Έκκληση σε όσους διαβάζουν ανυποψίαστοι Μιχάλη Καλόπουλο.

Tου Ιερομονάχου Λουκά Γρηγοριάτου.

Αγαπητοί,

Με αφορμή την συνέντευξη που ο κ. Μιχάλης Καλόπουλος έδωσε στην ομάδα Gateway (στο Διαδίκτυο), καταθέτουμε με συντομία τις σκέψεις μας, για να σας βοηθήσουμε στην κατανόησή της και στην αξιολόγηση του έργου του.

1. Διαφημίζει το βιβλίο του «Βιβλική Θρησκεία - Το μεγάλο ψέμα», ένα βιβλίο για ανυποψίαστους νεοέλληνες, αδύναμους να μελετήσουν την Αγία Γραφή της πίστεώς τους για να καταλάβουν το «μεγάλο ψέμα» του Μιχάλη Καλόπουλου, που γίνεται πιο μεγάλο καθώς ανακυκλώνεται μέσα στην ιστορία. Είναι λίγος ο χώρος εδώ για να πούμε το γιατί. Σίγουρα θα θυμάστε και άλλους θεωρητικούς της αθεΐας που πέρασαν και χάθηκαν. Η αλαζονεία πάντως με την οποία μιλάει στο βιβλίο του, ότι δηλαδή λυπάται εκείνον τον δύστυχο Χριστιανό που θα τολμήση να αντιπαραθέση λόγο στην επιχειρηματολογία του, δεν τιμά το έργο του. Θυμίζει τον χριστιανοκατήγορο Κέλσο τον Αθηναίο, στον οποίο απήντησε μεθοδικώτατα ο μεγάλος Αλεξανδρινός, ο Ωριγένης.

Σας θυμίζουμε τί λέγει εισαγωγικά στο Κατά Κέλσου έργο του:

«Ο Σωτήρας και Κύριός μας Ιησούς Χριστός συκοφαντούμενος σιωπούσε και κατηγορούμενος δεν απαντούσε, διότι ήξερε ότι όλη του η ζωή και τα έργα του προς τους Ιουδαίους ήταν ανώτερα από φωνή που θα ήλεγχε την ψευδομαρτυρία και από λέξεις που θα συνιστούσαν απολογία προς τις κατηγορίες. Δεν καταλαβαίνω λοιπόν, φιλόθεε Αμβρόσιε, γιατί θέλησες να συντάξω απολογία για όσες ψευδομαρτυρίες κατά των Χριστιανών και κατηγορίες κατά της πίστεως των εκκλησιών έγραψε ο Κέλσος, σαν να μη είναι τα ίδια τα πράγματα ισχυρός έλεγχος και λόγος ανώτερος από κάθε συγγραφή που να εξαφανίζη τις ψευδομαρτυρίες και να μη αφήνη την παραμικρή πιθανότητα στις κατηγορίες να σταθούν». Και συμπληρώνει αμέσως στην συνέχεια ο Ωριγένης: «Ο Ιησούς λοιπόν πάντοτε ψευδομαρτυρείται και δεν υπάρχει καιρός που οι άνθρωποι να μη τον κατηγορούν από κακία. Ο ίδιος βέβαια και τώρα σιωπά για όλα αυτά και δεν αποκρίνεται με λόγια, απολογείται όμως και ελέγχει και ανατρέπει τις ψευδομαρτυρίες και τις κατηγορίες με την ζωή των γνησίων Του μαθητών (σ.σ. των αγίων Του, θα λέγαμε σήμερα), η οποία βροντοφωνάζει τα αντίθετα προς αυτές και είναι ανώτερη από κάθε ψευδομαρτυρία» 1.

2. Υπερτιμώντας ο Μιχάλης Καλόπουλος την σημασία της Μυθολογίας εις βάρος της χριστιανικής Αγίας Γραφής υποστηρίζει στην συνέντευξη: «η ελληνική μυθολογία που είναι αρχαιότερη, πληρέστερη και αυθεντικότερη καταλεηλατήθηκε από τους συγγραφείς της Βίβλου».

Κατ’ αρχήν η απάντησή του είναι πολύ πρόχειρη. Το ερώτημα «ποιος αντέγραψε ποιον» απησχόλησε τους αρχαίους κριτικούς 2 και τους Χριστιανούς ιστορικούς 3. Δεν θα δώσουμε τώρα συνολική απάντηση. Θα κινήσουμε όμως την περιέργειά σας με την πληροφορία ότι ο Ορφέας, ο Πυθαγόρας, ο Σόλων και ο Πλάτων επισκέφθηκαν την Αίγυπτο και άλλες περιοχές και συμπεριέλαβαν πλείστα εξωελλαδικά στοιχεία στην θρησκεία, την φιλοσοφία ή τις συγγραφές τους. Ενδεικτικά θα παραθέσουμε ένα μικρό απόσπασμα: «Ο Ορφέας πήγε στην Αίγυπτο και έλαβε μέρος στην τελετή και κοινώνησε τα Διονυσιακά μυστήρια. Επειδή οι Κάδμειοι τον αγαπούσαν και τον τιμούσαν, τους έκανε χάρη να μεταθέση (στην Βοιωτία) την γένεσι του θεού (Διονύσου, με τον γνωστό μύθο της Σεμέλης). Ο πολύς λαός όμως είτε από άγνοια είτε γιατί ήθελε να θεωρήται Έλληνας ο θεός (Διόνυσος), δέχθηκε ευχαρίστως τις τελετές και τα μυστήρια» 4. Οι αρχαίοι χριστιανοί ιστορικοί πάντως αντεπεξήλθαν σε ένα γόνιμο διάλογο για το ζήτημα «ποιος αντέγραψε ποιον» και έχουν ώριμες θέσεις. Αξίζει να τις ερευνήσετε.

Έπειτα, η ελληνική Μυθολογία έχει δεχθή καταλυτική κριτική από τους ιδίους τους αρχαίους φιλοσόφους και τους τραγικούς 5. Οι φιλόσοφοι την απέρριψαν ή την εξιδανίκευσαν, οι τραγικοί την ειρωνεύθηκαν, αναδεικνύοντας την ενδόμυχη προσδοκία της μονοθεΐας και του αληθινού Λυτρωτή. Σας θυμίζουμε τι γράφει ο Ξενοφάνης ο Κολοφώνιος: «Εις Θεός, εν τε θεοίσι και ανθρώποισι μέγιστος, ούτε δέμας θνητοίσι όμοιος ουδέ νόημα». Ο ίδιος πάλι για την μυθολογία των ποιητών: «πάντα θεοίσ’ ανέθηκαν Όμηρος θ’ Ησίοδός τε, όσα παρ’ ανθρώποισιν ονείδεα και ψόγος εστίν,... ως πλείστ’ εφθέγξαντο θεών αθεμίστια έργα, κλέπτειν, μοιχεύειν τε και αλλήλους απατεύειν». Παρόμοια γράφουν οι τραγικοί, ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης κ.ά. Ο Πλούταρχος μνημονεύει με ιδιαίτερη σοβαρότητα την πλήρη διαφωνία των φιλοσόφων προς τους ποιητάς, όσον αφορά την αξία της Μυθολογίας 6.

Και τέλος, πρέπει να γνωρίζετε ότι για μας τους Χριστιανούς η Βίβλος δεν είναι η εβραϊκή μυθολογία. Είναι λόγος για τον αληθινό Θεό που δημιούργησε τον κόσμο και έγινε άνθρωπος για να τον σώση. Ταυτόχρονα είναι λόγος για τον τρόπο που αποκτούμε την αυθεντική γνώση του Θεού, την κοινωνία μαζί Του. Ο ορθολογισμός του Μιχάλη Καλόπου­λου, που συχνά πυκνά εκτρέπεται σε ανορθολογισμό, δεν είναι η μέθοδος που εξασφαλίζει την κατανόηση της Βίβλου. Ερευνά και την ερμηνεύει με εσκοτισμένο μυαλό (χωρίς φωτισμό του Αγίου Πνεύματος), όπως οι προτεστάντες και οι ιεχωβάδες. Την παραπλανητική αυτή μέθοδο ακολούθησαν και άλλοι πριν από αυτόν. Εσείς θα αναζητήσετε την αυθεντική μέθοδο, της καθάρσεως του νου και της καρδιάς, που διασώζει η Ορθόδοξη Εκκλησία;

3. Οι νεοέλληνες αγνοούν, υποστηρίζει ο κ. Καλόπουλος, την ελληνική Μυθολογία. Οι Έλληνες όμως, αντιπαρατηρούμε, που απέρριψαν την αρχαία ελληνική θρησκεία με πολλή επίγνωση και πολύ μαρτυρικό αίμα, την εγνώριζαν πάρα πολύ καλά. Τα Ελληνόπουλα προηγουμένων εποχών διδάσκονταν την ελληνική Μυθολογία στο πλαίσιο μιας ευρύτερης παιδείας που περιελάμβανε επίσης τα έπη, τις τραγωδίες, την ιστορία, την φιλοσοφία, την ποίησι και την τέχνη και όλη την αρχαία εθνική μας κληρονομιά. Οι δάσκαλοί τους όμως ήξεραν να ζυγίζουν την ηθική ποιότητα των μύθων και να απορρίπτουν την θρησκεία των ψευδοθεών. Εφήρμοζαν την τακτική του Μεγάλου Βασιλείου: οι μαθητές τους να ερανίζωνται όσα ομιλούν περί αρετής, «όπως αν εξ ελληνικών ωφελοίντο λόγων». Γιατί σίγουρα οι μύθοι που περιγράφουν τις ανηθικότητες των ψευδοθεών του Ολύμπου (π.χ. παιδεραστία του Διός - υπόθεσις Γανυμήδους, μοιχεία της Ήρας) δεν έχουν την ίδια ηθική ή διδακτική αξία με άλλες διηγήσεις των ποιητών ή των τραγικών και των φιλοσόφων που εξαίρουν την φιλοπατρία, την φιλοξενία, την φιλανδρία, την σωφροσύνη, την ευορκία, την αρετή γενικά.

4. Παραθέτει ο κ. Καλόπουλος αποσπάσματα από τα Ερμητικά κείμενα, για να αποδείξη ότι τα δόγματα της Βίβλου είναι κλεμμένα από αλλού. Έχει λάθος. Τα κείμενα που αποδίδονται στον Ερμή τον Τρισμέγιστο έχουν γραφή από νεοπλατωνικούς φιλοσόφους μεταξύ 1ου και 3ου αιώνος μ. Χ. Η θεολογία τους είναι προφανές δάνειο από την διδασκαλία των Γνωστικών, προσαρμοσμένο μάλιστα στην νεοπλατωνική αντίληψη περί Θεού, τριαδικότητος του θείου Όντος, δημιουργίας του κόσμου και πτώσεως του ανθρώπου, ώστε να διασωθή ό,τι ήταν δυνατόν από την καταρρέουσα ειδωλολατρική θρησκεία.

5. Κυριευμένος από υστερία κατά του ιερατείου, που δήθεν ασυδοτεί εις βάρος μας υποσχόμενο «μεταθανάτια δώρα», ο Μιχάλης Κα­λόπουλος γράφει: «σήμερα, χωρίς δεύτερη σκέψη, με αντάλλαγμα τα υποθετικά μεταθανάτια δώρα των θρησκειών, καταθέτουμε μαζικά την υποστήριξή μας, στα χέρια των πλέον αδίστακτων κερδοσκοπικών ιερατείων, και είναι ακριβώς αυτή η δική μας απερίσκεπτη θεοσέβεια που γιγαντώνει την πανανθρώπινη ασυδοσία και τελικά προάγει την πιο σκληρή αθεΐα στο όνομα κάποιων δήθεν θεών». Θυμίζουμε όμως ότι και η αρχαιοελληνική θρησκεία συντηρούσε μυστήρια ελευσίνεια, κρόνεια, φρυγικά, σαμοθράκεια, αιγυπτιακά (Ίσιδος και Οσίριδος) και άλλα πολλά λογής λογής και ολκής, για να προσφέρουν «μεταθανάτια δώρα»: «τοίσδε γαρ μόνοις [τοις τετελεσμένοις] εκεί ζην έστι, τοις δ’ άλλοισι πάντ’ εκεί κακά» 7 και «ος αν αμύητος και ατέλεστος εις Άιδου αφίκηται, εν βορβόρω κείσεται, ο δε κεκαθαρμένος τε και τετελεσμένος, εκείσε αφικόμενος μετά θεών οικήσει» 8.

Εκείνα λοιπόν τα μεταθανάτια δώρα ήσαν πραγματικά, ενώ τα χριστιανικά είναι υποθετικά; Ας αγγίξη λοιπόν η υστερία του και εκείνα τα δώρα και ας γκρεμίση ολάκερη την αρχαία θρησκεία ή ας παύση να υψώνη βέβηλη γλώσσα κατά του Χριστιανισμού.

Όσον αφορά πάντως την αναφορά του σε «αδίστακτα κερδοσκοπικά ιερατεία», είναι χρήσιμο να του υπενθυμίσουμε κάποια «ιερατεία» σύγχρονων θρησκειών που για ναό τους έχουν το χρηματιστήριο ή το καζίνο και απομυζούν θεμιτά ή αθέμιτα τους λαούς. Αυτά πού τα βάζει ο κ. Καλόπουλος; Στα πιο φτωχικά και ευγενή; Τα «ιερατεία» της σύγχρονης ψευδωνύμου γνώσεως των αστρολόγων, των εσωτεριστών, των γκουρού, των αποκρυφιστών, που υπόσχονται «δώρα» στην παρούσα και όχι στην μέλλουσα ζωή, πού τα τοποθετεί; Στους αδιάφθορους; Και τα εκατομμύρια των «πιστών» που τους ακριβοπληρώνουν από το υστέρημα του μόχθου τους, πού τους κατατάσ­σει; Στους εχέφρονες; Ας ιδούμε να γράψη λίγες αράδες και για όλους αυτούς!

Πάντως, όταν η συνείδησή μας ταράσσεται και κλυδωνίζεται από την σκανδαλολογία των ημερών, δεν είναι λογικό να ανάγουμε το σκάνδαλο σε δόγμα ούτε να αμφισβητούμε στο πρόσωπο αυτών που έπεσαν, έστω και χαμηλά, το ήθος των αξίων και την τιμή Εκείνου που εκπροσωπούν.

Για να μιλήσουμε εν τέλει επί της ουσίας: Ενδιαφερθήκατε ποτέ, εσείς, φίλοι αναζητητές της αληθινής γνώσης, να μάθετε ποιο είναι το νόημα της ιερωσύνης στα προχριστιανικά και εξωχριστιανικά θρησκεύματα και γιατί το αληθινό της νόημα βρίσκεται στην ιερωσύνη που απορρέει από το πρόσωπο του Χριστού; Ενδιαφερθήκατε να μάθετε για τον εθνικό, κοινωνικό, μορφωτικό και πνευματικό ρόλο του Ορθόδοξου κληρικού, αυτού του ήρωα στην εθνική μας ζωή επί δύο χιλιάδες χρόνια; Καλό θα ήτανε.

6. Για τα εδάφια της Βίβλου που εξαγγέλλουν τις «εξουσιαστικές και κατακτητικές τάσεις» των Εβραίων, χρειάζεται προσοχή. Πολλή προσοχή. Ο Μιχάλης Καλόπουλος διαβάζει τα βιβλικά αυτά κείμενα με τα ίδια μάτια που τα διαβάζουν οι Σιωνιστές και οι Ταλμουδιστές. Δεν είναι αυτό ούτε φρόνιμο ούτε ελληνοπρεπές. Να υποθέσει κανείς κάτι πονηρό, ότι μια τέτοια ανάγνωση της Βίβλου εξυπηρετεί τα σχέδια των αντιχρίστων που βάλθηκαν να ξεριζώσουν από τον τόπο μας καθετί το χριστιανικό; Εμείς πάντως οι Έλληνες Χριστιανοί διαβάζουμε αιώνες τώρα τα εδάφια αυτά στις εκκλησιές μας, εμείς οι μοναχοί τα διαβάζουμε κάθε μέρα στα Μοναστήρια μας, και δεν βάλαμε ποτέ στον νου μας ότι λέγονται εναντίον μας. Μήπως δεν είμαστε Έλληνες ή μήπως είμαστε χαμηλής νοημοσύνης; Η αλήθεια είναι ότι όλα αυτά τα εδάφια της Βίβλου έχουν το πραγματικό τους νόημα, που ο Μιχάλης Καλόπουλος δεν φαντάσθηκε ή σκοπίμως απέκρυψε, αλλά είναι τόσο απλό να το βρη κάποιος στα έργα των Ελλήνων Πατέρων, όπως ο Μέγας Βασίλειος ή ο Γρηγόριος ο Θεολόγος. Οι καλοπροαίρετοι μπορούν να το επιχειρήσουν.

7. «Ο δρόμος που πρέπει να ακολουθήσει ο καθένας μας για να βρει την ιστορική αλήθεια», κατά τον Μιχάλη Καλόπουλο, είναι «... η μεθοδική βάσανος της αμφισβήτησης». Συνιστούμε την ρήτρα του σε όλους σας. Μην εμπιστεύεσθε στα γραφόμενά του με τυφλή πίστη. Αμφισβητήστε τα πρώτα, αποδείξτε τα με υπευθυνότητα και μετά να τα αποδεχθήτε.

8. «Οι ηλίθιοι εξουσιαστές του κόσμου, που καθημερινά απειλούν με αφανισμό τον πραγματικά θεϊκό αυτόν πλανήτη» (εννοεί μάλλον ο Μιχ. Καλόπουλος αυτούς που πυροδοτούν τους παγκοσμίους και τους σύγχρονους αποικιοκρατικούς πολέμους, που ρίχνουν τα πυρηνικά, κ.λπ.), δείτε το προσεκτικά, δεν είναι φορείς του Ορθοδόξου Ελληνικού πνεύματος, που είναι πνεύμα σεβασμού στον άνθρωπο και στην δημιουργία γενικά και καλλιεργείται αιώνες τώρα με την διδασκαλία και την ζωή της Ορθοδόξου Εκκλησίας, αλλά φορείς του πνεύματος της υπεροψίας, της αλαζονείας, της αυτοθεώσεως που γέννησαν οι αρνητές της (θρησκευτικοί και πολιτικοί) σε Ανατολή και Δύση και στην Ελλάδα μας.

9. Και κάτι τελευταίο για τον «Σύνδεσμο Απομυθοποιητών Ελλάδος» και όσους τους εμπιστεύονται: Εργασθήτε, φίλοι, εργασθήτε για να γκρεμίσετε ό,τι ιερό και όσιο έχουν στην ψυχή τους οι συμπατριώτες σας. Το ίδιο έκαναν και στην Σοβιετική Ένωση επί 70 χρόνια στον δικό τους λαό. Πολέμησαν την πίστη στον Χριστό. Κατάφεραν όμως να αναδείξουν εκατομμύρια μάρτυρες. Λέτε να το καταφέρετε και σεις στην χώρα μας; Πάντως, αν γκρεμίσετε σε κάποιες ψυχές την πίστη στον αληθινό μας Θεό, τον Ιησού Χριστό, σκεφθήτε τι θα βάλετε στην θέση της. Γιατί πολλοί στο παρελθόν έβαλαν πολλά υποκατάστατά της και είναι περίεργο που ακόμα υπάρχουν και άλλα! Στην περίπτωση όμως που δημιουργήσετε ανθρώπους απέλπιδες —γιατί η ζωή δεν είναι μόνο γνώση, αλλά έχει πόνο και θάνατο— αφήστε τους να επιστρέψουν στον Χριστό. Τους περιμένει με πολλή αγάπη! Κοντά Του, στην Ορθόδοξη Εκκλησία Του, στους Αγίους Του, βρίσκουμε την ελπίδα και την Ανάσταση.

Παραπομπές.

Παραγρ. 1-2 (μετάφραση)
Βλ. Διογένη Λαέρτιου, Φιλοσόφων Βίοι, 1, 1-12
Βλ. Ευσεβίου, Ευαγγελική προπαρασκευή
Διοδώρου Σικελιώτου, Ιστορική Βιβλιοθήκη 1, 23
Συνοπτική παρουσίασή της θα βρείτε στο μικρό τεύχος «Νεοπαγανισμός», εκδ. Αποστολικής Διακονίας 2002, σσ. 16-20
Ερωτικός, 763CD
Σοφοκλής, Αποσπάσματα
Πλάτωνος, Φαίδων

 

Πηγή: hristospanagia3.blogspot.gr

Παγκόσμια Λευκή Αδελφότητα...

 

Μία αποκρυφιστική συγκρητιστική κίνησις.

του Πρωτ. Βασιλείου Α. Γεωργόπουλου, Λέκτωρος Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

Η Παγκόσμια Λευκή Αδελφότητα είναι μία αποκρυφιστική, συγκρητιστική οργάνωση με θεοσοφικές αποχρώσεις, που δημιουργήθηκε από τον Βούλγαρο Omraam Miklael Aivanhov (1900-1986) στο Fresis της Γαλλίας το 1947 (Βλέπε φωτόγραφίες πάνω). Ο ιδρυτής της κίνησης είχε γεννηθεί στη Βουλγαρία, όπου και έζησε μέχρι το 1937. Από το 1937-1986 μετακόμισε και έζησε στην Γαλλία μέχρι το Δεκέμβριο του 1986. Στη Βουλγαρία είχε υπάρξει για πολλά χρόνια μαθητής του Βούλγαρου αποκρυφιστή Πέτερ Ντένωφ[1]. Κατά τους ισχυρισμούς της οργάνωσης το επίγειο τμήμα της αποτελεί γέφυρα, που οδηγεί στην ουράνια αόρατη αδελφότητα. Στην Παγκόσμια Λευκή αδελφότητα τόσο στο ουράνιο όσο και στο επίγειο τμήμα της, αντιτίθεται, κατά τους ισχυρισμούς της, η Μαύρη αδελφότητα.

Σύμφωνα με τον O. M. Aivanhov, στην οργάνωσή του προσφέρεται μία μυστική γνώση, που προέρχεται από ένα θιβετιανό σοφό και από άγνωστα βιβλία, που βρίσκονται φυλαγμένα σε τέσσερις βιβλιοθήκες του σύμπαντος[2].

Ο συγκρητιστικός χαρακτήρας είναι εμφανέστατος, όπως συμβαίνει συνήθως σ’ αυτές τις σκοτεινές κινήσεις. Υποστηρίζει χαρακτηριστικά ο O. M. Aivanhov : «Βλέπετε τα γιόγκα της Ινδίας, τα Ευαγγέλια, έχουν τις ίδιες αλήθειες. Ε λοιπόν, αυτές τις αλήθειες εμβαθύνουμε στη διδασκαλία της Παγκόσμιας Λευκής Αδελφότητας»[3].

Ο ιδρυτής της κίνησης δεν παρέλειψε να συσχετίσει και το πρόσωπο του Χριστού με την Παγκόσμια Λευκή Αδελφότητα, μέσα σε μία ευρύτερη αποκρυφιστική κακοποίηση των Καινοδιαθηκικών δεδομένων.

Μεταξύ των άλλων υιοθετεί, καταλλήλως προσαρμοσμένη, μία κλασσική ανιστόρητη μυθοπλασία στην προσπάθειά του να έχει ο λόγος του μία ψευδαίσθηση ιστορικής αληθοφάνειας. Υποστηρίζει χαρακτηριστικά: «Και ο Ιησούς επίσης, οι θρήσκοι νομίζουν συχνά ότι δεν ήξερε τίποτα κι ότι μπόρεσε να κάνει θαύματα χωρίς να μελετήσει και δουλέψει. Λοιπόν, από ηλικίας δώδεκα μέχρι τριάντα χρονών τα Ευαγγέλια δεν λέγουν τίποτα για τη ζωή του Ιησού. Πού είχε πάει σ’ αυτά τα 18 χρόνια; Στα αρχεία της Παγκόσμιας Λευκής Αδελφότητας, όπου η ζωή του περιγράφεται με λεπτομέρειες, διαβάζουμε ότι στην περίοδο αυτή ο Ιησούς εταξίδευσε. Πήγε μέχρι τα Ιμαλάια και εκεί εκπαιδεύτηκε από τους Μεγάλους Μύστες».[4]

Σ’ άλλο σημείο, δεν θα διστάσει να παρουσιάζει τον Χριστό και τους Αγίους Αποστόλους ως χρήστες και χορηγούς κανόνων και πρακτικών μαγείας. Αναφερόμενος στις απαντήσεις του Χριστού κατά τους τρεις πειρασμούς του στην έρημο ο O. M. Aivanhov, εκφράζει την άποψη ότι: «Στις τρεις του απαντήσεις, θα δούμε ότι ο Ιησούς έδωσε τους κανόνες της λευκής μαγείας»[5]. Και σ’ άλλη περίπτωση πάλι υποστηρίζει ο ιδρυτής της κίνησης: «Πολλοί νομίζουν ότι οι Απόστολοι ήταν άνθρωποι αμόρφωτοι κι όχι έξυπνοι. Διόλου. Ο Ιησούς τους διάλεξε, διότι στο παρελθόν υπήρξαν Μύστες και μεγάλοι Μάγοι. (..) Ακόμη κι ο πιο άπιστος, ό Άγιος Θωμάς, ήταν η ενσάρκωση του Σολομώντα».

Η Παγκόσμια Λευκή Αδελφότητα προσηλυτίζει τα μέλη της μέσω διαλέξεων, εκθέσεων, προσωπικών επαφών και άλλων μέσων, επαγγελλόμενη ένα νέο κόσμο καινούργιας ζωής, ευτυχίας, αρμονίας, κατανόησης, μιας νέας παγκόσμιας ηλιακής θρησκείας, όπως θα αρμόζει στην εποχή του Υδροχόου.[6]

Η κίνηση δραστηριοποιείται και στην Ελλάδα ως σωματείο από το 1987, πλην όμως έχει διασπαστεί σε δύο διαφορετικές ομάδες.


___________________________________________________
 

[1]. Βλ. Pierre Riffard, L’ Ésotérisme, σ. 870
[2]. Bλ. Jean Vernette, Dictionnaire des Grupes Religieux Aujourd’hui. Religions Églises Sectes. Nouveaux mouvements religieux Mouvements spiritualistes, 1995. σ. 94.
[3]. Βλ. O. M. Aivanhov, H μεταφυσική διάσταση του ανθρώπου σ. 125
[4]. Βλ. O. M. Aivanhov, Η πνευματική αλχημεία, όπ. π. σ. 92 (βλ. και σ. 85)
[5]. Βλ. O. M. Aivanhov, Το δέντρο της γνώσης του καλού και του κακού, σ. 117.
[6]. Πρβλ. O. M. Aivanhov, Η πνευματική αλχημεία, όπ. π. σ. 92.

Αστρολογία, Αποκρυφισμός και σύγχρονη ειδωλολατρεία...

Συνέντευξη του π. Αρσενίου Βλιαγκόφτη στον δημοσιογράφο Θεόδωρο Δούκα

Πριν από λίγο καιρό βρεθήκαμε στην Ιερά Μονή του Οσίου Αρσενίου, στο Βατοπαίδι Χαλκιδικής και είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε με τον πατέρα Αρσένιο, ειδικό σε θέματα αιρέσεων, σχετικά με την αστρολογία. Μια εποικοδομητική συζήτηση που μας αφορά όλους.

Πάτερ Αρσένιε, τα τελευταία χρόνια η αστρολογία έχει μπει για τα καλά στη ζωή των ανθρώπων. Ποια είναι η γνώμη σας;

Γίνεται μεγάλη προσπάθεια για να μπει στη ζωή μας και σίγουρα αυτό δεν είναι τυχαίο. Πρόκειται για ένα υπαρκτό πρόβλημα και η ευθύνη των μέσων ενημερώσεως σ’ αυτό είναι μεγάλη. Κυριολεκτικά το κοινό κατακλύζεται από μηνύματα που διαφημίζουν την αστρολογία.

Είπατε ότι γίνεται μεγάλη προσπάθεια για να μπει η αστρολογία στη ζωή μας και ότι αυτό δεν είναι τυχαίο. Τί εννοείτε;

Να σας πω. Η αστρολογία δεν είναι ουδέτερη θρησκευτικά. Εντάσσεται πλήρως στον ευρύτερο αποκρυφιστικό χώρο. Πιστεύει στο λεγόμενο κάρμα και στη μετενσάρκωση. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις σχετικές διαφημίσεις διαβάζουμε: «μέντιουμ, αστρολόγος, ψυχοερευνήτρια, χαρτιά ταρώ». Οπότε πάνε όλα μαζί. «Πακέτο» κατά τη σύγχρονη έκφραση. Δεν πρέπει επίσης να ξεχνούμε ότι η αντίχριστη κίνηση της «Νέας Εποχής του Υδροχόου» θεμελιώνεται στην αστρολογία.

Αυτό λοιπόν το σκοτεινό κύκλωμα προβάλλει την αστρολογία, επιδιώκοντας να κάνει τους ανθρώπους να πιστέψουν σ’ αυτήν. Θα πρέπει από την αρχή να τονίσουμε ότι είναι ασυμβίβαστη η πίστη στην αστρολογία με την Ορθόδοξη πίστη. Δηλαδή, δεν μπορεί ένας χριστιανός να πιστεύει συγχρόνως και στην αστρολογία. Αυτό λέγει η Αγία Γραφή. Μάλιστα οι εμμένοντες στην ενασχόληση με την αστρολογία, όπως και με τη μαγεία και μαντεία, υποβάλλονται σε σοβαρά επιτίμια, όπως προβλέπουν οι ιεροί κανόνες της Εκκλησίας μας. Αποκόπτουν τον εαυτό τους από την Εκκλησία.

Θα θέλαμε, πάτερ Αρσένιε, να μας πείτε τί ακριβώς πιστεύει η αστρολογία.

Η αστρολογία πιστεύει ότι η θέση των άστρων την ώρα που γεννιέται κάποιος, βάζει μια ανεξίτηλη σφραγίδα στην προσωπικότητά του. Προδιαγράφει η θέση των άστρων το μέλλον του. Δεν μας λέγει όμως πώς γίνεται αυτό. Τί είδους επίδραση είναι αυτή που ασκούν, υποτίθεται, τα άστρα. Είδατε, λέμε «πιστεύει». Πρόκειται πράγματι για μια πίστη. Πίστη του αποκρυφισμού και της αρχαίας ειδωλολατρίας που αρνούνται τον Θεό και θεοποιούν τη φύση. Δεν πιστεύουν ότι υπάρχει Θεός που ενδιαφέρεται για τον άνθρωπο, ούτε πιστεύουν ότι ο άνθρωπος είναι ελεύθερος. Όλα πιστεύουν ότι τα κατευθύνει μια τυφλή και απρόσωπη αναγκαιότητα.

Κάτι σαν το κισμέτ των μουσουλμάνων;

Ακριβώς. Και πρόκειται βέβαια για μια δεισιδαιμονία. Εκτός αυτού, η αστρολογία ήδη από τα χρόνια της Αναγεννήσεως στη Δύση (16ος αι.) έχει πάρει, θα έλεγε κανείς, διαζύγιο από την επιστήμη της αστρονομίας. Η αστρολογία έχει μείνει κολλημένη στο γεωκεντρικό σύστημα, το οποίο βέβαια κανείς επιστήμων δεν δέχεται, ενώ η επιστήμη της αστρονομίας έχει υιοθετήσει το ηλιοκεντρικό σύστημα. Δεν υπάρχει κανείς επιστήμων αστρονόμος που να παραδέχεται την αστρολογία, αντίθετα μάλιστα υπάρχουν αποφάσεις διεθνών αστρονομικών συνεδρίων που καταδικάζουν την αστρολογία ως δεισιδαιμονία και τσαρλατανισμό.

Παρ’ όλα αυτά οι αστρολόγοι πολλές φορές παρουσιάζονται με τίτλους σπουδών.

Είναι καθαρή απάτη. Σε κανένα αναγνωρισμένο Πανεπιστήμιο του κόσμου δεν διδάσκεται η αστρολογία και δεν δίδεται δίπλωμα αστρολόγου. Συμβαίνει όμως το εξής: Αστρολόγοι ιδρύουν συλλόγους με βαρύγδουπες ονομασίες στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, όπως η ονομασία Ινστιτούτο, Ακαδημία, Faculty (Ανωτάτη Σχολή). Γίνονται οι ίδιοι Πρόεδροι, Γενικοί Γραμματείς κ.λπ. και απονέμουν ο ένας στον άλλο τίτλους και διπλώματα.

Θα ρωτούσε όμως κανείς πώς γίνεται και οι προβλέψεις των αστρολόγων ''βγαίνουν'';

Το ερώτημά σας είναι καίριο και θα σας απαντήσω. Δεν είναι αλήθεια όμως ότι οι προβλέψεις των αστρολόγων «βγαίνουν». Εκτός από τις περιπτώσεις απάτης, έχουμε την περίπτωση της «αυτοεκπληρούμενης προφητείας». Δηλαδή σου λέγει ο αστρολόγος ότι θα αρρωστήσεις, και εσύ αρχίζεις να συμπεριφέρεσαι σαν άρρωστος. Εσύ ρυθμίζεις έτσι τη στάση σου, οπότε η «προφητεία» αυτοεκπληρώνεται. Αλλά και στην περίπτωση που δεν εκπληρωθεί, σου λέγει ο αστρολόγος ότι δεν «βγήκε» η πρόβλεψη, επειδή εσύ ήσουν τοποθετημένος αρνητικά. Δηλαδή μονά-ζυγά δικά τους κατά το κοινώς λεγόμενον.

Κάτι δηλαδή σαν τους χρησμούς της Πυθίας;

Ακριβώς. Η αστρολογική γλώσσα (η γλώσσα των ωροσκοπίων) είναι γεμάτη από ασφαλιστικές δικλείδες, ώστε ο αστρολόγος να «βγαίνει λάδι» σε όλες τις περιπτώσεις. Εάν προσέξετε θα δείτε ότι οι λέξεις «ίσως», «μπορεί», «έχετε την τάση» είναι πολύ συνηθισμένες στα ωροσκόπια. Επίσης αναφέρονται γενικές αλήθειες που ο καθένας θα δεχόταν. Ακόμη ο αστρολόγος στο ωροσκόπιο επιδιώκει να κολακεύει και να καλοπιάνει αυτόν στον οποίον απευθύνεται.

Θα πρέπει επίσης να πούμε ότι όλη η αστρολογία θεμελιώνεται σε ένα λογικό και επιστημονικό σφάλμα. Έχουμε αυτό που λέμε στην Λογική «λήψη του ζητουμένου». Δηλαδή: ο αστρολόγος βλέποντας μερικά άστρα στον ουρανό που δεν έχουν καμμία βαθύτερη σχέση μεταξύ τους (δηλαδή το ένα μπορεί να είναι σχετικά κοντά μας και το άλλο απείρως μακριά), τα συνδέει και τους δίνει με τη φαντασία του σχήματα και ονόματα. Παραδείγματος χάριν, αυτό, σου λέγει, είναι το ζώδιο του λέοντος. Όποιος γεννήθηκε την ώρα που ο Ήλιος διέρχονταν από αυτό το ζώδιο, είναι λέων και έχει τα χαρακτηριστικά του λέοντος. Δηλαδή προβάλλει ο αστρολόγος κάτι με τη φαντασία του στα άστρα, τους δίνει δηλαδή ιδιότητες και κατόπιν λέγει ότι αυτές οι ιδιότητες αποτελούν χαρακτηριστικά όσων ανήκουν σ’ αυτό το ζώδιο. Βλέπετε ότι πρόκειται για καθαρό λογικό σφάλμα και «λήψη του ζητουμένου».

Όμως, με τη φαντασία του μπορεί κανείς να δώσει άλλες ονομασίες στις ίδιες ομάδες των άστρων. Π.χ. σήμερα που δεν χρησιμοποιούμε τόξα και βέλη, αποκλείεται να ονομάζαμε τον αστερισμό του τοξότη έτσι. Θα τον ονομάζαμε διαφορετικά.

Πρόκειται στο βάθος για ένα είδος μαγικής πρωτόγονης σκέψης. Στην αστρολογία υπάρχει και κάτι άλλο που βοηθά τους αστρολόγους να πείθουν τα θύματά τους. Είναι η λεγομένη τεχνική των πολλών παραγόντων. Δηλαδή, ψυχολογώντας σε και βλέποντας ότι έχεις κάποια χαρακτηριστικά που αυτός τα αποδίδει σε όσους π.χ. ανήκουν στο ζώδιο του Κριού, σου λέγει: Πρέπει να είσαι Κριός. Εάν πεις όχι, σου λέγει: Πού την έχεις την σελήνη; (πού δηλαδή βρισκόταν στο ζωδιακό κύκλο η σελήνη όταν γεννήθηκες). Εάν από αυτά που θα πεις φανεί ότι ήταν στον Κριό, σου λέγει: Είδες που το βρήκα; Εάν πεις, «δεν ξέρω» σου λέγει: «πρέπει να είσαι Κριός». Εάν πάλι δεν το πετύχει, συνεχίζει και πάει λέγοντας.

Εξ άλλου ελάχιστοι γνωρίζουν τον ακριβέστατο τόπο και χρόνο γεννήσεώς των, ώστε να εκπληρώνουν τις απαιτήσεις που θέτουν οι αστρολόγοι για ένα «επιστημονικό» ωροσκόπιο. «Επιστημονικό» βέβαια κατά τη δική τους αντίληψη.

Τελικά μπορεί κανείς να προβλέψει το μέλλον, για να έχει νόημα όλη αύτη η συζήτηση;

Η πίστη της Εκκλησίας μας είναι σαφής: Το μέλλον γνωρίζει μόνον ο Θεός ως παντογνώστης, χωρίς αυτό να καταργεί την ανθρώπινη ελευθερία.

Το μέλλον δεν το γνωρίζει ούτε ο διάβολος, ούτε οι δαίμονες, ούτε βέβαια οι αστρολόγοι.

Προχωρημένοι όμως στον αποκρυφισμό αστρολόγοι μπορεί να πληροφορούνται από τους δαίμονες με τους οποίους συνεργάζονται -και υπάρχουν και ώρες και λέξεις με τις οποίες καλούν κάθε συγκεκριμένο δαίμονα- γεγονότα του παρελθόντος ή του παρόντος. Οι προχωρημένοι αστρολόγοι είναι στην πραγματικότητα οι μάγοι και οι σατανιστές. Στη συνηθισμένη της μορφή βέβαια η αστρολογία δρα ως ένα ελαφρύ «ψυχοναρκωτικό», το οποίο εισάγει αυτόν που θα παρασυρθεί, στον ευρύτερο αποκρυφιστικό χώρο, για να περάσει στη συνέχεια ίσως σε πιο σκληρά «ψυχοναρκωτικά», όπως είναι η μαγεία.

Τί εννοείτε με τον όρο «ψυχοναρκωτικά»;

Είναι διεθνής όρος και χρησιμοποιείται ακριβώς επειδή οι οπαδοί -όπως και στα γνωστά ναρκωτικά- οδηγούνται σταδιακά σε ολοκληρωτική εξάρτηση. Ο πιστός οπαδός της αστρολογίας δεν μπορεί να κάνει βήμα στη ζωή του, αν δεν συμβουλευθεί προηγουμένως τον αστρολόγο του. Τα αποτελέσματα συνεπώς της ενασχολήσεως με την αστρολογία είναι σοβαρά και επικίνδυνα. Γι’ αυτό θα πρέπει κανείς πολύ καλά να το σκεφθεί πριν αρχίσει «από περιέργεια» να ασχολείται. Δεν παίζουμε με τη φωτιά.

Υπάρχει όμως και ο παράγων της απάτης. Έτσι δεν είναι;

Και βέβαια υπάρχει. Να σας δώσω χαρακτηριστική απόδειξη. Υπάρχουν εκπομπές αστρολόγων στην τηλεόραση, όπου, ενώ μεταδίδεται η (υποτίθεται ζωντανή) εκπομπή, περνά και το «τρέιλερ» που γράφει: «Παρακολουθείτε την μαγνητοσκοπημένη εκπομπή (τάδε) με υποθετικά και παραδειγματικά τηλέφωνα»! Το ίδιο γίνεται και σε εκπομπές με χαρτορίχτρες. Οι επιτήδειοι κερδίζουν έτσι μέσω της πανάκριβης χρεώσεως των τηλεφωνημάτων.

Ποια είναι νομίζετε τα αίτια που σπρώχνουν ανθρώπους στην αστρολογία;

Με προλάβατε. Όταν η ανάγκη και η επιθυμία που αισθάνεται ο άνθρωπος να δώσει νόημα στη ζωή του, να δώσει απαντήσεις στα λεγόμενα υπαρξιακά ερωτήματα (από πού έρχομαι, πού πηγαίνω, ποιο είναι το νόημα της ζωής) δεν μπει στο σωστό δρόμο και δεν βρει τις σωστές απαντήσεις, αλλά μπλεχτεί στα επικίνδυνα μονοπάτια του αποκρυφισμού, τότε είναι σχεδόν σίγουρο ότι αυτός ο άνθρωπος θα ενδιαφερθεί και για την αστρολογία. Πολλοί άνθρωποι επίσης θέλουν τις εύκολες λύσεις, ή για άλλους η ελευθερία είναι βάρος. Προτιμούν άλλοι (και στη συγκεκριμένη περίπτωση τα άστρα) να αποφασίζουν γι’ αυτούς.

Τί θα είχατε να προτείνετε για την αντιμετώπιση του φαινομένου ή του προβλήματος αυτού, πάτερ Αρσένιε;

Μόνον όταν κανείς βρίσκεται συνειδητά και ουσιαστικά στον χώρο της Εκκλησίας, είναι προφυλαγμένος από όλα αυτά τα απο­κρυφιστικά και επικίνδυνα.

Αλλά και η Πολιτεία πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες της. Είναι σκάνδαλο μέσα και από τα κρατικά ακόμη τηλεοπτικά κανάλια να διαφημίζεται απροκάλυπτα ο αποκρυφισμός.

Μια άλλη ερώτηση τώρα. Τί είναι αυτό που λένε για μετατόπιση των ζωδίων;

Αυτό, όπως και το λεγόμενο 13ο ζώδιο, έχουν τελευταία στριμώξει τους αστρολόγους. Διότι καταρρέει όλο το οικοδόμημά τους. Οπότε αυτοί που κατά τους αστρολόγους ανήκουν στο τάδε ζώδιο, στην πραγματικότητα δεν ανήκουν σ’ αυτό, αλλά στο επόμενο. Δηλαδή, κατά το κοινώς λεγόμενον, μύλος. Άσχημα τα νέα για την αστρολογία. Παρ’ όλα αυτά, αυτή συνεχίζει ακάθεκτη την πορεία της. Και αυτό γιατί εντάσσεται σ’ ένα πλαίσιο ερμηνείας του κόσμου που απευθύνεται στους μπερδεμένους ανθρώπους που ζουν μακριά από τον Θεό.

Λένε πολλοί ότι εγώ δεν πέφτω θύμα στους μάγους και στους αστρολόγους. Αυτοί που πέ­σανε και τους φάγανε τις περιουσίες, δικό τους πρόβλημα. Τί θα λέγατε γι’ αυτό;

Δεν είναι έτσι. Είναι ένα πρόβλημα με πολύ ευρύτερες διαστάσεις. Πέρα από το ότι η αδιαφορία για τον άλλον και τα προβλήματά του, δεν είναι συμπεριφορά χριστιανική, εγώ θα έλεγα σ’ αυτούς που τα λένε αυτά: Ας υποθέσουμε ότι ο δάσκαλος των παιδιών σας είναι οπαδός της αστρολογίας. Τότε αυτός δεν θα λάβει τόσο υπ’ όψιν του τα πορίσματα της παιδαγωγικής για την αγωγή που θα δώσει στα παιδιά σας, όσο το ωροσκόπιό τους, το οποίο θα αναλύσει. Υπάρχει βέβαια και το ενδεχόμενο προσηλυτισμού των παιδιών στον χώρο της αστρολογίας και του αποκρυφισμού από τον μπερδεμένο αυτόν δάσκαλο. Το ίδιο ισχύει και για την περίπτωση που θα πέσετε σ’ έναν γιατρό οπαδό της αστρολογίας. Δεν θα συμβουλευτεί τόσο τις αναλύσεις αίματος και τις ακτινογραφίες, όσο το ωροσκόπιό σας.

Το ίδιο και ο πολιτικός οπαδός της αστρολογίας. Θα λάβει θέση σε σπουδαία θέματα εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής μελετώντας το ωροσκόπιο και συμβουλευόμενος τους αστρολόγους συμβούλους του.

Βλέπετε λοιπόν ότι η αστρολογία δημιουργεί πολύ σοβαρά προβλήματα, που δεν έχουν συνέπειες μόνο στα «κορόιδα» που πέφτουν θύματά της, αλλά σε όλους μας.

Τί θα είχατε να μας πείτε κλείνοντας αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση;

Την επόμενη φορά που κάποιος θα μας απευθύνει την ερώτηση «τί ζώδιο είσαι;», ας του απαντήσουμε «Δεν είμαι ζώο, αλλά άνθρωπος» (ζώδιο σημαίνει στα αρχαία ελληνικά μικρό ζώο).

Και ας έχουμε υπ’ όψιν μας και τούτο: Αν τον χρόνο που αφιερώνουν οι οπαδοί της αστρολογίας για να διαβάζουν κάθε μέρα στην εφημερίδα το «τί λένε τα άστρα για σας» (με αποτέλεσμα να γίνονται σιγά-σιγά από ελεύθεροι δούλοι), τον αφιέρωναν για να διαβάζουν μια σελίδα από την Αγία Γραφή ή άλλο ωφέλιμο για την ψυχή τους βιβλίο ή τον αφιέρωναν στην προσευχή, θα άλλαζε η ζωή τους και θα γίνονταν πραγματικά ελεύθεροι. 

Πηγή: hristospanagia3.blogspot.gr

Νεοπαγανιστικαί Ἀντιφάσεις...

«Ορθόδοξος Τύπος», αριθ. 1641/5.5.2006.

π. Βασιλείου Α. Γεωργοπούλου (Μ. ΤΗ.)
 

Στις ημέρες μας παρατηρείται μία συστηματική προσπάθεια κάποιων ομάδων, που ως σκοπό έχουν τη νεκρανάσταση και την επαναφορά του αρχαίου ελληνικού ειδωλολατρικού Δωδεκάθεου και την επίσημη αναγνώρισή του ως θρησκείας.

 
Κοινό χαρακτηριστικό, όμως, των νεοπαγανιστικών ομάδων είναι η απαξιωτική, υβριστική και βίαιη τοποθέτησή τους απέναντι σε κάθε τι το χριστιανικό και (ταυτοχρόνως) η επιμελής αποφυγή τους να αναφέρονται σε μελανές πτυχές της αρχαίας ελληνικής θρησκείας.

Οι σύγχρονοι νεοπαγανιστές σιωπούν για τα επαίσχυντα χαρακτηριστικὰ των λεγομένων μεν θεών, κατ ουσίαν δε δαιμόνων, όπως για τις αισχρότητες, τους φθόνους, τα μίση, τις απάτες, καθώς επίσης για την ανθρωπολατρία, τις ανθρωποθυσίες που δέχονταν κ.ά.

Επιπλέον από τις ομάδες αυτές δεν απουσιάζουν οι προσωπικές αντιπάθειες, οι ιδεολογικές διαφοροποιήσεις, καθώς και η σύγχυση και οι αντιφάσεις για το τι ήταν τελικά οι διάφοροι θεοί της αρχαίας ελληνικής θρησκείας.

Ομολογείται και από τους ιδίους ότι:

«οι εκπρόσωποι του Αρχαιοελληνικού Κινήματος δεν έχουν μία σαφή γνώση για την αρχαιοελληνική Θρησκεία, ερμηνεύοντας την Ελληνική Μυθολογία κατά το δοκούν».

(Βλ. Η Αναβίωση της Αρχαίας Ελληνικής θρησκείας, 2002, σσ. 7475)

Στον εν λόγω ισχυρισμό του νεοπαγανιστή θεωρητικού πρέπει να επισημάνουμε δύο σημεία:

α) ότι οι σύγχρονοι νεοειδωλολάτρες δεν έχουν σαφή γνώση της αρχαίας θρησκείας, και
β) ότι ερμηνεύουν την ελληνική μυθολογία κατά το δοκούν.

Οι επισημάνσεις αυτές επιβεβαιώνονται πλήρως από την ίδια την πραγματικότητα. Χαρακτηριστική απόδειξη εν προκειμένω, είναι οι αντιφατικές θέσεις δύο άλλων νεοπαγανιστών θεωρητικών για το τί ήταν οι αρχαίοι θεοί.

Σύμφωνα, λοιπόν, με την μία άποψη, η οποία τυγχάνει νεφελώδης και αόριστη, «Οι Εθνικοί θεοί των Ελλήνων, όπως και όλων των δυτικοευρωπαϊκών λαών, είναι ενέργειες, δυνάμεις και είναι ιδέες». (Περ. «Τρίτο Μάτι», τ. 95, σ. 70)

Κατά την άλλη άποψη και σε πλήρη αντίθεση με την προηγούμενη, ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας του Δωδεκάθεου, και εκδότης αρχαιολατρικού περιοδικού ισχυρίζεται:

«Οι θεοί είναι ομοούσιοι προς τα άλλα όντα διότι έχουν την ίδια ουσία: το ψυχικό άτομο. Υπήρξαν άνθρωποι, ποΥ έφθασαν στο τέλος του κύκλου των μετεμψυχώσεων, διατηρούν τις αναμνήσεις όλων των βίων τους...». (Βλ. Παν. Μαρίνη, Τί πιστεύει η Ελληνική μας θρησκεία, περ. «Τρίτο Μάτι», τ. 95, σ. 28)

Τι μας λέει ουσιαστικά ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας του Δωδεκάθεου; Μας λέει ότι οι λεγόμενοι θεοί ήταν άνθρωποι τελικά, που θεοποιήθηκαν και τους λάτρευαν ως θεούς. Η άποψη αυτή βεβαίως, δεν είναι καινούρια. Την είχαν υποστηρίξει οι αρχαίοι φιλόσοφοι Ευήμερος (350-297 π.Χ.) και Εκαταίος ο Αβδηρίτης (Γʹ αι. π.Χ.) στην κριτική τους κατά του αρχαιοελληνικού δωδεκάθεου.

Εν προκειμένω, όμως, παρατηρούμε το εξής παράδοξο. Δύο αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι να απορρίπτουν το Δωδεκάθεο, γιατί θεωρούσαν τους λεγόμενους θεούς ως ανθρώπους, που θεοποιήθηκαν, και ο σύγχρονος αρχαιολάτρης θεωρητικὸς να ζητά να επιστρέψουμε και να λατρεύουμε ως θεούς αυτούς, που και οι αρχαίοι φιλόσοφοι απέρριψαν. Ζητά να λατρεύσουμε ως θεούς, νεκρούς ανθρώπους.

Πόσο δίκαιο είχε ο Θεόφιλος Αντιοχείας, όταν έλεγε: «Και τα μεν ονόματα ων φης σέβεσθαι θεών ονόματά εστί νεκρών ανθρώπων».(Πρὸς Αυτόλυκον Α,9 Β.Ε.Π.Ε.Σ. 5, 17)

Να λοιπόν, το υποτιθέμενο κλέος της πατρώας θρησκείας, στην οποία ζητούν οι νεοπαγανιστές να επιστρέψουμε. Να λατρεύουμε είδωλα, για τα οποία ούτε οι ίδιοι οι νεοπαγανιστές μεταξύ τους δεν συμφωνούν για το τί ήταν...

Άλλοι νεοπαγανιστές, αγωνίζονται να εξωραΐσουν το αρχαιοελληνικό ειδωλολατρικό μόρφωμα, υποστηρίζοντας ότι η αρχαία θρησκεία «απομακρύνει πάντα οπαδόν της από προσωπολατρίας» και επιπλέον ότι «Η Ελληνική θρησκεία, εν τω συνόλω της, αποτελεί ένα μεγαλούργημα».(Βλ. Η Αναβίωση της Αρχαίας Ελληνικής θρησκείας, 2002, σ. 36)

Οι εν λόγω ισχυρισμοί αποτελούν επιπλέον, ένα ακόμα χαρακτηριστικό παράδειγμα της τακτικής τους, να αντικαθιστούν τα ιστορικά δεδομένα όπως αυτά που αναφέραμε, με ιδεολογικές τους φαντασιώσεις σε επίπεδο ερμηνείας. Είναι, όμως, γνωστό, ότι το χάσμα μεταξύ φαντασιώσεως και ιστορίας είναι αγεφύρωτο.

Ο Ορθόδοξος Χριστιανός ξέρει πολύ καλά, ότι κάθε μορφή ειδωλολατρίας είναι μορφή δαιμονολατρίας (Ψαλμ. 95, 5. A' Κορ. 10, 20. Β' Κορ. 6, 16. Α' Ιωαν. 5, 21).

Πηγή: hristospanagia3.blogspot.gr

Το ''κλείσιμο'' της Ακαδημίας των Αθηνών τo 529 μ.Χ.

Μια επιστημονική ματιά σε ένα αμφιλεγόμενο ιστορικό ζήτημα.

Η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, η Ρωμανία, το λεγόμενο Βυζάντιο, αποτελεί μια ένδοξη και δημιουργική σελίδα όχι μόνον της ελληνικής, αλλά και της παγκοσμίου Ιστορίας.

Η Ανατολική Αυτοκρατορία γνώρισε στην ιστορία της δύο αλώσεις. Η πρώτη από τους Φράγκους Σταυροφόρους, η δεύτερη από τους Οθωμανούς Τούρκους. Μπορούμε να πούμε μεταφορικά ότι υπήρξε και μια τρίτη «άλωση» από τους διαφωτιστές και αρχαιολάτρες που διαστρέβλωσαν την ιστορική εικόνα της Ανατολικής Αυτοκρατορίας. Η προκατειλημμένη αρνητική άποψή τους μπορεί να συνοψισθή στην λέξη «βυζαντινισμός». Βεβαίως, η λέξη αυτή και συκοφαντεί αλλά και αποκαλύπτει συγχρόνως την συκοφαντία, αποδίδει μεν αρνητικά χαρακτηριστικά στους Ρωμηούς, αλλά το κάνει αυτό ενώ είναι μια κατασκευασμένη λέξη που δεν ανταποκρίνεται στα ιστορικά δεδομένα και την αυτοσυνειδησία των κατοίκων της αυτοκρατορίας, δηλώνοντας έτσι άθελά της την απάτη.

Η μελέτη του Αναστασίου Φιλιππίδη που δημοσιεύεται κατωτέρω, εντάσσεται στην κατεύθυνση της ανασκευής των λανθασμένων απόψεων για την Αυτοκρατορία της Κωνσταντινουπόλεως. Στην ίδια προοπτική άλλωστε κινούνται και άλλες μελέτες έγκριτων και σοβαρών επιστημόνων από όλους τους χώρους και από την Ελλάδα, οι οποίοι με μελέτες, άρθρα και βιβλία που δημοσιεύουν αρνούνται, αν μη τι άλλο, να συμπράξουν πλέον στην τρίτη «άλωση» της Κωνσταντινουπόλεως, του πολιτισμού και της ιστορίας της.

ΤΟ «ΚΛΕΙΣΙΜΟ» ΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟ 529 μ.Χ.

του Αναστασίου Φιλιππίδη

Ένα από τα γνωστότερα γεγονότα της Βυζαντινής Ιστορίας είναι το κλείσιμο της Ακαδημίας Αθηνών από τον Ιουστινιανό το 529 μ.Χ. Ακόμη και στα νέα σχολικά βιβλία, με το διακηρυγμένο σκοπό της ελάφρυνσης των μαθητών από την εκμάθηση πολλών γεγονότων και ημερομηνιών, το 529 αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της διδασκαλίας. Στην εκλαϊκευμένη εκδοχή της Ιστορίας, που είναι και η ευρύτερα διαδεδομένη, η ενέργεια του Ιουστινιανού συμβολίζει το θρίαμβο του «χριστιανικού σκοταδισμού» και τον οριστικό θάνατο του αρχαίου ελληνικού πνεύματος.

Στο άρθρο μας αυτό θα ασχοληθούμε διεξοδικά με το τι ακριβώς συνέβη το 529 και, κυρίως, με τη σημασία την οποία είχε αυτό που συνέβη. Τις τελευταίες δεκαετίες μεγάλος αριθμός ξένων επιστημονικών δημοσιεύσεων έχει επικεντρωθή σε αυτό το θέμα - απόδειξη ότι υπάρχουν ακόμη αμφιβολίες για την ορθή ερμηνεία των γεγονότων, ίσως και για τα ίδια τα γεγονότα. Με βάση τις πρωτογενείς πηγές και την εκτενή σύγχρονη βιβλιογραφία θα προσπαθήσουμε να ανασυνθέσουμε τα γεγονότα και να αξιολογήσουμε τη σημασία τους.

Το πρώτο που θα πρέπη να διευκρινισθή είναι ότι η Φιλοσοφική Σχολή της Αθήνας του 6ου αιώνα δεν ήταν η Ακαδημία του Πλάτωνος. Ήταν μια νεοπλατωνική σχολή, η οποία είχε ιδρυθεί περίπου 750 χρόνια μετά τον Πλάτωνα, από κάποιον Πλούταρχο. Άλλωστε η Ακαδημία του Πλάτωνος έχει βρεθεί και ανασκαφεί και είναι γνωστό ότι βρισκόταν στον Κολωνό, ενώ η σχολή του 6ου αιώνα βρισκόταν στους πρόποδες της Ακρόπολης.

Ένα δεύτερο σημείο που πρέπει να τονισθή είναι ότι η μοναδική πηγή που αναφέρει απαγόρευση της διδασκαλίας της φιλοσοφίας στην Αθήνα είναι ένα χωρίο του χρονογράφου Μαλάλα, σύμφωνα με το οποίο κατά την υπατεία του Δεκίου (529) ο αυτοκράτορας εξέδωσε διάταγμα και το έστειλε στην Αθήνα, προστάζοντας κανείς να μη διδάσκη φιλοσοφία ή να ερμηνεύη αστρονομία ή να τραβάη κλήρο με ζάρια. Επί δε της υπατείας του αυτού Δεκίου ο αυτός βασιλεύς θεσπίσας πρόσταξιν έπεμψεν εν Αθήναις, κελεύσας μηδένα διδάσκειν φιλοσοφίαν μήτε αστρονομίαν εξηγείσθαι μήτε κόττον εν μια των πόλεων γίνεσθαι» Μαλάλας 18,47). Όπως έχει διαπιστώσει η σύγχρονη έρευνα, αυτή η πληροφορία δεν αναφέρεται σε καμιά άλλη ελληνόγλωση, συριακή ή αραβική πηγή, (Βλ. V. Erhart, 1998).

Την ερμηνεία αυτού του προβληματικού χωρίου έχει περιπλέξει η επί 300 χρόνια λαθεμένη απόδοσή του στις τυπωμένες εκδόσεις. Μέχρι το έτος 2000, αντί της λέξης «αστρονομία», όλοι οι αναγνώστες του Μαλάλα διάβαζαν «τα νόμιμα», δηλαδή διδασκαλία των νόμων, Νομική Σχολή. Καμιά, όμως, πηγή δεν αναφέρει την ύπαρξη Νομικής Σχολής στην Αθήνα μετά την Ρωμαϊκή κατάκτηση. Το λάθος είχε προέλθει από το μοναδικό χειρόγραφο το οποίο χρησιμοποίησε η πρώτη έκδοση του Μαλάλα (Chilmead, 1691) και επανέλαβε η έκδοση της Βόννης (Dindorf, 1831). Η κριτική έκδοση του Thurn (Βερολίνο, 2000) που έλαβε υπόψη το σύνολο των χειρογράφων αποκατέστησε αυτό το σφάλμα, όπως και πολλά άλλα (βλ. σχετικά, Watts, 2004, σελ. 171). Ο Αθ. Μαρκόπουλος στη βιβλιοκριτική της έκδοσης Thurn γράφει ότι «ο αναθεωρημένος Μαλάλας έχει πολύ μακρινή σχέση με το κείμενο που ήταν ως σήμερα γνωστό» (βλ. Ελληνικά, τομ. 52, τεύχος 2, Θεσσαλονίκη, 2002, σελ. 389).

Η πληροφορία του Μαλάλα συνήθως συνδυάζεται με μια διάταξη του Ιουστινιάνειου Κώδικα (Codex I.5.18.4) κατά παγανιστών, Μανιχαίων και Σαμαριτών, η οποία ορίζει ότι όλοι αυτοί απαγορεύεται να διδάσκουν και, συνεπώς, να μισθοδοτούνται από το κράτος, να υπηρετούν στο στρατό ή να κατέχουν δημόσιο αξίωμα (Wildberg, σελ. 331). Ο προσεκτικός αναγνώστης θα παρατηρήση ότι αυτές οι δυό πηγές μιλάνε για διαφορετικά πράγματα: σύμφωνα με την πρώτη απαγορεύεται γενικά η διδασκαλία της φιλοσοφίας στην Αθήνα, ενώ σύμφωνα με την δεύτερη απαγορεύεται στους παγανιστές να διδάσκουν οπουδήποτε. Το συμπέρασμα είναι ότι δεν απαγορεύτηκε γενικά η διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας, οπότε το εύλογο ερώτημα που προκύπτει είναι: «τι πρόβλημα υπήρχε με τη διδασκαλία της φιλοσοφίας ειδικά στην Αθήνα;» Θα επανέλθουμε σε αυτό το ερώτημα λίγο πιο κάτω.

Πάντως, από αυτές τις πηγές, που είναι οι μόνες διαθέσιμες, δεν προκύπτει το «κλείσιμο» της Σχολής στην Αθήνα. Όπως τονίζει ο Wildberg, στο πολύ πρόσφατο (2005) συλλογικό έργο του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ για την εποχή του Ιουστινιανού, «το σημαντικό είναι ότι ούτε ο γενικός νόμος Ι.5.18 ούτε το διάταγμα που στάλθηκε ειδικά στην Αθήνα θα μπορούσε να ισοδυναμεί με «κλείσιμο» της Νεοπλατωνικής Ακαδημίας» (σελ. 331). Ο λόγος ήταν ότι η Ακαδημία είχε τεράστια περιουσία, όπως αναφέρει τόσο ο τελευταίος διδάσκαλός της, ο Δαμάσκιος, όσο και μεταγένεστερα ο παγανιστής διδάσκαλος της Αλεξάνδρειας Ολυμπιόδωρος. Σύμφωνα με υπολογισμούς, η περιουσία αυτή αρκούσε για τη μισθοδοσία έως δεκαπέντε διδασκάλων (βλ. Watts, 2005, υποσημ. 51). Επιπλέον, είναι σχεδόν βέβαιο ότι η διδασκαλία τους δεν γινόταν δημοσίως αλλά ιδιωτικώς στο σπίτι του αρχηγού της Σχολής (βλ. Wildberg, σελ.331). Άρα το συμπέρασμα είναι ότι το 529 διακόπηκε η κρατική μισθοδοσία στους παγανιστές διδασκάλους και όχι ότι σταμάτησε η λειτουργία της Ακαδημίας στην Αθήνα. Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα πορίσματα της έρευνας οι φιλόσοφοι της Αθήνας παρέμειναν εκεί μετά το 529 (Watts, 2005).

Η κατάσταση, όμως, φαίνεται ότι επιδεινώθηκε γύρω στο 531, όταν εκδόθηκε η διάταξη I.11.10.1 του Ιουστινιάνειου Κώδικα η οποία προέβλεπε ότι όσοι δεν θέλουν να βαπτιστούν Χριστιανοί θα υποστούν κατάσχεση της περιουσίας τους. Η επόμενη διάταξη (Ι.11.10.2) επαναλάμβανε την απαγόρευση διδασκαλίας και την διακοπή της κρατικής μισθοδοσίας στους παγανιστές διδασκάλους: «Παν δε μάθημα παρά των νοσούντων την των ανοσίων Ελλήνων μανίαν διδάσκεσθαι κωλύομεν, ώστε μη κατά τούτο προσποιείσθαι αυτούς παιδεύειν τους εις αυτούς αθλίως φοιτώντας, ταις δε αληθείαις των δήθεν παιδευομένων διαφθείρειν ψυχάς αλλά μηδέ εκ του δημοσίου σιτήσεως απολαύειν αυτούς,...» (βλ. Καρπόζηλος, σελ. 391). Είναι σαφές ότι ο Ιουστινιανός εδώ δεν απαγορεύει την διδασκαλία της φιλοσοφίας πουθενά. Εμποδίζει, διακόπτοντας την κρατική μισθοδοσία, τη διδασκαλία σε όσους ασπάζονται την ειδωλολατρική «μανία».

Ωστόσο, ακόμη και η δήμευση της περιουσίας της Σχολής, αν τελικά πραγματοποιήθηκε, δεν σήμαινε κλείσιμο της Σχολής. Σήμαινε απλώς ότι οι φοιτητές, που μέχρι τότε σπούδαζαν δωρεάν, θα έπρεπε να πληρώνουν πλέον δίδακτρα. Εξάλλου, παραμένει αμφίβολη η πλήρης εφαρμογή αυτών των διατάξεων. Καμιά μαζική δίωξη κατά ειδωλολατρών, που θα ήταν αναμενόμενη ως συνέπεια του νόμου, δεν μαρτυρείται πριν το 545 (βλ. Watts, 2004, σ. 180). Ο ίδιος ο επικεφαλής της γιγαντιαίας νομοθετικής προσπάθειας του Ιουστινιανού, ο Τριβωνιανός, ήταν παγανιστής. Ο κορυφαίος φιλόσοφος της άλλης διάσημης Φιλοσοφικής Σχολής, της Σχολής της Αλεξάνδρειας, ο Ολυμπιόδωρος ήταν παγανιστής. Πάντως, οι επτά τελευταίοι παγανιστές φιλόσοφοι της Αθήνας, με επικεφαλής τον Δαμάσκιο, αποφάσισαν από μόνοι τους να εγκαταλείψουν την πόλη και το κράτος και να καταφύγουν στην περσική αυλή την οποία είχαν εξιδανικεύσει. Πίστευαν ότι στο περσικό κράτος είχε γίνει πραγματικότητα ο λόγος του Πλάτωνα, με τη σύζευξη φιλοσοφίας και βασιλείας, και ότι εκεί οι υπήκοοι ήταν σώφρονες και κόσμιοι και δεν υπήρχαν κλέφτες και άρπαγες («...οποίον είναι ο Πλάτωνος βούλεται λόγος, φιλοσοφίας τε και βασιλείας ες ταυτό ξυνελθούσης, σώφρον δε ες τα μάλιστα και κόσμιον το κατήκοον, και ούτε φώρες χρημάτων ούτε άρπαγες αναφύονται,...» Αγαθίας, «Ιστορίαι», 80.14 - 80.17).

Το ταξίδι αυτό δεν ήταν κάτι πρωτόγνωρο για φιλοσόφους του Ρωμαϊκού κράτους. Το 242 μ.Χ. είχε επισκεφθεί την Περσία ο Πλωτίνος, το 337 ο Μητρόδωρος, το 358 ο Ευστάθιος, κλπ. (βλ. Erhart, 1998), ενώ κάποιος Ουράνιος είχε εντυπωσιάσει τον ίδιο τον Χοσρόη. Άλλωστε, η ζωροαστρική Περσία εθεωρείτο ανέκαθεν η πηγή της Χαλδαϊκής μαγείας και της αστρολογίας, θέματα που κατ' εξοχήν ενδιέφεραν τους νεοπλατωνικούς φιλοσόφους του 6ου αιώνα.

Στην αυλή του Χοσρόη οι φιλόσοφοι συμμετείχαν σε συζητήσεις με σοφούς από την Περσία και αλλού, από τις οποίες σώζεται σε λατινική μετάφραση το έργο του Πρισκιανού «Solutionum ad Chosroem». Σύντομα, όμως, απογοητεύτηκαν. Τους Πέρσες «αλαζόνας μάλα ευρόντες και πέρα του δέοντος εξωγκωμένους εβδελύττοντό γε αυτούς και εκάκιζον» γράφει ο Αγαθίας. Διαπίστωσαν ότι εκεί «άπαν τε είδος αδικίας ημαρτάνετο. και γαρ οι δυνατοί τους ελάττονας λυμαίνονται ωμότητί τε πολλή χρώνται κατ' αλλήλων και απανθρωπία» (Ιστορίαι, 80, 5-6). Μετά από ένα χρόνο αποφάσισαν να επιστρέψουν στην ρωμαϊκή επικράτεια. Τα ίχνη τους χάνονται στην συνέχεια και έχουν αναπτυχθεί διάφορες θεωρίες για τον τόπο εγκατάστασής τους, αλλά είναι σίγουρο ότι συνέχισαν να συγγράφουν ανενόχλητοι.

Αυτά περίπου είναι τα κυριότερα γεγονότα γύρω από το 529. Πως πρέπει να τα αξιολογήσουμε σήμερα; Αποτελούν πράγματι το κύκνειο άσμα της αρχαίας ελληνικής σκέψης και την οριστική επικράτηση του μεσαιωνικού σκοταδισμού;

Μια πρώτη απάντηση δίνεται από την διαπίστωση ότι κατά την εποχή του Ιουστινιανού συγγράφηκε το ένα τρίτο των συνολικών ελληνικών σχολίων στον Αριστοτέλη, τα οποία σώζονται μέχρι σήμερα (20 από τα 60 έργα της έκδοσης του Βερολίνου, βλ. Wildberg, σελ. 316). Αν μη τι άλλο, αντιλαμβανόμαστε ότι δύσκολα θα ονομάζαμε αυτά τα χρόνια «εποχή σκοταδισμού και διώξεων κατά της αρχαιοελληνικής φιλοσοφίας».

Μια δεύτερη απάντηση μας τη δίνει η τύχη των έργων των συγκεκριμένων παγανιστών φιλοσόφων της εποχής. Θα περίμενε κάποιος ότι ο Ιουστινιανός (τον οποίο παρομοίασε με τον Πολ Ποτ νεαρή ελληνοαμερικάνα κατά τη φετινή εορτή των Τριών Ιεραρχών στο Σικάγο) θα εξαφάνιζε τα έργα των παγανιστών. Αντίθετα, πολλά από αυτά σώζονται μέχρι σήμερα, όπως τα έργα του Δαμάσκιου με σχόλια στον «Παρμενίδη» και στον «Φαίδωνα» του Πλάτωνα, ο «Βίος Ισιδώρου» (αποσπασματικά), το «Απορίαι και λύσεις περί των πρώτων αρχών», κλπ. Ακόμη και όσα χάθηκαν, χάθηκαν πολύ μεταγενέστερα. Για παράδειγμα, τριακόσια χρόνια αργότερα, το έργο του Δαμάσκιου «Παράδοξα» σωζόταν (το είχε διαβάσει ο Φώτιος και το σχολιάζει στη «Βιβλιοθήκη» του). Αυτό σημαίνει ότι όχι μόνον δεν ήταν «απαγορευμένο», αλλά και ότι κάποιοι το θεώρησαν χρήσιμο για αντιγραφή. Αν λάβουμε υπόψη το μεγάλο κόστος αναπαραγωγής ενός βιβλίου, λόγω της απαιτούμενης χειρόγραφης αντιγραφής, συμπεραίνουμε ότι διασώζονταν μόνον έργα για τα οποία υπήρχε ζήτηση από αναγνώστες. Βεβαίως, η ζήτηση δεν διατηρήθηκε για πολύ. Τα «Παράδοξα» έχουν χαθεί σήμερα, καθώς ασχολούνταν με αλλόκοτες διηγήσεις τις οποίες ο Φώτιος χαρακτηρίζει «αδύνατά τε και απίθανα και κακόπλαστα τερατολογήματα και μωρά και ως αληθώς άξια της αθεότητος και δυσσεβείας Δαμασκίου, ος και του φωτός της ευσεβείας τον κόσμον πληρώσαντος, αυτός υπό βαθεί σκότω της ειδωλολατρείας εκάθευδε» (Βιβλιοθήκη, 130. 97).

Μετά το Δαμάσκιο σώζονται έργα των μαθητών του, Σιμπλίκιου και Πρισκιανού. Για τον δεύτερο αναφερθήκαμε παραπάνω. Ας προσθέσουμε επίσης ότι διασώζεται μέχρι σήμερα το έργο του «Μετάφρασις του Θεοφράστου περί αισθήσεως». Ο σημαντικότερος μαθητής του Δαμάσκιου ήταν ο Σιμπλίκιος, ο οποίος έγραψε τα περισσότερα έργα του μετά την επιστροφή από την Περσία και πέντε από αυτά σώζονται. Δυό σχόλιά του για έργα του Αριστοτέλη («Περί ουρανού», «Περί Φυσικών») θεωρούνται σημαντικά στην ιστορία των μαθηματικών. Στο πρώτο περιγράφει αναλυτικά την θεωρία των ομόκεντρων σφαιρών του Ευδόξου και τις τροποποιήσεις της από τον Κάλλιππο. Στο δεύτερο περιλαμβάνει εκτενή αποσπάσματα από την «Ιστορία της Γεωμετρίας» του Ευδήμου, η οποία δεν έχει διασωθεί σήμερα.

Η πιο εντυπωσιακή, ωστόσο, απάντηση στα περί διώξεων του αρχαιοελληνικού πνεύματος έρχεται από την άλλη σπουδαία φιλοσοφική σχολή της εποχής, τη Σχολή της Αλεξάνδρειας. Παρά τους νόμους που προαναφέρθηκαν, η Σχολή αυτή συνέχισε ανενόχλητη τη λειτουργία της και μάλιστα διδάσκαλος στα χρόνια του Ιουστινιανού ήταν ο παγανιστής Ολυμπιόδωρος (505-570). Σώζονται τα σχόλια του σε δυό έργα του Αριστοτέλη και σε τρία έργα του Πλάτωνα (Wildberg, σελ.321). Περίπου σύγχρονός του είναι ο Ιωάννης Φιλόπονος (490-570) ο οποίος «χίλια χρόνια πριν τον Γαλιλαίο κατέρριψε πολλά σεβάσμια δόγματα της Αριστοτελικής παράδοσης» και του οποίου «η επίδραση στην Αναγέννηση βοήθησε να ανοίξει ο δρόμος για την τελική πτώση του Αριστοτελισμού στις φυσικές επιστήμες» (Wildberg, σ.321). Ο Φιλόπονος διατύπωσε την υπόθεση της ροπής αδράνειας για την κίνηση των σωμάτων, η οποία υιοθετήθηκε από τη δυτική επιστήμη πολλούς αιώνες αργότερα, και γι' αυτό θεωρείται ένας από τους προδρόμους της νεώτερης μηχανικής (Τατάκης, σελ.61). Όπως σημειώνει ο Τατάκης, όλα τα συγγράμματα του Φιλόπονου μεταφράστηκαν στα συριακά, πράγμα που συνετέλεσε ασφαλώς στην άνθηση της αραβικής σκέψης (σελ. 62).

Και μετά τον Ολυμπιόδωρο, που δίδασκε τουλάχιστον ως το 565, έχουμε στοιχεία για μια ανθηρή φιλοσοφική παράδοση στην Αλεξάνδρεια. Σώζονται Εισαγωγές στη Φιλοσοφία και σχόλια στον Πορφύριο και στον Αριστοτέλη, τα οποία ενσωματώνουν τα έργα του Ολυμπιόδωρου, αλλά δεν είναι γνωστά τα ονόματα των συγγραφέων τους (Wildberg, σελ.322). Ο Wildberg συμπεραίνει ότι «παρ' όλο που μοιάζει σωστό να πούμε ότι η φιγούρα του παγανιστή σοφού ολοένα και περιθωριοποιείτο στην αυτοκρατορική κοινωνία του 5ου και 6ου αιώνα, είναι εξίσου αληθινό ότι η φιλοσοφική αναζήτηση και ο διάλογος, αν κατανοηθούν ως αναζήτηση της αλήθειας, ποτέ δεν έπαυσαν να αποτελούν κεντρικό μέλημα» (σελ. 324).

 
Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι μόλις ολοκληρώθηκε η ανάκτηση της Ιταλίας ο Ιουστινιανός εξέδωσε διάταξη (το 554 μ.Χ.) με την οποία καθιέρωσε την επιδότηση της διδασκαλίας στη γραμματική, ρητορική, ιατρική και νομική στην Ιταλία (βλ. Maas, σελ. 21).

Με λίγα λόγια, η διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής σοφίας διατηρήθηκε αδιάκοπη τον 6ο αιώνα, τον οποίο σχολιάζουμε. Άρα, αυτό που απαγορεύτηκε στη Σχολή της Αθήνας ήταν κάτι διαφορετικό. Ποιά ήταν η διαφορετικότητα της Αθήνας; Την απάντηση θα τη βρούμε στο περιβόητο χωρίο του Μαλάλα. Μέσα στην ίδια πρόταση βλέπουμε να απαγορεύονται η φιλοσοφία, η αστρονομία και η οιωνοσκοπεία με τη χρήση ζαριών. Το ερώτημα είναι τι κοινό μπορεί να έχουν η φιλοσοφία και η αστρονομία με τη μαντική; Όπως απέδειξε ο Watts στην πρόσφατη διδακτορική διατριβή του στο Πανεπιστήμιο Γέηλ, το κοινό σημείο ήταν ότι χρησιμοποιούνταν και τα τρία για να προβλέψουν το μέλλον. Ο Δαμάσκιος τιμούσε στο έργο του μια γυναίκα που είχε εφεύρει μια μέθοδο να μαντεύη το μέλλον και να ερμηνεύη τα όνειρα από το σχήμα που έπαιρναν τα σύννεφα, ενώ η βιογραφία του Πρόκλου κλείνει με το ωροσκόπιό του (βλ. Watts, 2004, σ. 173). Στην πράξη, όπως φαίνεται και από τα «Παράδοξα» του Δαμάσκιου, στη σχολή της Αθήνας, «φιλοσοφία», αστρολογία και μαντική αποτελούσαν ένα ενιαίο σύνολο ανορθολογικών δεισιδαιμονιών, το οποίο ο Ιουστινιανός προσπάθησε να αποβάλη από την κρατικά μισθοδοτούμενη εκπαίδευση.

Τελικά, όπως σημειώνει ο Watts, «ο ρόλος της εκπαίδευσης σε όλη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ήταν να εξοικειώση τους νέους με τον διανοητικό και φιλολογικό κόσμο στον οποίο ζούσαν. Το εκπαιδευτικό σύστημα δεν αποσκοπούσε στο να επηρεάση τη θρησκευτική πίστη. Φαίνεται όμως ότι στην Αθήνα έγινε μια αληθινή προσπάθεια από τους διδασκάλους να χρησιμοποιήσουν τη φιλοσοφία ως τρόπο να εγχαράξουν θρησκευτικές αντιλήψεις. Δίδασκαν στους μαθητές θέματα όπως η αφοσίωση στους θεούς και μαντείες για το μέλλον. Αυτό υπερέβαινε κατά πολύ τα όρια του καθιερωμένου εκπαιδευτικού συστήματος» (Watts, 2006).

Αντίθετα, στην Αλεξάνδρεια οι παγανιστές φιλόσοφοι έπεισαν τους Χριστιανούς ότι θα μπορούσαν να έχουν μια δογματικά ανόθευτη εκπαίδευση, χωρίς να διακινδυνεύουν την πίστη τους. Οι φιλόσοφοι της Αθήνας απέτυχαν σε αυτό.

Επομένως, υποστηρίζει ο Watts, το πρόβλημα με την Σχολή της Αθήνας δεν ήταν ότι εκεί διδασκόταν κάποια αντίθετη προς το Χριστιανισμό φιλοσοφία, αλλά ότι η Σχολή «προσπαθούσε να επηρεάση ευθέως την εκτέλεση θρησκευτικών πράξεων. Σε άλλα μέρη η παγανιστική διδασκαλία συνέχισε να πληροφορή χωρίς να προσηλυτίζη και ήταν ευρέως δεκτή ως μια λειτουργία εντελώς χωριστή από την θρησκευτική πίστη». Με άλλα λόγια, η πολιτική του Ιουστινιανού διασφάλιζε το διακριτό ρόλο Κράτους και Θρησκείας, μη επιτρέποντας σε θρησκευτικές ομάδες να επεμβαίνουν στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Στάση που ασφαλώς θα χειροκροτούσαν και οι πιο ακραιφνείς διαφωτιστές στην Ελλάδα σήμερα!

Παραπομπές.

Α. Καρπόζηλος, (1997) «Βυζαντινοί Ιστορικοί και Χρονογράφοι, τομ. Α 4ος-7ος αιώνας», εκδ. Κανάκη, Αθήνα.

Β. Τατάκης, (1977) «Η βυζαντινή φιλοσοφία», Αθήνα.

V. Erhart, (1998) "The Context and Contents of Priscianus of Lydia's Solutionum ad Chosroem", World Congress of Philosophy, Βοστώνη.

M. Maas, (2005) «Roman Questions, Byzantine Answers», στο συλλογικό έργο "The Cambridge Companion to the Age of Justinian", επιμ. Michael Maas, Cambridge Univ. Press.

E.Watts, (2004), "Justinian, Malalas and the end of Athenian Philosophical Teaching in A.D. 529", Journal of Roman Studies, vol.94, 168-182.

E.Watts, (2005) "Where to Live the Philosophical Life in the Sixth Century? Damascius, Simplicius, and the Return from Persia", Greek, Roman and Byzantine Studies, Autumn.

E.Watts, (2006) "City and School in Late Antique Athens and Alexandria", Berkeley, University of California Press.

C. Wildberg, (2005) "Philosophy in the Age of Justinian" στό συλλογικό έργο "The Cambridge Companion to the Age of Justinian", Cambridge Univ. Press.

Μάταια ρήματα.

Το ότι η Εκκλησία απέρριψε όλες αυτές τις θεωρίες των φιλοσόφων μπορεί να το δη κανείς συνοπτικά στο «Συνοδικόν» της Ορθοδοξίας, ένα κείμενο το οποίο διαβάζεται την Κυριακή της Ορθοδοξίας. Μάλιστα όχι μόνον απορρίπτονται αυτές οι θεωρίες ως κακόδοξες, αλλά ρητώς και επανειλημμένως λέγεται ότι όσοι δέχονται τις θεωρίες των φιλοσόφων αναθεματίζονται από την Εκκλησία. Αναθεματίζονται όσοι δέχονται «τας Πλατωνικάς ιδέας ως αληθείς» και όσοι λέγουν και δέχονται «ως αυθυπόστατον την ύλην». Επίσης αναθεματίζονται όσοι δέχονται και μεταδίδουν «τα μάταια και ελληνικά ρήματα», όσοι ισχυρίζονται ότι «προΰπαρξίς εστι των ψυχών, και ουκ εκ του μη όντος τα πάντα εγένετο, και παρήχθησαν». Ακόμη αναθεματίζονται όσοι δογματίζουν «την ύλην άναρχον, και τας ιδέας, η συνάναρχον τω Δημιουργώ πάντων και Θεώ» και ότι όλα τα κτίσματα «αΐδιά τε εισι και άναρχα, και διαμένουσιν αναλλοίωτα». Επίσης αναθεματίζονται όσοι προτιμούν «την μωράν των έξωθεν φιλοσόφων λεγομένην σοφίαν», όσοι ακολουθούν «τοις καθηγηταίς αυτών» και όσοι δέχονται «τας τε μετεμψυχώσεις των ανθρωπίνων ψυχών».

Αλλά οι άγιοι Πατέρες απεδοκίμασαν και τον τρόπο τον οποίο χρησιμοποίησαν οι αρχαίοι φιλόσοφοι για να καταλήξουν σ' αυτά τα συμπεράσματα, δηλαδή την μεθοδολογία, γιατί αυτή οδηγεί σε πλανεμένες θεωρίες για τον Θεό, τον άνθρωπο και την δημιουργία. Οι φιλόσοφοι φιλοσοφούσαν με τον στοχασμό, την φαντασία και έχοντας ως κέντρο την λογική, ενώ οι άγιοι Πατέρες είχαν κέντρο τον νου...

Επομένως, η θεολογία δεν συγγενεύει με την φιλοσοφία, αλλά περισσότερο με την ιατρική... Στην ιατρική επιστήμη υπάρχει θεραπεία και δι' αυτής ο άνθρωπος οδηγείται στην υγεία. Το ίδιο συμβαίνει με την ορθόδοξη θεολογία...

(Μητροπολίτου Ναυπάκτου Ιεροθέου, «Το Πρόσωπο στην Ορθόδοξη Παράδοση»)

Πηγή: hristospanagia3.blogspot.gr

Περί συκοφαντίας...

Στον Αββά Αντώνιον ήλθε κάποτε ένας αδελφός από κάποιο κοινόβιο ο οποίος συκοφαντήθηκε για πορνεία. Ήλθαν και οι αδελφοί από το κοινόβιο για να τον θεραπεύσουν και να τον πάρουν. Και άρχισαν να τον ελέγχουν, ότι:

-Έτσι έκανες. Κι αυτός απολογείτο, ότι:

-Τίποτα τέτοιο δεν έκανα.

 

Ήταν εκεί και ο αββάς Παφνούτιος, και είπε την εξής παραβολή:

-Είδα στην όχθη του ποταμού έναν άνθρωπο, πού'χε χωθεί στο βόρβορο της αμαρτίας ως τα γόνατα, και καθώς ήλθαν κάποιοι αδελφοί να του δώσουν χέρι βοηθείας, τον καταπόντισαν μέχρι το λαιμό.

Τούς λέει τότε ο αββάς Αντώνιος, για τον αββά Παφνούτιο:

-Ορίστε, άνθρωπος αληθινός, που μπορεί να θεραπεύσει και να σώσει ψυχές.

Συγκινήθηκαν τότε από τα λόγια των γερόντων και έβαλαν μετάνοια στον αδελφό. Ηρέμησαν έτσι οι πατέρες και έλαβαν τον αδελφό στο κοινόβιο.

Θα σας δώσω άρχοντας σύμφωνα με τις καρδιές σας...

Αγίου Αναστασίου του Σιναΐτου. Απόκρισις περί αναξίων αρχόντων.

Ερώτησις: Ο Απόστολος Παύλος λέει ότι οι εξουσίες του κόσμου έχουν ταχθή από τον Θεό [2]. Πρέπει λοιπόν να δεχθούμε ότι κάθε άρχοντας ή βασιλεύς ή επίσκοπος προχειρίζεται στο αξίωμα αυτό από τον Θεό;

Απόκρισις: Ο Θεός λέει στον Νόμο: «Θα σας δώσω άρχοντας σύμφωνα με τις καρδιές σας»[3].

Είναι λοιπόν φανερό ότι οι μεν άρχοντες και οι βασιλείς πού είναι άξιοι αυτής της τιμής προχειρίζονται στο αξίωμα αυτό από τον Θεό. Οι άλλοι πάλι πού είναι ανάξιοι προχειρίζονται κατά παραχώρησιν ή και βούλησιν του Θεού σε ανάξιο λαό εξ αιτίας αυτής ακριβώς της αναξιότητός των. Και άκουσε σχετικά μερικές διηγήσεις.

Όταν είχε γίνει βασιλεύς ό Φωκάς ο τύραννος [4] και άρχισε εκείνες τις αιματοχυσίες με τον Βονόσο [5] τον δήμιο, υπήρχε κάποιος μοναχός στην Κωνσταντινούπολη άγιος άνθρωπος, που έχοντας πολλή παρρησία προς τον Θεό, σαν να δικαζόταν με τον Θεό και έλεγε με απλότητα: «Κύριε, γιατί έκανες τέτοιον βασιλέα;» Καί τότε, αφού το έλεγε αυτό για αρκετές ημέρες, του ήλθε φωνή εκ Θεού πού έλεγε: «Διότι δεν βρήκα άλλον χειρότερο».

Υπήρχε και κάποια άλλη πόλις στην περιοχή της Θηβαΐδος πού ήταν γεμάτη παρανομία, της οποίας οι πολίτες διέπρατταν πολλά μιαρά και άτοπα πράγματα. Σ' αυτήν λοιπόν κάποιος άνθρωπος του ιπποδρόμου διεφθαρμένος στο έπακρον απόκτησε ξαφνικά κάποια ψευδοκατάνυξη και πήγε και κουρεύτηκε μοναχός και ντύθηκε το μοναχικό σχήμα. Αλλ' όμως καθόλου δεν σταμάτησε τις πονηρές πράξεις του. Συνέβη λοιπόν να πεθάνη ο επίσκοπος της πόλεως αυτής.

Τότε παρουσιάσθηκε σε κάποιον άγιο άνθρωπο άγγελος Κυρίου και του λέει: «Πήγαινε και προετοίμασε την πόλι, για να χειροτονήσουν επίσκοπο τον πρώην άνθρωπο του ιπποδρόμου».

Πήγε λοιπόν αυτός και έκανε ο,τι του παρηγγέλθη. Αφού λοιπόν χειροτονήθηκε ο προαναφερθείς πρώην ή μάλλον έτι φαυλόβιος, άρχισε με τον νου του να φαντάζεται ότι κάτι είναι και να υψηλοφρονή. Τότε του παρουσιάσθηκε άγγελος Κυρίου και του λέει: «Γιατί υψηλοφρονείς, άθλιε; Σου λέω αλήθεια ότι δεν έγινες επίσκοπος, επειδή ήσουν άξιος για ιεροσύνη, άλλα γιατί αυτής της πόλεως τέτοιος επίσκοπος της άξιζε».

Γι' αυτό λοιπόν, αν ποτέ δεις κάποιον ανάξιο και πονηρό βασιλέα ή άρχοντα ή επίσκοπο, μην απορήσης, μήτε να κατηγορήσης τήν πρόνοια του Θεού. Αλλά μάλλον μάθε απ' αυτό και πίστευε ότι παραδιδόμεθα σε τέτοιους τυράννους εξ αιτίας των ανομιών μας, κι όμως πάλι δεν αφήνουμε τα κακά μας έργα.

 

_________________________________________________

1. Ερωτήσεις και αποκρίσεις περί διαφόρων κεφαλαίων εκ διαφόρων προσώπων, Ερώτησις ις', PG 89,476Β-477Α.
2. Ρωμ. ιγ' 1.
3. πρβλ. Ιερεμ. γ' 15
4. Φλάβιος Φυτκάς: αυτοκράτωρ του Βυζαντίου (602-610), περιβόητος για την σκληρότητα και ακο-λασία του.
5. Βονόσος ή Βόνωσος: λογοθέτης (υπουργός) επί Φλαβίου Φωκά.

Πηγή: hristospanagia3.blogspot.gr

Άμετρη Χάρη δια της υπομονής!

Ασκητικά, Αγίου Ισαάκ του Σύρου!

 

 

Ένας από τους αγίους πατέρες είπε: Ήταν ένας γέροντας αναχωρητής, τίμιος, και πήγα μια φορά σ’ αυτόν, όταν ήμουν καταπονημένος από τους πειρασμούς.

Αυτός ήταν άρρωστος και κατάκοιτος και, αφού τον χαιρέτησα, κάθισα κοντά του και του είπα:
 

- Κάνε μια ευχή για μένα, πάτερ, διότι πολύ θλίβομαι από τους πειρασμούς των δαιμόνων.

Και ο γέροντας άνοιξε τα μάτια του και μου είπε:
 

- Παιδί μου, εσύ είσαι νέος και δε θ’ αφήσει ο Θεός να καταπονηθείς από αβάσταχτους πειρασμούς.

Κι εγώ του είπα:
 

- Και νέος είμαι και πειρασμούς έχω από πολύ ενάρετους ανθρώπους.

Κι εκείνος πάλι μου είπε: 

 

- Λοιπόν, ο Θεός θέλει να σε κάνει σοφό.

Κι εγώ είπα:
 

- Πώς θα με κάνει σοφό; Εγώ κάθε μέρα γεύομαι το θάνατο της ψυχής.

Κι εκείνος αμέσως απάντησε:
 

- Σώπα, παιδί μου. Είπα ότι σε αγαπά ο Θεός και θα σου δώσει τη χάρη του.
 

Και πρόσθεσε:

- Να ξέρεις, παιδί μου, ότι τριάντα χρόνια πολέμησα με τους δαίμονες και επί είκοσι χρόνια δε φάνηκε να μη βοήθησε καθόλου ο Θεός. Κι όταν πέρασε το εικοστό πέμπτο, άρχισα να βρίσκω κάποια ανάπαυση, που με τον καιρό γινόταν πιο μεγάλη.

Μετά το εικοστό έβδομο και το εικοστό όγδοο έτος η ανάπαυση της ψυχής μου γινόταν πολύ πιο έντονη. Και τώρα που περνάει το τριακοστό έτος και κοντεύει να τελειώσει, τόσο στερεώθηκε μέσα του η ανάπαυση, ώστε δεν μπορώ να την υπολογίσω και να τη μετρήσω.

Και τελείωσε ο γέροντας με αυτά τα λόγια:

- Όταν θελήσω να σηκωθώ για να προσευχηθώ, τρεις ψαλμούς προφταίνω να πω με το στόμα μου και από κει και πέρα, τρεις μέρες να στέκομαι όρθιος, αισθάνομαι έκσταση κοντά στο Θεό και δεν καταλαβαίνω καθόλου κούραση. Βλέπεις τώρα, τι άμετρη ανάπαυση μου προξένησε η πολύχρονη εργασία της υπομονής;