίον κάποιου, διαβαίνω πλησίον ή μπροστά από κάποιον, τρέχω δίπλα στους ήρωες για να τους τιμήσω.

Η παρέλαση γίνεται για να τιμήσουμε τους ήρωες που θυσιάστηκαν, που έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία μας. Και οι ήρωες αυτοί ήταν νέοι άνθρωποι σε όλες τις εποχές. Στους βαλκανικούς πολέμους μάλιστα νέα παιδιά 18, 19, 20 ετών έδωσαν ηρωικά τη ζωή τους σε μάχες καθοριστικές.
 

Όλα αυτά ήταν νέα παιδιά με όνειρα για τη ζωή! Παιδιά που ήθελαν να ζήσουν, να ονειρευτούν για το αύριο. Γιατί, λοιπόν, να μη παρελάσουμε γι’ αυτούς; Γιατί να μην τους τιμήσουμε; Γνωρίζουμε τι θα πει «χρέος»; Παρελαύνω σημαίνει «τρέχω δίπλα στους ήρωες της συγκεκριμένης νίκης», η οποία εορτάζεται μεγαλοπρεπώς, για να τους τιμήσουμε…

Οι παρελάσεις υπήρχαν από τους αρχαίους χρόνους με παρόμοιους τρόπους με τον σημερινό. Τον 7ο αιώνα π.Χ. στη Σπάρτη αναδείχτηκε ο ποιητής Τυρταίος, ο οποίος εκτός από τα ποιήματα που ονόμασε «Υποθήκες»(=Συμβουλές), έγραψε και εμβατήρια. Τα εμβατήρια αυτά ήταν πολεμικά άσματα που τραγουδιόνταν με τη συνοδία αυλού από τους στρατιώτες πριν από τη μάχη, καθώς ξεκινούσαν με βηματισμό μέχρι να πλησιάσουν τον εχθρό για να αρχίσει η μάχη. Μετά τη νίκη με τα εμβατήρια αυτά πανηγύριζαν για τη νίκη τους.
 

«Τι τιμή στο παλικάρι,
όταν πρώτο στη φωτιά
σκοτωθεί για την πατρίδα
με τη σπάθα στα δεξιά».
 

Γενικά, στην αρχαία Ελλάδα οι παρελάσεις των στρατιωτικών σωμάτων συνοδεύονταν από παιάνες. Οι παιάνες αρχικά ήταν ύμνοι που απευθύνονταν στο θεό Απόλλωνα. Κατόπιν εξελίχτηκαν σε νικητήριους ύμνους, νικητήριους επαίνους, ειδικά στρατιωτικά άσματα που συνόδευαν τις παρελάσεις. Σήμερα ακούμε να λέγεται: «Η φιλαρμονική παιανίζει». Έτσι, λοιπόν, με την συνοδεία παιάνων «ανέβαιναν» στην οδό της εκστρατείας ή έμπαιναν στα πλοία. Γι’ αυτόν το λόγο μάλιστα μέχρι σήμερα οι παιάνες ονομάζονται «εμβατήρια άσματα».
 

Ο Πλούταρχος στο «Λυκούργος» 21, 1-3. Μετά τις παρελάσεις και η μουσική καλλιέργεια και τα τραγούδια τους απασχολούσαν όσο και η άμιλλα στην σαφήνεια του λόγου. Η μουσική είχε κάτι που ξεσήκωνε το θυμικό και προκαλούσε ορμή και ενθουσιασμό γεμάτο δράση και τα λόγια ήσαν αφελή και απλά, για πράγματα σοβαρά και ηθοπλαστικά.Γιατί συνήθως ήσαν έπαινοι που καλοτύχιζαν όσους έπεσαν για τη Σπάρτη και κατηγορίες για όσους δείλιασαν…
 

Μετά την παρέλαση, σχηματίζονταν τρεις χοροί αντίστοιχα στις τρεις ηλικίες. Άρχιζε πρώτος το τραγούδι ο χορός των γερόντων: Ήμασταν κάποτε γενναία παλληκάρια. Ακολουθούσε ο χορός των ανδρών που απαντούσε και έλεγε: Είμαστε εμείς τώρα (εννοείται: παλληκάρια) αν θέλεις δοκίμασε. Ο τρίτος χορός των παιδιών απαντούσε: Εμείς θα γίνουμε πολύ καλύτεροι.
 

Και γενικά, αν κάποιος εξέταζε τα λακωνικά ποιήματα, μερικά από τα ποιήματα που σώζονται ακόμη στα χρόνια μας και τους ρυθμούς των εμβατηρίων τους, που τους χρησιμοποιούσαν βαδίζοντας με αυλό εναντίον των εχθρών, θα σχημάτιζε την γνώμη πως ο Τέρπανδρος και ο Πίνδαρος, καλά είδαν σ’ αυτά συνδυασμένη την ανδρεία με τη μουσική.
 

Στους Επιτάφιους λόγους πάντοτε το πρώτο σημείο λόγου και αναφοράς ήταν ο έπαινος των προγόνων. Στον Επιτάφιο (τοις Κορινθίων βοηθοίς) του Λυσία βλέπουμε τα εξής: «πρώτον μεν ουν τους παλαιούς κινδύνους των προγόνων δίειμι…».
 

Αλλά, είναι γνωστός και ο επιτάφιος του Περικλή (Θουκυδίδης, 2, 36) που αναφέρει: «Θα αρχίσω την ομιλία μου πρώτα από τους προγόνους μας. Διότι είναι όχι μόνον δίκαιο, αλλά και πρέπον συγχρόνως σε τέτοια ευκαιρία, όπως η παρούσα, να αποτίσουμε στη μνήμη τους τον φόρο αυτόν της τιμής. Καθ’ όσον, κατοικούντες οι ίδιοι πάντοτε μέχρι σήμερα την ίδια χώρα κατά την διαδοχή των αλλεπαλλήλων γενεών, μας την παρέδωσαν ελεύθερη με την ανδρεία τους».
 

Βλέπουμε, λοιπόν, ότι οι παρελάσεις και οι άλλες εκδηλώσεις γινόταν για να τιμηθούν οι πρόγονοι που πολέμησαν, αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν για την ελευθερία της πατρίδας. Σήμερα αρνούνται οι νέοι μας να παρελάσουν και κάποιοι άλλοι εισηγούνται την κατάργησή τους.
 

Δεν είναι τυχαία όλα αυτά. Η Νέα τάξη επιδιώκει να αποκοπούν οι ρίζες που μας συνδέουν με το ένδοξο προγονικό παρελθόν. Δηλαδή τη γλώσσα, την ιστορία, τη θρησκεία, τον πολιτισμό. Οι παρελάσεις ενδυναμώνουν το εθνικό φρόνημα του ελληνικού λαού εναντίον της παγκοσμιοποίησης. Γι’ αυτό και δεν τις θέλουν καθόλου. Γι’ αυτό τις πολεμούν και τις μέμφονται…
 

Φυσικά, η κατάργηση των παρελάσεων μοιάζει παρωνυχίδα μπροστά στα τόσα άλλα. Πρώτο απ’ όλα η καταστροφή της ελληνικής γλώσσας. Τα τελευταία τριάντα χρόνια υπάρχει μια κατιούσα πορεία που συνεχίζεται χωρίς προοπτική να ανακοπεί. Η χαριστική βολή ήρθε με την επιβολή του μονοτονικού. Η μεγάλη Ελληνομαθής Γαλλίδα Ακαδημαϊκός, η οποία έζησε και πέθανε ερωτευμένη με την Ελλάδα Ζακλίν Ντε Ρομιγύ, το 1995 από το βήμα της Πνύκας είπε: «Προστατέψτε τη γλώσσα σας τα αρχαία Ελληνικά. Ήταν λάθος η κατάργηση των τόνων».
 

Εμείς εκεί! Πεισματικά και εχθρικά. Και η ταυτόχρονη κατάργηση διαχρονικών συνεκτικών δομικών κανόνων ορθογραφίας και Γραμματικής οδηγούν στην καταστροφή της ελληνικής γλώσσας.
 

Πόσοι μεγαλόσχημοι είναι πρόθυμοι να εισαγάγουν την αγγλική ως δεύτερη επίσημη γλώσσα του κράτους!.. Μια γλώσσα που είναι ένας αχταρμάς γλωσσών, που οι μισές λέξεις της προέρχονται από την ελληνική.
 

Μετά την ομαδική και σφοδρή αντίδραση άρχισε ένας άλλος ύπουλος τρόπος. Είναι η νέα παγκόσμια γλώσσα, η οποία ονομάζεται globish (globe = υδρόγειος + english = αγγλικά). Κάτι ανάλογο με την ΕΣΠΕΡΑΝΤΟ. Προέκταση της μεθόδου αυτής είναι τα greeklish, δηλαδή η απόδοση ελληνικών λέξεων με λατινικά γράμματα. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται στις σύγχρονες μορφές επικοινωνίας. Η υβριδιακή αυτή γλώσσα χρησιμοποιείται τόσο στο ίντερνετ και στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης, όσο και στα μηνύματα που ανταλλάσσονται μέσω κινητών (ορθότερα: φορητών) τηλεφώνων και emails.
 

Η ιστορία διαστρεβλώνεται. Οι μεγαλύτερες προσωπικότητες της ελληνικής ιστορίας σπιλώνονται. Τα θρησκευτικά έχασαν τον Ορθόδοξο χαρακτήρα. Πήραν τη μορφή θρησκειολογίας. Οι μαθητές υποχρεώνονται να μάθουν ιστορία των θρησκειών όλων των ανατολικών λαών και περί Ορθοδοξίας ουδέν.

ΠΡΩΙΝΟΣ ΛΟΓΟΣ,07/02/2014

 

Πηγή: Ακτίνες

Knokke - Οικουμενιστική συμπροσευχή για Χριστιανική Ενότητα.

Στη βελγική επαρχία της Δυτικής Φλάνδρας και στο δήμο του Knokke πραγματοποιήθηκε στις 24 Ιανουαρίου 2014 στον Αγγλικανικό καθεδρικό ναό οικουμενιστική συμπροσευχή στα πλαίσια της Εβδομάδας Προσευχής για την ενότητα των χριστιανών.

Παραβρέθηκαν ο νέος Μητροπολίτης Βελγίου, Αθηναγόρας Πέκσταντ, (υπάγεται στο Πατριαρχείο Κων/λεως.) και ο οικονόμος Μπέρναντ Πέκσταντ.

Πηγή: Ακτίνες

(Σχόλιο Εγκολπίου: Η ένωση μεταξύ αιρετικών ορθοδοξόσχημων και λοιπών χριστιανικών αιρέσεων έχει συντελεσθεί ήδη. Τί αναμένουν οι αδελφοί μας νεοημερολογίτες, που γνωρίζουν τη κατάσταση, για να εξέλθουν από το αιρετικό μονοπάτι που τους οδηγούν οι ταγοί τους; Οι νεοημερολογίτες Επίσκοποι που διαμαρτύρονται προφορικώς και γραπτώς για τα φαινόμενα αυτά, πώς αντέχουν να συμπροσεύχονται με τους αιρετικούς συνεπισκόπους τους και να είναι μελη αυτών των αιρετικών εκκλησιών; Με τα λόγια και τις συνεχείς διαμαρτυρίες τόσες δεκαετίες τίποτα δεν άλλαξε...)

Θεοφάνεια στην Κοζάνη.

Θαύμα της Παναγίας στη Συρία.

Ένα θαυμαστό γεγονός πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στο Γυναικείο Μοναστήρι της Παναγίας της Σαϊντανάγια στη Συρία.
 

Να αναφερθεί ότι ο συνεχιζόμενος εμφύλιος πόλεμος έχει καταστρέψει πολλά χριστιανικά ιδρύματα, ενώ εκτόπισε χιλιάδες χριστιανούς από τα σπίτια τους.
 

Σύμφωνα με μαρτυρίες τον περασμένο μήνα μια ομάδα ανταρτών εκτόξευσε ρουκέτα εναντίον της Μονής.
 

Οι μοναχές που βρισκόταν μέσα στο Μοναστήρι ένιωσαν έναν μεγάλο θόρυβο, και το έδαφος να δονείται.
 

Το μόνο σίγουρο ήταν ότι η ρουκέτα θα κατέστρεφε το Μοναστήρι και οι μοναχές θα σκοτωνόνταν.

Όμως εκ θαύματος δεν συνέβη το παραμικρό και οι μοναχές αναρωτήθηκαν για την''τύχη'' της ρουκέτας.

Λίγες μέρες αργότερα ένας ανώτατος αξιωματικός του Συριακού στρατού επισκέφθηκε την Μονή, για να εορτάσει τα Χριστούγεννα και την νέα χρονιά.

Κατά την διάρκεια της επίσκεψης ο ανώτατος αξιωματικός, ρώτησε αν στο Μοναστήρι συνέβη κάτι ασυνήθιστο τελευταία.

Οι μοναχές ανέφεραν το περιστατικό με την ρουκέτα που εκτοξεύτηκε κατά της Μονής, η οποία τελικά αναρωτηθήκαν πως δεν τους χτύπησε.

Τότε ο αξιωματικός έμεινε έκπληκτος ακούγοντας από τις μοναχές το συμβάν και επιβεβαιώθηκε αυτό που ο ίδιος είδε.

Συγκεκριμένα ο Αξιωματικός είδε την στιγμή που οι αντάρτες εκτόξευσαν την ρουκέτα εναντίον της μονής, όμως τόσο αυτός όσο και άλλοι αξιωματικοί είδαν κάτι ασυνήθιστο και εκπληκτικό.

Ενώ η ρουκέτα επλησίαζε να χτυπήσει το Μοναστήρι, ξαφνικά μια γυναίκα ντυμένη με μπλε άμφια, εμφανίστηκε στον ουρανό και έπιασε την ρουκέτα στα χέρια Της και την έριξε μακριά.

Αυτό αμέσως προκάλεσε μεγάλη έκπληξη και απορία σε όλους. Ο στρατηγός αναρωτήθηκε ποιά ήταν αυτή η Κυρία που ήταν ντυμένη στα μπλέ με μια εκπληκτική χάρη γύρω Της.

Τελικά κατάλαβαν ότι δεν ήταν καμιά άλλη από την Υπεραγία Θεοτόκο την Μητέρα Χριστού του Θεού, Κυρίου και Σωτήρα μας. 

 

Πηγή: romfea.gr